Kerstens
CGO, casus 2.1
2.5.5 Het nut van classificaties in de verpleegkunde
Functies van classificaties:
- Communicatie;
- Uniformiteit;
- Toegankelijkheid van kennis;
- Ontwikkeling van verpleegkundige kennis;
- Verantwoording en domeinafbakening;
- Onderwijs.
2.5.6 Richtlijnen, standaarden en protocollen
Het streven naar uniformiteit is zeer belangrijk bij theoretici. Een standaard is net als een richtlijn een
beschrijving van goed handelen, met dit verschil dat de uitkomsten van en de voorkeur voor
bepaalde interventies bekend zijn. Er worden algemene uitspraken in gedaan over het niveau van de
zorgverlening, die overeenkomen met actuele kennis. Een standaardverpleegplan is voor een
patiëntencategorie.
4.4 Evidende-based practice
Evidence-based practice richt zich op vragen uit de verpleegkundige praktijk, waarbij wordt nagegaan
wat de beste verpleegkundige zorg is. Het uitgangspunt is hierbij de directe zorg voor of rond de
patiënt. EBP komt uit de medische praktijk (evidece-based medicine).
7 zorgpaden
De methodiek van zorgpaden is ontwikkeld om complexe processen beter te kunnen plannen en
organiseren. Een protocol helpt de zorgverlener bij het uitvoeren van zorginhoudelijke handelingen.
Een richtlijn heeft als doel de besluitvorming van artsen of verpleegkundigen te ondersteunen en aan
te geven wat de beste zorg is voor een bepaalde patiëntengroep binnen een zorgproces.
Zorgpad
Een zorgpad is een complexe interventie om de gemeenschappelijke besluitvorming en organisatie
van zorgprocessen te verwezenlijken voor een specifieke groep van patiënten gedurende een
gedefinieerd tijdskader. Het betreft dus in feite het beslismodel dat gehanteerd wordt om de routing
van patiënten door het zorgproces te standaardiseren. Het is aandoeninggericht en beschrijft het pad
dat de patiënt doorloopt.
Zorgstandaard
Een zorgstandaard koppelt zorginhoud (de richtlijn) aan de organisatie van de zorg. Het is een
beschrijving vanuit patiëntenperspectief over de organisatie van (preventie van) zorg. Een
zorgstandaard is bij voorkeur multidisciplinair en gebaseerd op actuele en indien mogelijk
wetenschappelijke literatuur. Het beoogt de kwaliteit van de zorg voor een groep patiënten te
optimaliseren, zodat de kwaliteit van leven verbetert en indien mogelijk ook de levensverwachting
van de individuele patiënt.
Zorgprogramma’s
De inhoud van een behandeling wordt beschreven in een zorgprogramma, dat opgebouwd kan zijn
uit diverse zorgmodules. Er komt zo een op evidentie gebaseerde behandelaanpak beschikbaar voor
een bepaalde patiëntengroep. Een weergave van een systematische aanpak van de behandeling en
de zorg voor een specifieke patiëntengroep met als doel het leren omgaan met de ziekte,
voorkoming of uitstel van complicaties en/of van verergering van ziekte met behoud van optimale
kwaliteit van leven.
, 9.1 Wat is kwaliteit?
Kwaliteit is een subjectief begrip. Een aantal kenmerken van kwaliteit:
- Subjectief;
- Normatief: er wordt een bepaalde waardering voor iets mee uitgedrukt, een oordeel
gegeven. De wenselijke en werkelijke situatie worden met elkaar vergeleken.
- Abstract: het begrip op zichzelf is niet meetbaar, dat is pas wanneer het gekoppeld wordt
aan een concreet begrip.
- Relatief: de opvatting van het begrip verschilt per omstandigheid.
De overheid heeft verschillende mogelijkheden om kwaliteitsdoelen te realiseren, zoals wet- en
regelgeving, zelfregulering door betrokken partijen stimuleren, correcties door inspecties,
wetenschappelijke kwaliteitsbeleid stimuleren, positie van de zorgvrager verstevigen en
voorschrijven of stimuleren van interne en externe kwaliteitstoetsing.
