Personen en familierecht
Personenrecht
Ontstaan van de persoon: de geboorte
De geboorte
Kennisgeving = je moet laten weten aan de gemeente/ betrokken instantie dat er een kind
geboren is.
• Wie moet dit doen?
• verpleeg- of kraaminrichting
• geneesheer
• vroedvrouw
• aanwezige
• persoon in wiens huis
• Wanneer? één werkdag na bevalling (za / zo / wettelijke feestdag = geen werkdag)
• Waar ? ABS geboorteplaats
Aangifte = vader/ moeder moeten geboorte aangeven op de burgerlijke stand, deze zijn
normaal al op de hoogte door de kennisgeving
• Prioritaire regeling
wie? vader en/of moeder
wanneer? binnen 15 kalenderdagen na bevalling
waar? ABS van geboorteplaats
• Subsidiaire regeling
wie? kennisgever
wanneer? - ABS doet melding aan kennisgever binnen
3 werkdagen
- kennisgever doet aangifte binnen 3
kalenderdagen
doel? opmaak geboorteakte
• Geen kennisgeving/aangifte
• vonnis rechtbank
• Aangifte vondeling
Vondelingenschuif
Initiatief van VZW Moeders voor Moeders (2000)
- De moeder (of…) opent het luik en vindt er een brief
- Het kind wordt in “de schuif” gelegd
- Eigenlijk komt het kindje in een bedje terecht en kan zo meteen opgemerkt worden
Eerste vondeling op 17.11.2007 Thomas De Kleine
Voorzitter OCMW Antwerpen (toen Monica De Koninck) is voogd en toont het kind aan
verzamelde pers
Meer info: Hoofdstuk over voogdij
1
,Geboorteakte
• Authentieke akte
• Door ABS van geboorteplaats
• Niet meer het kind “zien”
• Basis = medisch attest (arts/vroedvrouw)
• Inhoud ?
Inhoud geboorteakte
• (1) Dag, uur en plaats van geboorte: waarom een uur?
• Vb. art. 488 BW
De meerderjarigheid is vastgesteld op de volle leeftijd van achttien jaren; op
die leeftijd is men bekwaam tot alle handelingen van het burgerlijk leven.
• Zie ook in art. 329bis, 332quinquies, 388, 477 BW enz.
• Volle leeftijd: leeftijd gerekend van uur tot uur
• (2) Geslacht (enig bewijsdocument)
• (3) Naam: uitleg na afstammingsrecht
• (4) Voornaam/voornamen
• Min 1 / geen maxn (bij ons max 9)
• Welke ? Criteria ?
• Dhr. en Mevr. DE BRUYNE wensen hun zoon de voornaam BEER
te geven (kan kind schaden)
• Dhr. en Mevr. Dierickx willen hun dochter JOHAN noemen (verwarring rond
geslacht)
• Dhr. en Mevr. Van De Velde (fanatieke voetbalfans) willen hun zoon de
voornaam MARADONNA geven (mag geen 3en kunnen schaden)
• Bizarre Vlaamse voornamen => kan een voornaamsverandering?
• Sinds 1 augustus 2018: gemeentelijke bevoegdheid (+/- 50 euro)
• (5) Identiteit van de moeder (verplicht!)
• (6) Identiteit van de vader (indien juridisch bekend)
Wat met een doodgeboren kinderen?
• Opmaak akte van levenloos geboren kind
• Kind heeft geen familienaam
• Identiteit moeder en vader worden vermeld
• Geen vaststelling van afstammingsband!! => erven/schenking kan niet
2
, Klassiek biologische afstamming
Inleiding
Afstamming in algemeen taalgebruik
• Bloedband (ascendent – descendent)
• Ascendent = ouders, grootouders, …
• Descendenten = kinderen, kleinkinderen, …
• Relatie vader/moeder – kind (ouderschap)
Complexe menselijke relaties → complexe wetgeving
• Overspel (kind kan verwekt zijn door andere man, ookal is ze getrouwd met
iemand anders)
• occasionele relaties en snelle partnerwissels
• snel hertrouwen na echtscheiding
• ongehuwd samenwonen
• holebi’s
• nieuw samengestelde gezinnen
• medisch begeleide voortplanting
• …
Afstammingsrecht
Ken je Paula Marckx en welke rol speelde zij in ons afstammingsrecht ?
zij was een BOM moeder, ze was niet automatisch moeder van haar kind omdat ze niet
getrouwd was, ze moest dit zelf gaan aangeven
Ze was een sterke, vrij gevochten vrouw en is naar het hof getrokken dat dit niet kon
Arrest Marckx (1979)
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Veroorzaakte revolutionaire vernieuwing in afstammingsrecht in 1987
Leerdoel: de essentie van het arrest Marckx in eigen woorden kunnen weergeven
Inleiding
Juridische band ouder-kind
• Vastleggen volgens wettelijk bepaalde regels
• Gebaseerd op wisselende criteria
• De biologische waarheid (bloedband) = hier gaan we eerst naar gaan kijken
• Het belang van het kind kan soms primeren op biologische waarheid
• Het bezit van staat (socio-affectieve band)
• Welke man heeft een sociaal affectieve band met het kind, kan
primeren op de biologische vader
• Mogelijkheden voor de moeder:
Juridische opbouw
eerst afstamming langs moederszijde
daarna afstamming langs vaderzijde vanuit de positie van de moeder
3
Personenrecht
Ontstaan van de persoon: de geboorte
De geboorte
Kennisgeving = je moet laten weten aan de gemeente/ betrokken instantie dat er een kind
geboren is.
