HOOFDSTUK: SEKSUALITEITEN EN GENDER
1. WAAROM FILOSOFISCH?
* Gender en seksualiteit zijn politiek/moreel/ethisch geladen kwesties
* Mensen hebben hier snel een verhitte mening over → kijken niet op juiste manier naar
gender
* Er sluipen verborgen vooronderstellingen binnen.
* Bepaalde meningen hebben iets religieus
* Filosofie is een hele koele wetenschap → moet niet gehoorzamen aan welke orthodoxie of
geloofsovertuiging
* Filosofie kan denken in gang zetten zonder dat dat noodzakelijk moet betekenen dat jij jouw
fundamentele overtuigingen in vraag stelt ofdat je immoreel of problematische
houdingen/meningen overweegt
* Goede/slechte wetenschap onderscheiden
Andere poll: Ipsos Poll: ‘Would you define yourself as a feminist - someone who advocates
and supports equal opportunities for women?’
→ 61% in USA (België 56%)
→ term ‘feminist’ brengt aarzeling
2. KLASSIEKE TAXONOMIE
* De vrouw als
- Te weinig mens → ontbrak bepaalde kwaliteiten :
§ ‘De vrouw is een verkeerd geboren man’ (Aristoteles);
§ ‘Deficiens et occasionatus’ → verkeerd geboren (Thomas Aquinas)
§ Man wordt gezien als wat een mens eigelijk moet zijn
- Te veel mens:
§ Nietzsche: de vrouw vertegenwoordigt alle ‘kleine’ karakterstieken van de mens,
zoals wraakzucht, berekendheid, kleinzucht, venijn, ressentiment
§ Nietzsche wil naar ubermens gaan → menselijke was de vrouw, de man was het
overmenselijke
§ Nietzsche zelf had een boek ontleend van duitse schruifster ‘O. Umacher’ en was
enthousiast over boek maar wist niet dat het van een vrouw was → daarna geen
woord meer over uitgesproken
62
, 3. BELANGRIJK ONDERSCHEID SINDS ‘60
SEKSE GENDER
* Biologische kenmerken die ervoor zorgen * Culturele kenmerken die ervoor zorgen dat
dat iemand een bepaald geslacht heeft iemand een bepaald gender heeft
* Primaire karakteristieken * Traditioneel:
- Vrouw: XX-chromosoom, meer - Man: agressief, impulsief, baldadig,
oestrogeen dan testosteron, vagina. competitief
- Man: XY-chromosoom, meer - Vrouw: gedwee, berekend,
testosteron dan oestrogeen, penis. gehoorzaam, onderdanig.
* Secundaire karakteristieken (minder
essentieel)
- Vrouw: grotere borsten, cyclus,
zandloper-figuur, kleiner, meer
lichaamsvet, kleiner hart
- Man: gezichts- en lichaamsbeharing,
driehoek-figuur, groter, minder
lichaamsvet.
ð Verwarring gaat niet over sekse wel over gender
4. VERHOUDING SEKSE-GENDER
* Biologisch determinisme
- Gender vloeit voort uit sekse
- Geen verschil tussen gender en sekse, onderscheid niet nodig
* Natuurwetdenken
- Gender zou moeten voortvloeien uit sekse
- Geen determinatie maar het zou wel moeten voortvloeien uit sekse
* Constructivisme / feminisme
- Geen relatie tussen gender en sekse
- Genderrolpatroon hoe men zich zou moeten gedrage nmoet op geen enkele manier in
relatie staan met sekse
- Simone de Beauvoir: ‘Men wordt niet als vrouw geboren, men wordt een vrouw’ → in zin
van gender → komt door maatschappij
5. BIOLOGISCH DETERMINISME
* Gedragingen van man en vrouw komt door biologische kenmerken j
* John Thomson en Patrick Geddes The Evolution of Sex
* Sociale en psychologische kenmerken worden veroorzaakt door
- Vrouwen: anabolisch (conserveren energie)
- Mannen: katabolisch (verbruiken energie)
* Gebruikt ter rechtvaardiging van sociale structuren (geen stemrecht voor vrouwen):
- “What was decided among the prehistoric Protozoa cannot be annulled by Act of
Parliament” → politieke beslissingen hebben niet de macht om opeens de biologie van
mensen te veranderen
63
1. WAAROM FILOSOFISCH?
* Gender en seksualiteit zijn politiek/moreel/ethisch geladen kwesties
* Mensen hebben hier snel een verhitte mening over → kijken niet op juiste manier naar
gender
* Er sluipen verborgen vooronderstellingen binnen.
