Samenvatting Europees recht
Thema 1: de verhouding tussen de Europese en Nederlandse rechtsorde
Legitimatie van de EU
Bronnen van het EU recht
Primaire bronnen: Secundaire bronnen:
VEU Richtlijnen
Doelstellingen, rolverdeling en Moeten geïmplementeerd worden
waarden
VWEU Verordeningen
Werking, bevoegdheden en interne Geen implementatie nodig;
markt algemene strekking + verbindend
Handvest Beschikkingen
Bundel van fundamentele rechten Enkel bindend t.a.v. personen of
instellingen waartoe het gericht is
Aanbeveling en adviezen
Vorm van soft law
Doel van de Europese Unie staat in artikel 3 VEU o.a. vrede, welzijn, veiligheid, etc.
Organen van de EU
Europese Commissie Raad van Ministers Europese Raad Europees Parlement Hof van Justitie EU
Art. 17 VEU Art. 16 VEU Art. 15 VEU Art. 14 VEU a. Hof van Justitie
Art. 244-250 VWEU Art. 237-243 VWEU Art. 223-234 VWEU 27 rechters, 1 per
1 commissaris per Ministers van Staatshoofden of Europese lidstaat
lidstaat, onafhankelijk lidstaten, afhankelijk regeringsleiders van verkiezingen: leden Elke 3 jaar President
v/d lidstaten van beleidsgebied lidstaten 705 Eerst conclusie AG
Voorzitter Stemming geschiedt Kunnen verdragen Europese b. Gerecht
Vertegenwoordigt de per meerderheid wijzigen en kunnen Ombudsman bestuursrechter
Commissie en kan 1. Gekwalificeerde GEEN richtlijnen of benoemen en tenminste 1 rechter
leden ontslaan 2. unanimiteit verordeningen ontslaan + per lidstaat
(verantwoording aan opstellen toestemming geven benoeming voorzitter
haar afleggen) Controle EU- iedere 3 jaar
begroting geen AG’s
Dagelijks bestuur van Wetgevende macht Vaststellen algemeen Wetgevende macht c. Gespecialiseerde
de EU samen met het EP beleid van de EU samen met de Raad rechtbanken
EP en de Raad Door lidstaat Door lidstaat Verkiezingen Benoeming 6 jaar
Intergouvernementeel vs. supranationaal
Van Gend & Loos – EU is een nieuwe rechtsorde rechtstreekse werking van het
EU recht, daarmee is VWEU meer dan slechts een gewone internationale
overeenkomst
Costa v. ENEL – EU recht is een autonome rechtsorde. Zonder voorrang van het EU
recht zou het karakter van de EU worden aangetast
Door deze arrest wordt gezegd dat de EU een supranationaal karakter gekregen
heeft. Eerst was er de discussie dat de EU een intergouvernementeel karakter zou
hebben, waarin partijen verplichtingen hebben jegens elkaar. Volgens deze arrest is
bewezen dat de EU een supranationaal karakter heeft.
, Bevoegdheid (artikelen 2-6 en 352 VWEU)
1. Exclusieve bevoegdheid (artikel 3 VWEU; douane-unie en visserij)
Evenredigheidsbeginsel van toepassing
2. Gedeelde bevoegdheid (artikel 4 VWEU; interne markt en milieu)
Subsidiariteitsbeginsel van belang hier (en evenredigheid)
3. Coördinerende bevoegdheid (artikel 5 VWEU; economisch beleid)
Subsidiariteit
4. Speciale bevoegdheid (artikel 352 VWEU)
Geen duidelijke wettelijke basis in Verdragen, maar wetgeving noodzakelijk om
doelen te bereiken bijzondere wetgevingsprocedure, unanimiteit vereist!
Beginselen (artikel 5 VEU)
1. Attributiebeginsel (lid 1 en 2)
Wettelijke basis in de verdragen
2. Subsidiariteitsbeginsel (lid 3)
Als er geen exclusieve bevoegdheid bestaat
Kunnen de lidstaten het doel bereiken
3. Evenredigheidsbeginsel (lid 4)
Niet verder gaan dan noodzakelijk
Europese wetgeving artikel 289 VWEU
Door: EP, Raad en Commissie
Vorm: verordening, richtlijn of besluit
Niet wetgeving
Uitvoering (artikel 291 VWEU)
Door: lidstaten, Commissie of Raad
Vorm: uitvoeringsverordening, uitvoeringsrichtlijn of uitvoeringsbesluit
Delegatie (artikel 290 VWEU)
Door: Commissie
Vorm: gedelegeerde verordening, gedelegeerde richtlijn of gedelegeerd besluit
Doorwerking van het EU-recht
Beginselen:
1. Loyaliteitsbeginsel
- Directe werking
- Lidstaten gaan een vorm van loyale samenwerking met elkaar aan
2. Effectiviteitsbeginsel
- Voorrang
- Nationale rechters passen EU recht toe effectieve werking van het EU recht
Directe werking:
Aard van de relatie
1. Horizontale directe werking
Particulier-particulier
2. Verticale directe werking:
Overheid-particulier
Thema 1: de verhouding tussen de Europese en Nederlandse rechtsorde
Legitimatie van de EU
Bronnen van het EU recht
Primaire bronnen: Secundaire bronnen:
VEU Richtlijnen
Doelstellingen, rolverdeling en Moeten geïmplementeerd worden
waarden
VWEU Verordeningen
Werking, bevoegdheden en interne Geen implementatie nodig;
markt algemene strekking + verbindend
Handvest Beschikkingen
Bundel van fundamentele rechten Enkel bindend t.a.v. personen of
instellingen waartoe het gericht is
Aanbeveling en adviezen
Vorm van soft law
Doel van de Europese Unie staat in artikel 3 VEU o.a. vrede, welzijn, veiligheid, etc.
