©JulieMC
WERK EN WELZIJN
AJ 2021-2022
Thomas More
Werk en welzijn
©JulieMC
1
Thomas More AJ ’21 – ’22
, ©JulieMC
Inhoudsopgave:
Hoofdstuk 1: Werkgeluk
1 Geschiedenis van werk(geluk) ................................................................................................................................... 4
2 Werkgeluk: het concept ............................................................................................................................................. 6
3 Zes soorten werk(on)geluk ....................................................................................................................................... 11
4 Wat ervaren we? Onderzoek ................................................................................................................................... 12
5 (on)geluk verhogen ................................................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 2: Burn-out
1 Historiek van burn-out .............................................................................................................................................. 19
2 Omschrijving ............................................................................................................................................................ 20
3 Oorzaken van burn-out ............................................................................................................................................. 23
4 Burn-out definiëren................................................................................................................................................... 26
5 Behandeling van burn-out ........................................................................................................................................ 27
Hoofdstuk 3: Werkgerelateerd middelengebruik
1 Middelengebruik en werk ........................................................................................................................................ 29
2 Wetgevend kader ..................................................................................................................................................... 30
3 Van wetgeving naar praktijk ..................................................................................................................................... 30
4 Problematisch gebruik van werk .............................................................................................................................. 32
5 Casussen (toepassing) ............................................................................................................................................. 34
Hoofdstuk 4: Werken met een (psychische) kwetsbaarheid
1 De uitdaging ............................................................................................................................................................. 37
2 De persoon met een kwetsbaarheid ........................................................................................................................ 37
3 Begeleiding naar werk .............................................................................................................................................. 43
4 Wat werkt nu? .......................................................................................................................................................... 47
Hoofdstuk 5: Disclosure
1 Disclosure ................................................................................................................................................................. 49
2 To disclose or not to disclose, that’s the question .................................................................................................. 50
3 Solliciteren met een AH ........................................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 6: Emotioneel werk
1 Emoties op de werkvloer ......................................................................................................................................... 53
2 Emoties in je job gebruiken ...................................................................................................................................... 53
3 Emoties reguleren .................................................................................................................................................... 55
4 Compassie-moeheid................................................................................................................................................. 57
5 Er is meer in het leven dan compassie-moeheid… er is ook burn-out, trauma en stress ....................................... 58
6 Oefening (wat is het) ................................................................................................................................................ 60
7 Wat te doen? ............................................................................................................................................................ 61
Werk en welzijn Thomas More AJ ’21 – ’22 2
, ©JulieMC
Hoofdstuk 7: Discriminatie
1 Definitie .................................................................................................................................................................... 65
2 Directe discriminatie................................................................................................................................................. 66
3 Indirecte discriminatie .............................................................................................................................................. 66
4 Andere vormen......................................................................................................................................................... 67
5 Hoe omgaan en voorkomen ..................................................................................................................................... 68
Hoofdstuk 8: Pesten en grensoverschrijdend gedrag
Ongewenst grensoverschrijdend gedrag op het werk (OGGW)
1 Cijfers ....................................................................................................................................................................... 69
2 Geweld op het werk ................................................................................................................................................. 69
Pesterijen op het werk
1 Wat? ......................................................................................................................................................................... 71
2 Wat met roddelen?................................................................................................................................................... 72
3 Pesterijen ................................................................................................................................................................. 72
4 Pesterijen – wat te doen? ........................................................................................................................................ 76
Werk en welzijn Thomas More AJ ’21 – ’22 3
, ©JulieMC
Hoofdstuk 1: Werkgeluk
1 Geschiedenis van werk(geluk)
In het verleden nooit ingericht voor het individuele geluk. Het diende een andere meester (de vorst, het overleven van
de soort, de ondernemer)
1.1 Prehistorie
→ Jager-verzamelaars die rondtrekken
→ Werk = leven
o Alles deelt
o Geen verwachting van geluk
o Gewoon doen
1.2 Landbouwrevolutie
1.2.1 Levenswijze:
→ Sedentair (op vaste plaatsen wonen)
→ Domesticeren van dieren en gewassen om in leven te blijven
→ Opslaan van goederen in de winter
→ Angst en onzekerheid over het weer en de oogst
1.2.2 Meer opbrengst & voedseloverschotten:
→ 50 tot 100 keer zoveel mensen eten geven mogelijk
Grote bevolkingstoename = succes voor biologisch overleven
Psychologische nederlaag:
o Werkgeluk daalde: moeten, plannen, hopen, werken …
(skeletten van oude boeren toont dat gewrichten tot op de draad versleten waren)
1.2.3 Werk = straf of vernedering
→ Werk en geluk worden gescheiden
→ Wel geluk: buiten werken, oogst zien groeien, planten en dieren verzorgen
→ Morele en religieuze geboden = niet werken wordt gezien als lui = hoofdzonden
7 hoofdzonden:
1. Hoogmoed – ijdelheid
2. Hebzucht – gierigheid
3. Onkuisheid
4. Jaloezie
5. Gulzigheid
6. Woede – wraak
7. Gemakzucht – traagheid – luiheid
1.3 Steden en ambachten
1.3.1 In steden: gilden
→ Werken voor geld blijft een vorm van straf of slavernij
→ Waarschijnlijk wel vorm van trots, tevredenheid, bestaanszekerheid
→ Genoeg overschotten zodat sommigen niet op het land moeten werken voor eten » steden ontstaan
Werk en welzijn Thomas More AJ ’21 – ’22 4
