A&O – College 1
Competentie: Bij het begrip competentie gaat het niet alleen om specifieke kennis en om
vaardigheden die nodig zijn voor een goede uitvoering van het werk. Ook spelen
capaciteiten, persoonlijkheidseigenschappen en motieven een belangrijke rol.
Het patroon van karakteristieke gedachten, gevoelens en gedragingen waarmee de ene
persoon zich van de andere persoon onderscheidt en dat relatief constant blijft in de tijd en in
verschillende situaties, wordt persoonlijkheid genoemd.
Big five (persoonlijkheidstest)
Extraversie (vs. Introversie): extraverte mensen kunnen veen prikkels aan, zijn
spraakzaam, spontaan en uitbundig.
Vriendelijkheid (vs. Onvriendelijkheid): Vriendelijke mensen zijn mild, goedhartig,
inschikkelijk en vreedzaam. Zijn gericht op behoeften en belangen van andere mensen.
Zorgvuldigheid (vs. Gemakzucht): Zorgvuldige mensen zijn nauwgezet, ordelijk, stipt en
zorgvuldig.
Emotionele stabiliteit (vs. Neuroticisme): Emotioneel stabiele mensen zijn onverstoorbaar
en koelbloedig. Zij kunnen problemen van zich af zetten en zijn zeer stressbestendig.
Openheid voor ervaringen (vs. Afsluiten voor nieuwe ervaringen): Mensen die
openstaan voor ervaringen zijn fantasierijk, creatief en reflectief.
Voor de individuele medewerker is zelfinzicht belangrijk om de juiste keuzes te kunnen
maken bij het kiezen voor een beroep of voor loopbaan en verdere ontwikkeling. Daarnaast
kunnen de scores op de Big Five worden gebruikt om tijdens een selectieprocedure te
kunnen vaststellen wat de juiste persoon is voor een bepaalde functie.
Attitude: Een attitude is een redelijk stabiele houding die iemand heeft ten opzichte van
andere (groepen) mensen, gedragingen, objecten of ideeën. zetten aan tot gedrag
Cognitieve overwegingen: De voor en nadelen over een bepaald onderwerp overwegen.
Affectieve of emotionele overwegingen: Gevoel laten meespelen bij een keuze.
Meestal geven emotionele overwegingen de doorslag voor een keuze.
Gedragsintentie: Een attitude levert een neiging op om bepaald gedrag te vertonen. Of
iemand die neiging omzet tot gedrag, is afhankelijk van meerdere factoren.
Attitude
Sociale invloed Intentie Gedrag
Eigen
effectiviteit
Cognitieve dissonantie: Mensen kunnen onrust ervaren als hun attitudes of gedragingen
tegenstrijdig zijn. Bijvoorbeeld; weten dat roddelen slecht is maar het toch doen. Cognitieve
dissonantie veroorzaakt onrust en spanning.
Ruilrelatie: De medewerker draagt bij aan het bereiken van organisatiedoelen door zijn
inbreng te geven. De organisatie stelt daar waardevolle opbrengsten tegenover.
, Inbreng Opbrengsten
Tijd Salaris en secundaire
arbeidsvoorwaarden
Inspanning Interessant werk
Kennis Sociale contacten
Vaardigheden Waardering en status
Sociale steun Opleiding, training en
loopbaanperspectief
Wederzijdse afhankelijkheid: Individu en organisatie hebbe elkaar wederzijds nodig
om doelen te bereiken.
Gedeeltelijke betrokkenheid: Het is mogelijk dat iemand zijn zijn vrije tijd allerlei
bestuurservaring in het vrijwilligerswerk op doet en zich ontwikkelt tot een
uitstekende voorzitter. Hierbij gebruikt een medewerker niet alleen zijn tijd voor de
organisatie maar ook een gedeelte voor zijn kennis en vaardigheden.
Betrokkenheid volgens Etzioni:
1. Dwang: betrokkenheid onder dwang (leger/gevangenis)
2. Nut: De bijdragen van de medewerkers leiden tot de opbrengsten die de
organisatie verschaft.
3. Normen en waarden: De bijdragen van de medewerkers komen tot stand op
grond van ideologische of religieuze overwegingen (politieke organisatie)
Instrumentele houding
Werk is middel, geen doel.
Zuiver economische redenen
Persoonlijke betrokkenheid laag
Scherpe scheiding tussen werk en privé
Centrale levensinteresse volgens Dubin: Betrokkenheid geeft mate aan waarin
iemand zich verbonden voelt. Mensen voor wie werk centraal staat, voelen zich
nauwer betrokken bij organisatie. Er is dus samenhang tussen positie die iemand
inneemt en iemands houding (attitude) t.o.v. werk:
Hogere positie
Uitdaging
Verantwoordelijkheid
Arbeidssatisfactie (Locke): De mate waarin iemand het werk en de
werkomstandigheden als plezierig of prettig ervaart
Kenmerken van het werk
Sociale omgeving: Gevormd door collega’s en leidinggevenden
Beloning: verhouding tussen werk en beloning
Billijkheid: Redelijke verhouding tussen inspanning en opbrengsten.
