Samenvatting Biologie

BIOLOGIE

Het zenuwstelsel
Belang van het zenuwstelsel:
 Waarnemen, denken, ervaren we emoties en nemen beslissingen:
Functies van het zenuwstelsel:
 Sensorische functies: detecteren van informatie via de receptoren
 Integratieve functies: verwerken en bewaren van informatie +
beslissingen nemen
 Motorische functies: beslissingen worden uitgevoerd, sturen van
prikkels naar de effectoren (spieren en klieren)
 Centraal zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg
 Perifeer zenuwstelsel: alle zenuwen daarbuiten (gezichtszenuwen
enz…)
 Afferent deel (prikkelaanvoerend): omhoogvoerend deel naar
hersenen toe, van perifeer (receptoren/zintuigen) naar centraal
zenuwstelsel alwaar de prikkels verwerkt worden
 Efferent deel (prikkelafvoerend): omlaagvoerend deel weg van
hersenen, van centraal naar perifeer zenuwstelsel naar de effectoren
 Somatisch zenuwstelsel: onder controle van de wil bv. skeletspieren
 Autonoom zenuwstelsel: niet onder controle van de wil bv.
Hartspieren, klierwerking,vetweefsel
 Beiden ook in prikkelaanvoerend
 Para- en sympathisch zenuwstelsel werken antagonistisch (zie
volgende dia), maar beiden autonoom
Informatieoverdracht:
 Neuronen en zenuwen => opwekken en geleiden van
zenuwimpulsen/prikkels
 Sensorische neuronen (stijgende banen)
 Motorische neuronen (dalende banen)
Neuroglia => ondersteunende functie (geleiden geen prikkels):
 Schwanncellen
 Astrocyten
 Microglia
 Ependymcellen
Neuronen Sensorische zenuwcellen Vervoeren sensorische (affere
 Van perifeer naar cent

Motorische zenuwcellen Vervoeren motorische (efferen
 Van centraal naar peri

Interneuronen Schakelen tussen sensorische

, (bv. Kniepeesreflex)

Gliacellen Schwann cellen Myelinisatie perifeer zenuwste

Astrocyten Steun en bescherming

Microglia Verdediging tegen indringers

Ependymcellen Productie cerebrospinaal voch


Structuur van de neuronen:
 Interneuronen: kniepeesreflex:
 Dorsale hoorn: prikkel komt toe in het ruggenmerg
(sensorisch)
 Ventrale hoorn: prikkel verlaat ruggenmerg (motorisch)
 Neuron: bouw:
 100 miljard neuronen in onze hersenen
 Zenuwcellen bevatten geen centriolen waardoor celdeling
onmogelijk is. Gevolg: indien ze beschadigd geraken kunnen
ze niet vervangen worden.
 Myeline = vet




 Neuronen zijn belangrijk omdat …:
 Neuronen alle functies van het zenuwstelsel verrichten met
betrekking tot communicatie, informatieverwerking en
regeling.
 De hersenen bestaan uit een ingewikkeld netwerk van
neuronen
 => Wat als het fout gaat op het niveau van de neuronen…?
Multiple Sclerose:
 Als er iets fout loopt in het zenuwstelsel
 Chronische neurologische aandoening
 Multiple
o Meerdere letsels op verschillende plaatsen in het
centraal zenuwstelsel

,  Sclerose
o Weefsel verhardt en verandert
 Auto-immuunziekte
 Tast myeline aan
 ontsteking => sclerose => plaque
 Aantasting axonen
 (hersen)Atrofie
 => geleidingsvertraging
 en/of blokkering
 GEEN spierziekte
 Verloop van de ziekte:
 Opstoot (relapse) en herstel (remissie)
 Verschillende vormen
o Relapsing-remitting MS




o Secundair progressieve MS




o Primair progressieve MS




o (Benigne MS)
 Hoe vaak komt het voor?:
 Meest voorkomende neurologische aandoening bij
(jong)volwassenen
 Piekleeftijd van diagnose 30 jaar
 Verhouding man/vrouw is 1/3
 Regio-verschillen
 Hoe kouder en vochtiger, hoe meer MS voorkomt.
 Hoe kouder hoe meer, dus minder in België dan in Nederland.
 Problemen & behandeling:
 Lichamelijke problemen:
o Vermoeidheid
o Gevoelsstoornissen (paresthesieën)
o Spierzwakte (paralyse)

, o Problemen met evenwicht, coördinatie, pijn, problemen
met het zicht, klachten bij plassen,…
 MAAR ook psychologische en neurocognitieve problemen
o Vergeetachtig
o Concentratiestoornissen
o Vertraging in denken
o Moeite met informatieopslag en –verwerking
 ½ van de patiënten heeft ook cognitieve problemen
 Behandeling
o Immunosuppressie
o symptomatisch
Informatiegeleiding binnen het neuron (Elektrisch proces):
 Buiten de cel overweging positieve ionen, binnen overwegend
negatieve ionen => potentiaal gescheiden door membraan =>
membraanpotentiaal
 In rust een rustpotentiaal
 Blootstelling chemische stoffen, mechanische druk,
temperatuurveranderingen, veranderingen in ionenconcentratie
kunnen het rustpotentiaal verstoren => depolarisatie
 Meer natrium in de cel => polarisatie verandert

RUSTPOTENTIAAL




 De vorming van een actiepotentiaal
 Natriumpoorten openen zich => natrium stroomt naar binnen
in de cel => compensatie door ka uitstroom => wanneer
zodanig veel natrium binnenkomt, kan de Ka uitstroom dit niet
meer compensere, DREMPELWAARDE => Na poorten komen
wijd open => ACTIEPOTENTIAAL waarde binnen de cel wordt
positief => signaal wordt doorgegeven. REFRACTAIRE
PERIODE!
 Myeline en knopen van ranvier=> sprongsgewijs.