WERK EN WELZIJN
AJ 2021-2022
Thomas More
Werk en welzijn
©JulieMC
1
Thomas More AJ ’21 – ’22
, ©JulieMC
Inhoudsopgave:
Hoofdstuk 1: Werkgeluk
1 Geschiedenis van werk(geluk) ................................................................................................................................... 4
2 Werkgeluk: het concept ............................................................................................................................................. 6
3 Zes soorten werk(on)geluk ....................................................................................................................................... 11
4 Wat ervaren we? Onderzoek ................................................................................................................................... 12
5 (on)geluk verhogen ................................................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 2: Burn-out
1 Historiek van burn-out .............................................................................................................................................. 19
2 Omschrijving ............................................................................................................................................................ 20
3 Oorzaken van burn-out ............................................................................................................................................. 23
4 Burn-out definiëren................................................................................................................................................... 26
5 Behandeling van burn-out ........................................................................................................................................ 27
Hoofdstuk 3: Werkgerelateerd middelengebruik
1 Middelengebruik en werk ........................................................................................................................................ 29
2 Wetgevend kader ..................................................................................................................................................... 30
3 Van wetgeving naar praktijk ..................................................................................................................................... 30
4 Problematisch gebruik van werk .............................................................................................................................. 32
5 Casussen (toepassing) ............................................................................................................................................. 34
Hoofdstuk 4: Werken met een (psychische) kwetsbaarheid
1 De uitdaging ............................................................................................................................................................. 37
2 De persoon met een kwetsbaarheid ........................................................................................................................ 37
3 Begeleiding naar werk .............................................................................................................................................. 43
4 Wat werkt nu? .......................................................................................................................................................... 47
Hoofdstuk 5: Disclosure
1 Disclosure ................................................................................................................................................................. 49
2 To disclose or not to disclose, that’s the question .................................................................................................. 50
3 Solliciteren met een AH ........................................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 6: Emotioneel werk
1 Emoties op de werkvloer ......................................................................................................................................... 53
2 Emoties in je job gebruiken ...................................................................................................................................... 53
3 Emoties reguleren .................................................................................................................................................... 55
4 Compassie-moeheid................................................................................................................................................. 57
5 Er is meer in het leven dan compassie-moeheid… er is ook burn-out, trauma en stress ....................................... 58
6 Oefening (wat is het) ................................................................................................................................................ 60
7 Wat te doen? ............................................................................................................................................................ 61
Werk en welzijn Thomas More AJ ’21 – ’22 2
, ©JulieMC
Hoofdstuk 7: Discriminatie
1 Definitie .................................................................................................................................................................... 65
2 Directe discriminatie................................................................................................................................................. 66
3 Indirecte discriminatie .............................................................................................................................................. 66
4 Andere vormen......................................................................................................................................................... 67
5 Hoe omgaan en voorkomen ..................................................................................................................................... 68
Hoofdstuk 8: Pesten en grensoverschrijdend gedrag
Ongewenst grensoverschrijdend gedrag op het werk (OGGW)
1 Cijfers ....................................................................................................................................................................... 69
2 Geweld op het werk ................................................................................................................................................. 69
Pesterijen op het werk
1 Wat? ......................................................................................................................................................................... 71
2 Wat met roddelen?................................................................................................................................................... 72
3 Pesterijen ................................................................................................................................................................. 72
4 Pesterijen – wat te doen? ........................................................................................................................................ 76
Werk en welzijn Thomas More AJ ’21 – ’22 3
, ©JulieMC
Hoofdstuk 1: Werkgeluk
1 Geschiedenis van werk(geluk)
In het verleden nooit ingericht voor het individuele geluk. Het diende een andere meester (de vorst, het overleven van
de soort, de ondernemer)
1.1 Prehistorie
→ Jager-verzamelaars die rondtrekken
→ Werk = leven
o Alles deelt
o Geen verwachting van geluk
o Gewoon doen
1.2 Landbouwrevolutie
1.2.1 Levenswijze:
→ Sedentair (op vaste plaatsen wonen)
→ Domesticeren van dieren en gewassen om in leven te blijven
→ Opslaan van goederen in de winter
→ Angst en onzekerheid over het weer en de oogst
1.2.2 Meer opbrengst & voedseloverschotten:
→ 50 tot 100 keer zoveel mensen eten geven mogelijk
Grote bevolkingstoename = succes voor biologisch overleven
Psychologische nederlaag:
o Werkgeluk daalde: moeten, plannen, hopen, werken …
(skeletten van oude boeren toont dat gewrichten tot op de draad versleten waren)
1.2.3 Werk = straf of vernedering
→ Werk en geluk worden gescheiden
→ Wel geluk: buiten werken, oogst zien groeien, planten en dieren verzorgen
→ Morele en religieuze geboden = niet werken wordt gezien als lui = hoofdzonden
7 hoofdzonden:
1. Hoogmoed – ijdelheid
2. Hebzucht – gierigheid
3. Onkuisheid
4. Jaloezie
5. Gulzigheid
6. Woede – wraak
7. Gemakzucht – traagheid – luiheid
1.3 Steden en ambachten
1.3.1 In steden: gilden
→ Werken voor geld blijft een vorm van straf of slavernij
→ Waarschijnlijk wel vorm van trots, tevredenheid, bestaanszekerheid
→ Genoeg overschotten zodat sommigen niet op het land moeten werken voor eten » steden ontstaan
Werk en welzijn Thomas More AJ ’21 – ’22 4