Organen van de EU
Europese Commissie Raad van Ministers Europese Raad Europees Parlement Hof van Justitie EU
Art. 17 VEU Art. 16 VEU Art. 15 VEU Art. 14 VEU a. Hof van Justitie
Art. 244-250 VWEU Art. 237-243 VWEU Art. 223-234 VWEU 27 rechters, 1 per
1 commissaris per Ministers van Staatshoofden of Europese lidstaat
lidstaat, onafhankelijk lidstaten, afhankelijk regeringsleiders van verkiezingen: leden Elke 3 jaar President
v/d lidstaten van beleidsgebied lidstaten 705 Eerst conclusie AG
Voorzitter Stemming geschiedt Kunnen verdragen Europese b. Gerecht
Vertegenwoordigt de per meerderheid wijzigen en kunnen Ombudsman bestuursrechter
Commissie en kan 1. Gekwalificeerde GEEN richtlijnen of benoemen en tenminste 1 rechter
leden ontslaan 2. unanimiteit verordeningen ontslaan + per lidstaat
(verantwoording aan opstellen toestemming geven benoeming voorzitter
haar afleggen) Controle EU- iedere 3 jaar
begroting geen AG’s
Dagelijks bestuur van Wetgevende macht Vaststellen algemeen Wetgevende macht c. Gespecialiseerde
de EU samen met het EP beleid van de EU samen met de Raad rechtbanken
EP en de Raad Door lidstaat Door lidstaat Verkiezingen Benoeming 6 jaar
Intergouvernementeel vs. supranationaal
Van Gend & Loos – EU is een nieuwe rechtsorde rechtstreekse werking van het
EU recht, daarmee is VWEU meer dan slechts een gewone internationale
overeenkomst
Costa v. ENEL – EU recht is een autonome rechtsorde. Zonder voorrang van het EU
recht zou het karakter van de EU worden aangetast
Door deze arrest wordt gezegd dat de EU een supranationaal karakter gekregen
heeft. Eerst was er de discussie dat de EU een intergouvernementeel karakter zou
hebben, waarin partijen verplichtingen hebben jegens elkaar. Volgens deze arrest is
bewezen dat de EU een supranationaal karakter heeft.
, Bevoegdheid (artikelen 2-6 en 352 VWEU)
1. Exclusieve bevoegdheid (artikel 3 VWEU; douane-unie en visserij)
Evenredigheidsbeginsel van toepassing
2. Gedeelde bevoegdheid (artikel 4 VWEU; interne markt en milieu)
Subsidiariteitsbeginsel van belang hier (en evenredigheid)
3. Coördinerende bevoegdheid (artikel 5 VWEU; economisch beleid)
Subsidiariteit
4. Speciale bevoegdheid (artikel 352 VWEU)
Geen duidelijke wettelijke basis in Verdragen, maar wetgeving noodzakelijk om
doelen te bereiken bijzondere wetgevingsprocedure, unanimiteit vereist!
Beginselen (artikel 5 VEU)
1. Attributiebeginsel (lid 1 en 2)
Wettelijke basis in de verdragen
2. Subsidiariteitsbeginsel (lid 3)
Als er geen exclusieve bevoegdheid bestaat
Kunnen de lidstaten het doel bereiken
3. Evenredigheidsbeginsel (lid 4)
Niet verder gaan dan noodzakelijk
Europese wetgeving artikel 289 VWEU
Door: EP, Raad en Commissie
Vorm: verordening, richtlijn of besluit
Niet wetgeving
Uitvoering (artikel 291 VWEU)
Door: lidstaten, Commissie of Raad
Vorm: uitvoeringsverordening, uitvoeringsrichtlijn of uitvoeringsbesluit
Delegatie (artikel 290 VWEU)
Door: Commissie
Vorm: gedelegeerde verordening, gedelegeerde richtlijn of gedelegeerd besluit
Doorwerking van het EU-recht
Beginselen:
1. Loyaliteitsbeginsel
- Directe werking
- Lidstaten gaan een vorm van loyale samenwerking met elkaar aan
2. Effectiviteitsbeginsel
- Voorrang
- Nationale rechters passen EU recht toe effectieve werking van het EU recht
Directe werking:
Aard van de relatie
1. Horizontale directe werking
Particulier-particulier
2. Verticale directe werking:
Overheid-particulier
