Samenvatting H9 Gedrag
→ Paragraaf 0 Introductie
Gedragsbiologie/ethologie: studie naar het gedrag van dieren (Bijv. gedrag onderzoeken
om te weten waar je een prooi kunt vinden).
Behaviorisme: opvatting dat mensen vanaf hun geboorte nog alles moeten leren.
Nature: aangeboren gedrag → erfelijke aspecten.
Nurture: aangeleerd gedrag → leerprocessen
, → Paragraaf 1 Wat is gedrag?
Gedrag is alles wat een dier doet, er is altijd sprake van gedrag, ook als het dier niet actief
is.
Proximate vragen: vragen die je gemakkelijk kan beantwoorden.
Ultimate vragen: vragen die veel moeilijker zijn om te beantwoorden.
Gedrag komt tot stand doordat organen (spieren, klieren) gaan werken, nadat deze door het
centrale zenuwstelsel ertoe zijn aangezet. Het centrale zenuwstelsel bestuurt de organen na
het ontvangen van prikkels uit de uitwendige omgeving (via zintuigen) of uit het eigen
lichaam (inwendig, via een bepaald deel van de hersenen).
Meestal moeten beide prikkels aanwezig zijn, alleen een hongerig dier reageert op een
mogelijke prooi. De inwendige toestand bepaald vaak de motivatie voor een bepaald
gedrag.
Functies van gedrag:
- Eigen overlevingskansen vergroten
- Voor nakomelingen zorgen en de kans op nakomelingen vergroten
- Nakomelingen verzorgen of beschermen
Deze functies zijn niet altijd duidelijk. Bijvoorbeeld een vogel die zijn veren goed verzorgd,
zodat hij beter kan vliegen en daarmee zijn overlevingskansen vergroot.
Fitness: de mate waarin het dier zijn genen kan doorgeven aan het nageslacht.
Nesthulp zorgt voor een grotere fitness van vogels, eerst verzorgen ze hun broertjes en
zusjes, daarmee doen ze ervaring op voor hun eigen nageslacht en is de kans groter dat zij
het overleven.
Gedragsonderzoek bestaat uit 3 componenten:
1. Ethogram: gecodeerde beschrijving van het gedrag van een dier in een bepaalde
situatie. Je stelt voor ieder gedragselement (beweging) een code vast.
2. Observeren: hierbij kijk je naar gedrag van dieren en beschrijft dit gedrag.
3. Experimenten: hierbij worden er verschillende experimenten gedaan met dieren.
Deze experimenten hoeven niet persé gedaan te worden met dieren in een hokje.
Gedragssystemen: reeksen van handelingen die met elkaar samenhangen en hetzelfde
doel dienen (territoriumgedrag).
Voortplantingsgedrag: met dit gedrag probeert een mannetje een wijfje te lokken.
Territoriumgedrag: met dit gedrag laat een dier weten dat anderen beter uit de buurt
kunnen blijven.
Vluchtgedrag: gedrag waarbij een dier op de vlucht gaat.
→ Conflictsituatie: als meerdere gedragssystemen tegelijkertijd heersen. Het ene
gedragssysteem kan sterker zijn dan het anderen.
→ Paragraaf 0 Introductie
Gedragsbiologie/ethologie: studie naar het gedrag van dieren (Bijv. gedrag onderzoeken
om te weten waar je een prooi kunt vinden).
Behaviorisme: opvatting dat mensen vanaf hun geboorte nog alles moeten leren.
Nature: aangeboren gedrag → erfelijke aspecten.
Nurture: aangeleerd gedrag → leerprocessen
, → Paragraaf 1 Wat is gedrag?
Gedrag is alles wat een dier doet, er is altijd sprake van gedrag, ook als het dier niet actief
is.
Proximate vragen: vragen die je gemakkelijk kan beantwoorden.
Ultimate vragen: vragen die veel moeilijker zijn om te beantwoorden.
Gedrag komt tot stand doordat organen (spieren, klieren) gaan werken, nadat deze door het
centrale zenuwstelsel ertoe zijn aangezet. Het centrale zenuwstelsel bestuurt de organen na
het ontvangen van prikkels uit de uitwendige omgeving (via zintuigen) of uit het eigen
lichaam (inwendig, via een bepaald deel van de hersenen).
Meestal moeten beide prikkels aanwezig zijn, alleen een hongerig dier reageert op een
mogelijke prooi. De inwendige toestand bepaald vaak de motivatie voor een bepaald
gedrag.
Functies van gedrag:
- Eigen overlevingskansen vergroten
- Voor nakomelingen zorgen en de kans op nakomelingen vergroten
- Nakomelingen verzorgen of beschermen
Deze functies zijn niet altijd duidelijk. Bijvoorbeeld een vogel die zijn veren goed verzorgd,
zodat hij beter kan vliegen en daarmee zijn overlevingskansen vergroot.
Fitness: de mate waarin het dier zijn genen kan doorgeven aan het nageslacht.
Nesthulp zorgt voor een grotere fitness van vogels, eerst verzorgen ze hun broertjes en
zusjes, daarmee doen ze ervaring op voor hun eigen nageslacht en is de kans groter dat zij
het overleven.
Gedragsonderzoek bestaat uit 3 componenten:
1. Ethogram: gecodeerde beschrijving van het gedrag van een dier in een bepaalde
situatie. Je stelt voor ieder gedragselement (beweging) een code vast.
2. Observeren: hierbij kijk je naar gedrag van dieren en beschrijft dit gedrag.
3. Experimenten: hierbij worden er verschillende experimenten gedaan met dieren.
Deze experimenten hoeven niet persé gedaan te worden met dieren in een hokje.
Gedragssystemen: reeksen van handelingen die met elkaar samenhangen en hetzelfde
doel dienen (territoriumgedrag).
Voortplantingsgedrag: met dit gedrag probeert een mannetje een wijfje te lokken.
Territoriumgedrag: met dit gedrag laat een dier weten dat anderen beter uit de buurt
kunnen blijven.
Vluchtgedrag: gedrag waarbij een dier op de vlucht gaat.
→ Conflictsituatie: als meerdere gedragssystemen tegelijkertijd heersen. Het ene
gedragssysteem kan sterker zijn dan het anderen.
