7. Het einde: dood en sterven
7.1 Sterven en dood tijdens het leven
7.1.1 Definities van dood: wanneer is het echt afgelopen?
- Klinische dood= de afwezigheid van hartslag en ademhaling
- hersendood= alle tekenen van hersenactiviteit, in de zin van elektrische hersengolven, zijn gestopt. De
hersenfunctie kan niet meer hersteld worden
- sommigen zeggen dat het verlies van het vermogen om te denken, te redeneren, te voelen en de wereld te ervaren
ook voldoende kan zijn om iemand dood te verklaren
7.1.2 De dood in verschillende levensstadia: oorzaken en reacties
De dood bij kinderen
- 1/12 kinderen sterft zeer ongelijk verdeeld in de wereld
- intense reacties bij ouders van verlies en verdriet diepe depressie
- prenatale sterfte = miskraam
ouders ontwikkelen een psychologische band met hun ongeboren kind
moeilijk te begrijpen voor omstanders
- wiegendood = sudden infant death syndrome (SIDS)
baby stopt om nog onbekende redenen met ademen en sterft
ouders voelen zich intens schuldig en soms vragen kennissen zich in stilte af wat de ‘werkelijke’ doodsoorzaak
was
- belangrijkste doodsoorzaken in kindertijd: verkeersongelukken, brand, verdrinking en moord
- extreme reacties ouders
natuurlijke orde verstoord kinderen horen hun ouders te overleven
verantwoordelijkheid om kinderen tegen elk gevaar te beschermen
deel van henzelf mee gestorven is
- kinderen ontwikkelen pas rudimentair concept van de dood rond 5e
hiervoor: dood = tijdelijk, dood als een soort slaap indien ze dit geloven vinden ze de dood minder
angstaanjagend dode mensen kunnen terugkomen
kan grote emotionele schade aanrichten bij kinderen denken dat ze verantwoordelijk zijn voor iemands dood
als de overledene het echt had gewild, zou die wel terugkomen
vanaf 5e: definitieve en onomkeerbare karakter van de dood
dood als soort geest of duivels figuur
vanaf 9e: universeel karakter en definitief
tussen 6e en 12e: leren gewoonten, rituelen rond dood
De dood tijdens de adolescentie
- ideeën over de dood zijn onrealistisch
persoonlijke fabel = een verzameling opvattingen die maakt dat ze zich uniek en speciaal voelen – zo speciaal
dat ze soms denken dat ze onkwetsbaar zijn en dat de nare dingen die anderen overkomen hen niet kunnen
overkomen Dit risicovol gedrag leidt soms tot de dood
- Belangrijkste doodsoorzaken
Verkeersongevallen, Zelfmoord, kanker, aids
- Adolescenten met terminale ziekte Voelen zich boos en verraden: onrechtvaardig behandeld door het leven
De dood tijdens de vroege volwassenheid
- Periode waarin meeste mensen staan te trappelen om met hun leven te beginnen Boos en ongeduldig als blijkt
dat een ziekte hun toekomst in gevaar zou kunnen brengen
- Belangrijkste doodsoorzaken
Ongelukken, zelfmoord, aids, kanker
- Zorgen maken
Verlangen om intieme relaties op te bouwen en uitdrukking te geven aan seksualiteit
Plannen maken voor de toekomst carrière uitstippelen, beslissen wanneer ze een gezin willen stichten
- Gevoel dat wereld hen onrechtvaardig behandelt
7.1 Sterven en dood tijdens het leven
7.1.1 Definities van dood: wanneer is het echt afgelopen?
- Klinische dood= de afwezigheid van hartslag en ademhaling
- hersendood= alle tekenen van hersenactiviteit, in de zin van elektrische hersengolven, zijn gestopt. De
hersenfunctie kan niet meer hersteld worden
- sommigen zeggen dat het verlies van het vermogen om te denken, te redeneren, te voelen en de wereld te ervaren
ook voldoende kan zijn om iemand dood te verklaren
7.1.2 De dood in verschillende levensstadia: oorzaken en reacties
De dood bij kinderen
- 1/12 kinderen sterft zeer ongelijk verdeeld in de wereld
- intense reacties bij ouders van verlies en verdriet diepe depressie
- prenatale sterfte = miskraam
ouders ontwikkelen een psychologische band met hun ongeboren kind
moeilijk te begrijpen voor omstanders
- wiegendood = sudden infant death syndrome (SIDS)
baby stopt om nog onbekende redenen met ademen en sterft
ouders voelen zich intens schuldig en soms vragen kennissen zich in stilte af wat de ‘werkelijke’ doodsoorzaak
was
- belangrijkste doodsoorzaken in kindertijd: verkeersongelukken, brand, verdrinking en moord
- extreme reacties ouders
natuurlijke orde verstoord kinderen horen hun ouders te overleven
verantwoordelijkheid om kinderen tegen elk gevaar te beschermen
deel van henzelf mee gestorven is
- kinderen ontwikkelen pas rudimentair concept van de dood rond 5e
hiervoor: dood = tijdelijk, dood als een soort slaap indien ze dit geloven vinden ze de dood minder
angstaanjagend dode mensen kunnen terugkomen
kan grote emotionele schade aanrichten bij kinderen denken dat ze verantwoordelijk zijn voor iemands dood
als de overledene het echt had gewild, zou die wel terugkomen
vanaf 5e: definitieve en onomkeerbare karakter van de dood
dood als soort geest of duivels figuur
vanaf 9e: universeel karakter en definitief
tussen 6e en 12e: leren gewoonten, rituelen rond dood
De dood tijdens de adolescentie
- ideeën over de dood zijn onrealistisch
persoonlijke fabel = een verzameling opvattingen die maakt dat ze zich uniek en speciaal voelen – zo speciaal
dat ze soms denken dat ze onkwetsbaar zijn en dat de nare dingen die anderen overkomen hen niet kunnen
overkomen Dit risicovol gedrag leidt soms tot de dood
- Belangrijkste doodsoorzaken
Verkeersongevallen, Zelfmoord, kanker, aids
- Adolescenten met terminale ziekte Voelen zich boos en verraden: onrechtvaardig behandeld door het leven
De dood tijdens de vroege volwassenheid
- Periode waarin meeste mensen staan te trappelen om met hun leven te beginnen Boos en ongeduldig als blijkt
dat een ziekte hun toekomst in gevaar zou kunnen brengen
- Belangrijkste doodsoorzaken
Ongelukken, zelfmoord, aids, kanker
- Zorgen maken
Verlangen om intieme relaties op te bouwen en uitdrukking te geven aan seksualiteit
Plannen maken voor de toekomst carrière uitstippelen, beslissen wanneer ze een gezin willen stichten
- Gevoel dat wereld hen onrechtvaardig behandelt
