Economie sv H1 en H2 katern 5:
1.1 Speltheorie:
Speltheorie = Theorie over de manier waarop mensen beslissingen nemen, waarbij ze rekening
houden met de mogelijke uitkomst van keuzes van anderen.
Hierbij ga je telkens op zoek naar je eigen maximale nut (de dominante strategie).
Je gaat ervan uit dat spelers rationeel (=met hun eigen verstand, zonder gevoel) beslissen.
Er zijn verschillende soorten spellen met allemaal zijn eigen kenmerken:
o Simultaan = Gelijktijdig beslissingen nemen in een spelsituatie.
o Sequentieel = Een spel waarbij de spelers na elkaar een beslissing nemen.
o Eenmalig = Spel met slechts een ronde.
o Herhaald = Spel met meerdere rondes waarbij de acties van spelers bij voorgaande
rondes van invloed kunnen zijn op de te volgen strategie.
o Coöperatief = De spelers zijn in staat afspraken te maken om hun keuzes te
coördineren.
o Niet-coöperatief = Iedere speler kiest zijn eigen beste strategie, a.h.v. andere
strategieën.
Wanneer je een spel gebruikt om een keuze te maken tussen verschillende strategieën, zet je de
mogelijke strategieën / acties in een tabel. Zo’n tabel heet een opbrengstenmatrix of payoff-
matrix.
Vanuit een opbrengstenmatrix kun je de beste strategie voor beide spelers bepalen. Dit
doe je met de best response-methode.
o Best response-methode = Manier voor het zoeken naar evenwicht(en) in een spel
door voor iedere speler zijn beste strategie / actie te kiezen gegeven alle mogelijke
strategieën / acties van alle overige spelers.
o Wanneer hun dominante strategie in hetzelfde hokje is, heb je een Nash-
evenwicht. Dit kan een gevangenendilemma opleveren.
- Nash-evenwicht = Die combinatie van strategieën van de spelers die leidt
tot een resultaat waarbij geen van de spelers een reden heeft om van
strategie te veranderen, gegeven de strategie van de andere.
- Gevangenendilemma / prisoners’ dilemma = Een situatie of spel waarin een
evenwicht ontstaat waarbij de uitkomst voor beiden niet optimaal is.
(Simultaan).
De keuze die je neemt, is bij de speltheorie op basis van de informatie die je over de situatie hebt.
Je kiest dan je eigen dominante strategie.
Dominante strategie = De keuze die je in de praktijk maakt, ongeacht de keuze die de
ander maakt.
Gedomineerde strategie = Een strategie die een slechter resultaat oplevert dan de andere
mogelijke strategieën.
Spelers kiezen vaak voor het individuele belang waarbij de niet-optimale uitkomst tot stand
komt.
o Individuele belang = Het vooropstellen van het eigenbelang in een dilemma.
o Niet-optimale uitkomst = De uitkomst van een spel die mogelijk voor beide partijen
beter zou kunnen, maar wel tot stand komt.
Als ze in een coöperatief spel samenwerken met een gezamenlijk belang, komt de
optimale uitkomst vaak tot stand.
o Gezamenlijk belang = Het vooropstellen van het gezamenlijk belang in een
dilemma.
1.1 Speltheorie:
Speltheorie = Theorie over de manier waarop mensen beslissingen nemen, waarbij ze rekening
houden met de mogelijke uitkomst van keuzes van anderen.
Hierbij ga je telkens op zoek naar je eigen maximale nut (de dominante strategie).
Je gaat ervan uit dat spelers rationeel (=met hun eigen verstand, zonder gevoel) beslissen.
Er zijn verschillende soorten spellen met allemaal zijn eigen kenmerken:
o Simultaan = Gelijktijdig beslissingen nemen in een spelsituatie.
o Sequentieel = Een spel waarbij de spelers na elkaar een beslissing nemen.
o Eenmalig = Spel met slechts een ronde.
o Herhaald = Spel met meerdere rondes waarbij de acties van spelers bij voorgaande
rondes van invloed kunnen zijn op de te volgen strategie.
o Coöperatief = De spelers zijn in staat afspraken te maken om hun keuzes te
coördineren.
o Niet-coöperatief = Iedere speler kiest zijn eigen beste strategie, a.h.v. andere
strategieën.
Wanneer je een spel gebruikt om een keuze te maken tussen verschillende strategieën, zet je de
mogelijke strategieën / acties in een tabel. Zo’n tabel heet een opbrengstenmatrix of payoff-
matrix.
Vanuit een opbrengstenmatrix kun je de beste strategie voor beide spelers bepalen. Dit
doe je met de best response-methode.
o Best response-methode = Manier voor het zoeken naar evenwicht(en) in een spel
door voor iedere speler zijn beste strategie / actie te kiezen gegeven alle mogelijke
strategieën / acties van alle overige spelers.
o Wanneer hun dominante strategie in hetzelfde hokje is, heb je een Nash-
evenwicht. Dit kan een gevangenendilemma opleveren.
- Nash-evenwicht = Die combinatie van strategieën van de spelers die leidt
tot een resultaat waarbij geen van de spelers een reden heeft om van
strategie te veranderen, gegeven de strategie van de andere.
- Gevangenendilemma / prisoners’ dilemma = Een situatie of spel waarin een
evenwicht ontstaat waarbij de uitkomst voor beiden niet optimaal is.
(Simultaan).
De keuze die je neemt, is bij de speltheorie op basis van de informatie die je over de situatie hebt.
Je kiest dan je eigen dominante strategie.
Dominante strategie = De keuze die je in de praktijk maakt, ongeacht de keuze die de
ander maakt.
Gedomineerde strategie = Een strategie die een slechter resultaat oplevert dan de andere
mogelijke strategieën.
Spelers kiezen vaak voor het individuele belang waarbij de niet-optimale uitkomst tot stand
komt.
o Individuele belang = Het vooropstellen van het eigenbelang in een dilemma.
o Niet-optimale uitkomst = De uitkomst van een spel die mogelijk voor beide partijen
beter zou kunnen, maar wel tot stand komt.
Als ze in een coöperatief spel samenwerken met een gezamenlijk belang, komt de
optimale uitkomst vaak tot stand.
o Gezamenlijk belang = Het vooropstellen van het gezamenlijk belang in een
dilemma.