Competentie: Bij het begrip competentie gaat het niet alleen om specifieke kennis en om
vaardigheden die nodig zijn voor een goede uitvoering van het werk. Ook spelen
capaciteiten, persoonlijkheidseigenschappen en motieven een belangrijke rol.
Het patroon van karakteristieke gedachten, gevoelens en gedragingen waarmee de ene
persoon zich van de andere persoon onderscheidt en dat relatief constant blijft in de tijd en in
verschillende situaties, wordt persoonlijkheid genoemd.
Big five (persoonlijkheidstest)
Extraversie (vs. Introversie): extraverte mensen kunnen veen prikkels aan, zijn
spraakzaam, spontaan en uitbundig.
Vriendelijkheid (vs. Onvriendelijkheid): Vriendelijke mensen zijn mild, goedhartig,
inschikkelijk en vreedzaam. Zijn gericht op behoeften en belangen van andere mensen.
Zorgvuldigheid (vs. Gemakzucht): Zorgvuldige mensen zijn nauwgezet, ordelijk, stipt en
zorgvuldig.
Emotionele stabiliteit (vs. Neuroticisme): Emotioneel stabiele mensen zijn onverstoorbaar
en koelbloedig. Zij kunnen problemen van zich af zetten en zijn zeer stressbestendig.
Openheid voor ervaringen (vs. Afsluiten voor nieuwe ervaringen): Mensen die
openstaan voor ervaringen zijn fantasierijk, creatief en reflectief.
Voor de individuele medewerker is zelfinzicht belangrijk om de juiste keuzes te kunnen
maken bij het kiezen voor een beroep of voor loopbaan en verdere ontwikkeling. Daarnaast
kunnen de scores op de Big Five worden gebruikt om tijdens een selectieprocedure te
kunnen vaststellen wat de juiste persoon is voor een bepaalde functie.
Attitude: Een attitude is een redelijk stabiele houding die iemand heeft ten opzichte van
andere (groepen) mensen, gedragingen, objecten of ideeën. zetten aan tot gedrag
Cognitieve overwegingen: De voor en nadelen over een bepaald onderwerp overwegen.
Affectieve of emotionele overwegingen: Gevoel laten meespelen bij een keuze.
Meestal geven emotionele overwegingen de doorslag voor een keuze.
Gedragsintentie: Een attitude levert een neiging op om bepaald gedrag te vertonen. Of
iemand die neiging omzet tot gedrag, is afhankelijk van meerdere factoren.
Attitude
Sociale invloed Intentie Gedrag
Eigen
effectiviteit
Cognitieve dissonantie: Mensen kunnen onrust ervaren als hun attitudes of gedragingen
tegenstrijdig zijn. Bijvoorbeeld; weten dat roddelen slecht is maar het toch doen. Cognitieve
dissonantie veroorzaakt onrust en spanning.
Ruilrelatie: De medewerker draagt bij aan het bereiken van organisatiedoelen door zijn
inbreng te geven. De organisatie stelt daar waardevolle opbrengsten tegenover.
, Inbreng Opbrengsten
Tijd Salaris en secundaire
arbeidsvoorwaarden
Inspanning Interessant werk
Kennis Sociale contacten
Vaardigheden Waardering en status
Sociale steun Opleiding, training en
loopbaanperspectief
Wederzijdse afhankelijkheid: Individu en organisatie hebbe elkaar wederzijds nodig
om doelen te bereiken.
Gedeeltelijke betrokkenheid: Het is mogelijk dat iemand zijn zijn vrije tijd allerlei
bestuurservaring in het vrijwilligerswerk op doet en zich ontwikkelt tot een
uitstekende voorzitter. Hierbij gebruikt een medewerker niet alleen zijn tijd voor de
organisatie maar ook een gedeelte voor zijn kennis en vaardigheden.
Betrokkenheid volgens Etzioni:
1. Dwang: betrokkenheid onder dwang (leger/gevangenis)
2. Nut: De bijdragen van de medewerkers leiden tot de opbrengsten die de
organisatie verschaft.
3. Normen en waarden: De bijdragen van de medewerkers komen tot stand op
grond van ideologische of religieuze overwegingen (politieke organisatie)
Instrumentele houding
Werk is middel, geen doel.
Zuiver economische redenen
Persoonlijke betrokkenheid laag
Scherpe scheiding tussen werk en privé
Centrale levensinteresse volgens Dubin: Betrokkenheid geeft mate aan waarin
iemand zich verbonden voelt. Mensen voor wie werk centraal staat, voelen zich
nauwer betrokken bij organisatie. Er is dus samenhang tussen positie die iemand
inneemt en iemands houding (attitude) t.o.v. werk:
Hogere positie
Uitdaging
Verantwoordelijkheid
Arbeidssatisfactie (Locke): De mate waarin iemand het werk en de
werkomstandigheden als plezierig of prettig ervaart
Kenmerken van het werk
Sociale omgeving: Gevormd door collega’s en leidinggevenden
Beloning: verhouding tussen werk en beloning
Billijkheid: Redelijke verhouding tussen inspanning en opbrengsten.