* Bepaalde meningen hebben iets religieus
* Filosofie is een hele koele wetenschap → moet niet gehoorzamen aan welke orthodoxie of
geloofsovertuiging
* Filosofie kan denken in gang zetten zonder dat dat noodzakelijk moet betekenen dat jij jouw
fundamentele overtuigingen in vraag stelt ofdat je immoreel of problematische
houdingen/meningen overweegt
* Goede/slechte wetenschap onderscheiden
Andere poll: Ipsos Poll: ‘Would you define yourself as a feminist - someone who advocates
and supports equal opportunities for women?’
→ 61% in USA (België 56%)
→ term ‘feminist’ brengt aarzeling
2. KLASSIEKE TAXONOMIE
* De vrouw als
- Te weinig mens → ontbrak bepaalde kwaliteiten :
§ ‘De vrouw is een verkeerd geboren man’ (Aristoteles);
§ ‘Deficiens et occasionatus’ → verkeerd geboren (Thomas Aquinas)
§ Man wordt gezien als wat een mens eigelijk moet zijn
- Te veel mens:
§ Nietzsche: de vrouw vertegenwoordigt alle ‘kleine’ karakterstieken van de mens,
zoals wraakzucht, berekendheid, kleinzucht, venijn, ressentiment
§ Nietzsche wil naar ubermens gaan → menselijke was de vrouw, de man was het
overmenselijke
§ Nietzsche zelf had een boek ontleend van duitse schruifster ‘O. Umacher’ en was
enthousiast over boek maar wist niet dat het van een vrouw was → daarna geen
woord meer over uitgesproken
62
, 3. BELANGRIJK ONDERSCHEID SINDS ‘60
SEKSE GENDER
* Biologische kenmerken die ervoor zorgen * Culturele kenmerken die ervoor zorgen dat
dat iemand een bepaald geslacht heeft iemand een bepaald gender heeft
* Primaire karakteristieken * Traditioneel:
- Vrouw: XX-chromosoom, meer - Man: agressief, impulsief, baldadig,
oestrogeen dan testosteron, vagina. competitief
- Man: XY-chromosoom, meer - Vrouw: gedwee, berekend,
testosteron dan oestrogeen, penis. gehoorzaam, onderdanig.
* Secundaire karakteristieken (minder
essentieel)
- Vrouw: grotere borsten, cyclus,
zandloper-figuur, kleiner, meer
lichaamsvet, kleiner hart
- Man: gezichts- en lichaamsbeharing,
driehoek-figuur, groter, minder
lichaamsvet.
ð Verwarring gaat niet over sekse wel over gender
4. VERHOUDING SEKSE-GENDER
* Biologisch determinisme
- Gender vloeit voort uit sekse
- Geen verschil tussen gender en sekse, onderscheid niet nodig
* Natuurwetdenken
- Gender zou moeten voortvloeien uit sekse
- Geen determinatie maar het zou wel moeten voortvloeien uit sekse
* Constructivisme / feminisme
- Geen relatie tussen gender en sekse
- Genderrolpatroon hoe men zich zou moeten gedrage nmoet op geen enkele manier in
relatie staan met sekse
- Simone de Beauvoir: ‘Men wordt niet als vrouw geboren, men wordt een vrouw’ → in zin
van gender → komt door maatschappij
5. BIOLOGISCH DETERMINISME
* Gedragingen van man en vrouw komt door biologische kenmerken j
* John Thomson en Patrick Geddes The Evolution of Sex
* Sociale en psychologische kenmerken worden veroorzaakt door
- Vrouwen: anabolisch (conserveren energie)
- Mannen: katabolisch (verbruiken energie)
* Gebruikt ter rechtvaardiging van sociale structuren (geen stemrecht voor vrouwen):
- “What was decided among the prehistoric Protozoa cannot be annulled by Act of
Parliament” → politieke beslissingen hebben niet de macht om opeens de biologie van
mensen te veranderen
63