• Wie moet dit doen?
• verpleeg- of kraaminrichting
• geneesheer
• vroedvrouw
• aanwezige
• persoon in wiens huis
• Wanneer? één werkdag na bevalling (za / zo / wettelijke feestdag = geen werkdag)
• Waar ? ABS geboorteplaats
Aangifte = vader/ moeder moeten geboorte aangeven op de burgerlijke stand, deze zijn
normaal al op de hoogte door de kennisgeving
• Prioritaire regeling
wie? vader en/of moeder
wanneer? binnen 15 kalenderdagen na bevalling
waar? ABS van geboorteplaats
• Subsidiaire regeling
wie? kennisgever
wanneer? - ABS doet melding aan kennisgever binnen
3 werkdagen
- kennisgever doet aangifte binnen 3
kalenderdagen
doel? opmaak geboorteakte
• Geen kennisgeving/aangifte
• vonnis rechtbank
• Aangifte vondeling
Vondelingenschuif
Initiatief van VZW Moeders voor Moeders (2000)
- De moeder (of…) opent het luik en vindt er een brief
- Het kind wordt in “de schuif” gelegd
- Eigenlijk komt het kindje in een bedje terecht en kan zo meteen opgemerkt worden
Eerste vondeling op 17.11.2007 Thomas De Kleine
Voorzitter OCMW Antwerpen (toen Monica De Koninck) is voogd en toont het kind aan
verzamelde pers
Meer info: Hoofdstuk over voogdij
1
,Geboorteakte
• Authentieke akte
• Door ABS van geboorteplaats
• Niet meer het kind “zien”
• Basis = medisch attest (arts/vroedvrouw)
• Inhoud ?
Inhoud geboorteakte
• (1) Dag, uur en plaats van geboorte: waarom een uur?
• Vb. art. 488 BW
De meerderjarigheid is vastgesteld op de volle leeftijd van achttien jaren; op
die leeftijd is men bekwaam tot alle handelingen van het burgerlijk leven.
• Zie ook in art. 329bis, 332quinquies, 388, 477 BW enz.
• Volle leeftijd: leeftijd gerekend van uur tot uur
• (2) Geslacht (enig bewijsdocument)
• (3) Naam: uitleg na afstammingsrecht
• (4) Voornaam/voornamen
• Min 1 / geen maxn (bij ons max 9)
• Welke ? Criteria ?
• Dhr. en Mevr. DE BRUYNE wensen hun zoon de voornaam BEER
te geven (kan kind schaden)
• Dhr. en Mevr. Dierickx willen hun dochter JOHAN noemen (verwarring rond
geslacht)
• Dhr. en Mevr. Van De Velde (fanatieke voetbalfans) willen hun zoon de
voornaam MARADONNA geven (mag geen 3en kunnen schaden)
• Bizarre Vlaamse voornamen => kan een voornaamsverandering?
• Sinds 1 augustus 2018: gemeentelijke bevoegdheid (+/- 50 euro)
• (5) Identiteit van de moeder (verplicht!)
• (6) Identiteit van de vader (indien juridisch bekend)
Wat met een doodgeboren kinderen?
• Opmaak akte van levenloos geboren kind
• Kind heeft geen familienaam
• Identiteit moeder en vader worden vermeld
• Geen vaststelling van afstammingsband!! => erven/schenking kan niet
2
, Klassiek biologische afstamming
Inleiding
Afstamming in algemeen taalgebruik
• Bloedband (ascendent – descendent)
• Ascendent = ouders, grootouders, …
• Descendenten = kinderen, kleinkinderen, …
• Relatie vader/moeder – kind (ouderschap)
Complexe menselijke relaties → complexe wetgeving
• Overspel (kind kan verwekt zijn door andere man, ookal is ze getrouwd met
iemand anders)
• occasionele relaties en snelle partnerwissels
• snel hertrouwen na echtscheiding
• ongehuwd samenwonen
• holebi’s
• nieuw samengestelde gezinnen
• medisch begeleide voortplanting
• …
Afstammingsrecht
Ken je Paula Marckx en welke rol speelde zij in ons afstammingsrecht ?
zij was een BOM moeder, ze was niet automatisch moeder van haar kind omdat ze niet
getrouwd was, ze moest dit zelf gaan aangeven
Ze was een sterke, vrij gevochten vrouw en is naar het hof getrokken dat dit niet kon
Arrest Marckx (1979)
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Veroorzaakte revolutionaire vernieuwing in afstammingsrecht in 1987
Leerdoel: de essentie van het arrest Marckx in eigen woorden kunnen weergeven
Inleiding
Juridische band ouder-kind
• Vastleggen volgens wettelijk bepaalde regels
• Gebaseerd op wisselende criteria
• De biologische waarheid (bloedband) = hier gaan we eerst naar gaan kijken
• Het belang van het kind kan soms primeren op biologische waarheid
• Het bezit van staat (socio-affectieve band)
• Welke man heeft een sociaal affectieve band met het kind, kan
primeren op de biologische vader
• Mogelijkheden voor de moeder:
Juridische opbouw
eerst afstamming langs moederszijde
daarna afstamming langs vaderzijde vanuit de positie van de moeder
3
