Samenvatting Complexe opvoedingssituaties 1 (COS I)

Hoorcollege 1: Algemene analytische modellen en opvoedingsvaardigheden

1. Lesdoelen HC 1
 Je kan uitleggen op welke manier pedagogische modellen kunnen helpen bij methodisch
werken.
 Je kan mogelijkheden en beperkingen bij het werken met pedagogische modellen
beschrijven.
 Je kan analytische modellen gebruiken in gegeven casus.
 Je kan je onbevooroordeeld uitspreken over elk kind en elke jongere in hun
alledaagse/complexe context.
 Ja kan opvoedingsvaardigheden omschrijven.
 Je kan het ICF-kader toelichten en toepassingen ervan situeren.
2. Methodisch werken als jeugdprofessional
 Overzicht (informatie verzamelen en ordenen)
 Inzicht (begrijpen)
 Uitzicht (handelen)
3. Pedagogische modellen als hulpmiddel bij methodisch werken
 2 soorten
- Pedagogische analytische modellen
o Brengen factoren die opvoeding beïnvloeden in kaart
o Helpen informatie ordenen
o Helpen pedagogische situatie begrijpen
- Pedagogische handelingsmodellen
o Brengen pedagogische vaardigheden in kaart
o Geven richting aan handelen in pedagogische situatie
4. Analytische modellen
 Zie dia 10, 11 en 12




5. ICF-kader (2001)

,  We voegen een analytisch model toe en staan er uitgebreider bij stil: het ICF-kader
- Om situaties/factoren in kaart te brengen
 International Classification of Functioning, Disability and Health (WHO)
- Omschrijven, classificeren, ontleden
- Functioneren van alle mensen
- Standaardtaal en schema
- Communicatie
- Genuanceerd situatie in kaart brengen voor een persoon
5.1 Vertrekpunt… 3 invalshoeken
 Eerste invalshoek
- Functies (op basis van fysiologische en mentale eigenschappen), vb.:
o Oor
o Hersenen
o Spieren
- Anatomische eigenschappen (We hebben een aantal onderdelen aan ons lichaam
hebben waarvan de vraag is zijn ze aanwezig, zijn ze er allemaal, zitten ze in de juiste
positie? Hebben ze de juiste vorm en dat samen vormen de anatomische
eigenschappen) , vb.:
o Oor
o Hersenen
o Spieren
 Is de spier er? Hoe dik is ze? …?
 De mens als organisme
- Onderdelen van het lichaam
o Organen, orgaanonderdelen
o Lichaamsdelen
- Stoornissen
o Wanneer er iets fout loopt met ons als organismen
o Medische problemen, afwijkingen, verlies op bepaalde vlakken
- Bio-medische interventies
o Wanneer we stoornissen ervaren gaan we hieraan denken
o Naar de dokter gaan
o Naar specialist gaan
o Medische of paramedische interventie
o Bv. Gescheurde spier, gat in trommelvlies, gevoel dat denkvermogen
achteruitgaat,…
 Concrete voorbeelden eerste invalshoek:
- Cochleair implantaat
o Zorgt ervoor dat de persoon opnieuw beter kan horen
- Cerebral visual impairment
o Voor sommige mensen niet bij het oog zelf maar in de hersenen en toch zijn ze
slechtziend




 Tweede invalshoek

, - Dagdagelijkse activiteiten, handelen
- Beperkingen
- Trainings- en ontwikkelingsprogramma’s
o Kunnen tot doelstelling hebben, om iets te voorkomen om snel in te grijpen,
preventie
o Kan ook zijn dat er een bepaalde negatieve invloed of gevolg is en proberen met
zo een programma de gevolgen te gaan wegwerken of zo klein mogelijk te
maken
 Het menselijk handelen
- Activiteiten:
o Leren en kennis gebruiken
 Kennis gebruiken bv. Transfer  iets geleerd in een taalles en je gaat het
goed begrijpend lezen ook nodig hebben in een wiskunde les.
o Taken en eisen
 Taken bv. Tandenpoetsen maar lukt niet goed  onderverdelen in
deeltaakjes
o Communicatie
 Ondersteunen als spreken niet goed lukt bv. Met gebaren
o Mobiliteit
 Mensen die gespecialiseerd zijn in het aanleren met stappen met stok voor
blinden
 Treingebruik aanleren
o Zelfzorg
o Huiselijk leven
 Iemand met dwerggroei waar de keuken op hoogte wordt geïnstalleerd
zodat de persoon zelf zijn/haar/hun huishouden kan runnen
o Socio-emotioneel welbevinden
o Gedrag
o Sociale relaties
- Het menselijk handelen concreet voorbeeld:
o “Trainen van sociaalcommunicatieve vaardigheden bij kinderen met een
autismespectrumstoornis. Handleiding voor ouders”

,  Derde invalshoek
- Wisselwerking tussen persoon en omgeving
- Participatieproblemen
o Je kan die zin in de ontoegankelijkheid van een gebouw of van bepaalde stukken
van een stad door het verkeer omdat er niets is aangebracht dat persoon er kan
passeren
o Normen en waarden van een maatschappij waardoor bepaalde mensen in de
maatschappij zich moeilijk thuis kunnen voelen.
o Kunnen ook zitten in het feit dat mensen een negatief ticket meekrijgen en
daardoor aan de kant gezet worden
o De elementen die binnen menselijk handelen worden opgesomd binnen ICF
kader, die elementen keren hier terug
- Aanpassing: diensten en maatschappelijke structuren
o Proberen problemen te elimineren die in de maatschappij aanwezig zijn, de
maatschappij gaat er iets aan moeten doen en uitgangspunt hier is diversiteit.
Diversiteit als de standaard
o De maatschappij moet een aangepaste dienstverlening voorzien
- Zowel bij activiteiten als bij participatie moet er nagedacht worden waar het probleem
zit, het probleem kan er in zitten dat iemand niet in staat is om iets te doen of het
probleem kan er inzitten dat iemand opzich nog in staat is om iets te doen maar het
niet uitgevoerd krijgt in een bepaalde context waarin het verwacht wordt.
- Afhankelijk van waar het probleem zit moet je ook de oplossingen aanpassen
 Participatie
- De persoon met witte stok kan op deze foto participeren aan de maatschappij omdat
er geribbelde stoepen zijn die ervoor zorgen dat hij weet hoe de weg gaat en waar hij
kan oversteken
- Als een persoon met een rolstoel de trein wil nemen kan je dit aanvragen bij de NMBS
die helpt om op de trein te kunnen rijden met de rolstoel
o Er zijn veel praktische problemen bij want je moet de dienst een dag op
voorhand aanvragen en betekent dat wanneer je vorige trein vertraging heeft
en volgende trein al weg is geeft dit problemen!!
- Niet enkel toegankelijkheid, hier een voorbeeld uit de sfeer van beleidsparticipatie:
o “Beleidsparticipatie door personen met een handicap?”