samenvatting psychologie deel 1

Samenvatting psychologie
deel 2: HD7-HD14
Hoofdstuk 7: Systeemdenken
(pg 227-258)

 Situering
- Half vorige eeuw
- Systeemtheorie= gezinstherapie en relatietherapie
 Ontstaan in de biologie, natuurwetenschappen
= er is nooit één oorzaak, oorzaken passen hier niet thuis
= verschillende componenten hebben een invloed op elkaar
= focus op heden
 FOCUS OP DE COMMUNICATIE EN NIET WIE JE BENT

1. Systemen
= een samenvoeging van elementen dat als geheel functioneert door de onderlinge afhankelijkheid
van de elementen dat voor de betrokken elementen een bepaalde functie vervuld
 functie kan zijn: financiële omstandigheden, sociale aspect, opvoeding
 bv: een gezin: versch personen zijn betrokken die onafhankelijk van elkaar zijn en een
……………….systeem vormen, het systeem wil zichzelf behouden

= manier om de werkelijkheid als een complex geheel te benaderen

 zoeken naar een homeostase= evenwicht tussen de krachten binnen het systeem

 Watzlawick omschrijft een systeem als: een aantal objecten, samen met relaties tussen die
objecten en hun attributen
- object= elementen van het systeem (niet de individuen, maar de individuen die
vvvvvvvvvvvvvv communiceert met de andere individuen
- attribuut= eigenschappen van die elementen
- relatie= maken het systeem samenhangend

 samenleving opgebouwd uit verschillende systemen (in versch systemen zal je je ander gedragen)

 paradigmashift: meer aandacht geven aan de context

 nog meer de kaart van gezins-en contextbegeleiding

2. Kenmerken
2.1 totaliteit, gestalt
= systeem is een samenhangend en ondeelbaar geheel van elementen en hun onderlinge
betrekkingen
 voorbeeld: gedrag van elk individu van het gezinslid is afhankelijk van het gedrag van de andere
gezinsleden
 vergelijking met een kindermobiel


Wanneer me aan de ene streng trekt van het mobiel, zal al de rest ook
beginnen bewegen

Alles staat in contact met elkaar en Alles heeft dus een invloed op elkaar

Systeemdenken: verandering van één deel vh systeem, geeft een

,2.2 integraal, complex
= systeemdenken is een vorm van holistisch denken = we kijken naar het geheel
= er zijn geen losstaande elementen, alles staat in relatie met elkaar

2.3 contextueel
= alles omheen het systeem en er invloed op heeft
= men gedraagt zich anders in verschillende contexten
 context bepaalt de betekenis die we aan gedrag kunnen geven
 door de afhankelijkheid van de context, hebben uitspraken slechts een bepaalde geldigheid (in
;;;;andere contexten kunnen ze naders ingekleurd zijn)

2.4 Grenzen




2.5 feedback
= terugkoppeling= elk element andere elementen beïnvloedt en tegelijk door hen wordt beïnvloedt
(er is geen begin en geen einde)

Positieve feedback  verandering van regels en gewoonten
Negatieve feedback  relaties en interacties houden zoals ze zijn

Doel: homeostase
- evenwicht herstellen
- mogelijkheid tot aanpassen
(denk aan het kindermobiel die door iets uit zijn evenwicht is gehaald)

2.6 Circulariteit
= dus geen lineair causaal verband (oorzaak-gevolg)
= elke actie is een oorzaak en een gevolg
= stimulus – respons – stimulus – respons

,  niet sprake in een situatie waarin het gedrag van de ene het oorzaak is van het gedrag van de
ander, maar waarin beide partners elkaars gedrag veroorzaken

2.7 Equifunaliteit
= “verschillende wegen leiden naar Rome”
 eenzelfde actuele situatie kan voortvloeien uit verschillende oorspronkelijke situaties maar,
eenzelfde oorspronkelijke situatie kan aanleiding geven tot verschillende actuele situaties




3. Communicatie
= essentie van alles
 betekenis en kennis ontstaan pas door communicatie

3.1 Regelmatigheden
= onderscheid die Watzlawick maakte
· Wetten = uitspraken die noch uit de praktijk, noch uit de theorie weerlegd kunnen worden (axioma’s
van Watzlawick zijn hier een voorbeeld van)
· regels = zicht krijgen op de regels en ze analyseren is het belangrijkste voor de therapeut
· patronen = reeksen interacties tss 2 of meerdere mensen, waarvan de aard en volgorde van de
gedragingen tss de deelnemers in hoge mate voorspelbaar zijn


3.2 Axioma’s van Watzlawick  zie powerpoint voor casus Veerle
1. Je kunt niet niet communiceren
Betekenis stoornis Afbeelding (zie pwp voorbeelden)
- Elk gedrag is communicatie Bewust zijn dat je altijd een
- Je kan niet niet communiceren invloed uitoefent
- Mensen worden wederzijds Kijk naar effect van je
beïnvloed gedrag