Samenvatting Inleiding Politicologie - boek Politics & aantekeningen hoorcolleges

Inleiding Politicologie – samenvatting boek + hoorcolleges

Hoorcollege 1

Hoofdstuk 1: What is Politics?

Politiek in de breedste zin = de activiteit waaronder mensen the algemene regels waaronder zij
leven maken, behouden en aanpassen.
- Onlosmakelijk verbonden met conflict en coöperatie
- Maar: 2 problemen met de definitie van politiek
o Politiek is een geladen term  iedereen heeft er al een beeld bij / mening over
 Associaties met geweld, manipulatie, etc.
o Zelfs autoriteiten kunnen het niet helemaal eens worden over de definitie




Politiek (=de kunst van overheidsbeleid/-bestuur) bestaat uit 4 visies:
1. Alles wat met de staat te maken heeft
o Traditionele kijk, maar heel beperkt
o Politiek vindt plaats in een polity (=systeem van sociale organisatie gecentreerd
rond een overheid)
 Dus: beoefend in kabinetten, overheidsafdelingen etc. door maar een
beperkte groep mensen (politici, ambtenaren en lobbyisten)
o Verklaart negatieve kijk op politiek (politici zijn egoïstische mensen, etc.)
 Liberale perceptie dat politieke macht zorgt voor corruptie, omdat het
machtige mensen aanmoedigt hun macht te misbruiken voor eigen gewin
en ten koste van anderen
 = omdat individuen zelfzuchtig zijn
2. Publieke zaken (alles buiten de privésfeer)  mensen die zich bemoeien met bestuur
en/of beleid
o Feministen: privésfeer is wel belangrijk (als politiek)

, 2 views on public/private divide

o Zowel positief als negatief beeld
 Positief: promoot persoonlijke, morele en intellectuele ontwikkeling van
het individu
 Negatief: ongewenste bemoeienis  voorkomt dat mensen zich kunnen
gedragen zoals zij willen
3. Hoe je met elkaar gezamenlijke zaken oplost
o Modus van collectieve problemen aanpakken en oplossen
o Zoeken naar compromissen etc.
o Hannah Arendt  hoopvolle visie op wat politiek zou kunnen zijn
(compromissen/consensus)
 Politiek = hoogste vorm van mens-zijn
4. Machtsverhoudingen
o Breedst en meest radicaal
o Politiek vindt plaats op elk niveau van sociale interactie
 Kan ook binnen privésfeer, scholen (bv. bepaalde versie van geschiedenis
voorgeschoteld krijgen), reclames, etc.
o 3 ‘faces’ of power:
 Power as decision-making: acties die beslissingen beïnvloeden
 Power as agenda setting: voorkomen dat issues op politieke agenda
komen
 Power as though control: de gedachten van anderen beïnvloeden
(indoctrinatie, psychologische controle)

Wat bestuderen we hier?
- Politiek is een contested (omstreden) concept, mensen zijn het er fundamenteel over
oneens. Het wordt onder meer gezien als
o De kunst van overheidsbestuur (TK, verkiezingen, Mark Rutte, etc)
o Publieke zaken (alles wat gaat over de inrichting van ons collectief
maatschappelijk leven (oa vakbonden, grote bedrijven, greenpeace))

 Politiek als een arena

o Compromis en consensus (politiek als aanpak voor gezamenlijke zaken)
o Uitoefening van macht

 Politiek als een proces

,“Positionality” en hoe het uitmaakt
- Jouw positie in de maatschappij bepaalt wat je ziet en wat je belangrijk vindt
- Mensen in een dominante positie bepalen welke problemen belangrijk zijn en wat voor
kennis nodig is om die aan te pakken
- In Amerikaanse Politicologie: meer dan 65% man, meer dan 90% wit

Verschillende benaderingen politieke wetenschap
- Filosofische traditie
o Oude Grieken: politieke filosofie
 Ethische, prescriptieve of normatieve vragen  wat moet zijn ipv wat is
o Analytische studie van ideeën en doctrines die centraal staan in politiek denken
 Bestuderen van grote denkers
o Niet objectief  normatieve vragen als “waarom zou ik moeten gehoorzamen
aan de staat?”
o Prescriptief  oordelen en aanbevelingen
- Empirische traditie
o Emotieloze en onpartijdige weergave van politieke realiteit
o Ervaring is de enige basis van kennis, daardoor moeten hypotheses en theorieën
getest worden door observaties (positivisme)
 Sociale wetenschappen moeten zich houden aan regels
natuurwetenschappen
o Descriptief  analyseren en uitleggen
- Behavioralisme
o Het geloof dat sociale theorieën gebouwd moeten worden op de basis van
observeerbaar gedrag, waarbij kwantitatieve data onderzocht kan worden
o Comparative politics
o Maar: beperkt politiek onderzoek tot wat rechtstreeks observeerbaar is
 En doet af aan het normatieve politieke gedachtengoed over concepten
als vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid
- Rational-choice theorie
o Formal political theory / politieke economie
o Gebaseerd op voorbeeld van economische theorie (zelfzuchtige gedrag
individuen)
o Game theory = problemen/conflicten bestuderen door te kijken hoe iemands
keuze/strategie de anders beste keuzes kan beïnvloeden en andersom
o Maar: niet universeel geaccepteerd
 Kritiek op basisassumpties  bv. te weinig rekening gehouden met
sociale en historische factoren
- New institutionalisme
o In 1950s  studie van politiek vooral studie van instituties
o Oude institutionalisme: focus op regels, procedures en formele organisatie van
de overheid
 Achtergesteld door behavioural revolution
o Kernidee: politieke structuren vormen politiek gedrag
 Politieke instituties = geen “dingen”, maar set van “regels” die gedrag van
individuen beïnvloeden (zowel formeel als informeel)
 Hierdoor: instituties moeilijk te hervormen, transformeren of vervangen

,  Instituties zijn geen onafhankelijke entiteiten, maar moeten gezien
worden in een normatieve en historische context
- Kritieke benaderingen
o Marx: materialist conception of history (proberen bloot te leggen wat de
drijvende kracht is achter historische ontwikkeling)
 Hierdoor: toekomst voorspellen obv “wetten”
o 2 brede karakteristieken
 Kritisch = politieke status quo doorbreken (door aan te sluiten bij
gemarginaliseerde of onderdrukte groep)
 Hebben geprobeerd verder te gaan dan positivisme van de normale
politieke wetenschappen (nadruk op rol van bewustzijn in het vormgeven
van sociaal gedrag (en dus de politieke wereld)
 Post-positivistisch: benadering van kennis die vraagtekens zet bij
het idee van een objectieve realiteit  benadrukken dat mensen
hun eigen wereld kunnen “vormgeven”
o Relatie met constructivisme en poststructuralisme
o Nieuwe perspectieven
 Feminisme
 Kritische theory
 Green ideology (groene ideologie/ecologisme)
 Postcolonialisme

Scheidslijn binnenland/buitenland
- Vervaagt door globalisering