Verzekeraars bewaken de besteding van de middelen en toetsen de zorg op algemeen nut,
zinvolheid, effectiviteit en efficiëntie. Het financiële aspect speelt hierbij een belangrijke rol.
Fitness for use/purpose is een eenvoudige definitie van kwaliteit. Het product of dienst moet
geschikt zijn voor datgene waarvoor het is bedoeld. Een goede basis van kwaliteitsbeleid is het
maken van afspraken tussen de betrokken partijen. Gezondheidszorg wordt afgestemd op de
individuele behoefte van de zorgvrager. ‘Kwaliteit is de mate van overeenkomst tussen criteria van
goede zorg (wenselijke zorg) en de praktijk van die zorg’. Kwaliteit binnen de gezondheidszorg kan
onderscheiden worden in drie aspecten:
- Structuur: voorwaardenscheppende aspecten waarbinnen de zorgverlening plaatsvindt, zoals
opleidingsniveau, beschikbaarheid van hulpmiddelen en financiële middelen.
- Proces: aspecten van zorg die het handelen van de zorgverlener betreffen, bijvoorbeeld de
volledigheid van de overdracht van het ziekenhuis naar thuiszorg.
- Resultaat: aspecten van zorg die iets zeggen over de gezondheid en het welzijn van de
zorgvrager, bijvoorbeeld het percentage patiënten dat decubitusvrij is gebleven na een
opname op een IC.
De Kwaliteitswet zorginstelling in Nederland geeft aan dat de kwaliteit van de zorg doeltreffend,
doelmatig en patiëntgericht moet zijn.
Veiligheid wordt als onderdeel gezien van kwaliteit.
9.1.2 Kwaliteitswetgeving
De overheid treft maatregelen te bevordering van de volksgezondheid. Dit doet de overheid door
middel van informatie verstrekken over gezond leven, te zorgen dat zorg voor iedereen beschikbaar
is, het drinkwater schoon is en het vlees vrij is van bacteriën. Het instellen van een
vaccinatieprogramma valt hier ook onder. Om zelfregulering binnen bepaalde grenzen te houden en
te kunnen ingrijpen als een beroepsgroep tekortschiet, zijn wettelijke kaders nodig. Een kaderwet
houdt in dat de zorgaanbieder, instelling en individuele beroepsbeoefenaren zelfverantwoordelijk
zijn voor de concrete invulling en uitvoering daarvan. De kwaliteitswet zorginstellingen (KWZ)
verplicht zorginstellingen om hun eigen kwaliteit te bewaken, te beheersen en te verbeteren. De
eisen aan een instelling bij deze wet zijn:
- Het bieden van verantwoorde zorg;
CGO, casus 2.1
2.5.5 Het nut van classificaties in de verpleegkunde
Functies van classificaties:
- Communicatie;
- Uniformiteit;
- Toegankelijkheid van kennis;
- Ontwikkeling van verpleegkundige kennis;
- Verantwoording en domeinafbakening;
- Onderwijs.
2.5.6 Richtlijnen, standaarden en protocollen
Het streven naar uniformiteit is zeer belangrijk bij theoretici. Een standaard is net als een richtlijn een
beschrijving van goed handelen, met dit verschil dat de uitkomsten van en de voorkeur voor
bepaalde interventies bekend zijn. Er worden algemene uitspraken in gedaan over het niveau van de
zorgverlening, die overeenkomen met actuele kennis. Een standaardverpleegplan is voor een
patiëntencategorie.
4.4 Evidende-based practice
Evidence-based practice richt zich op vragen uit de verpleegkundige praktijk, waarbij wordt nagegaan
wat de beste verpleegkundige zorg is. Het uitgangspunt is hierbij de directe zorg voor of rond de
patiënt. EBP komt uit de medische praktijk (evidece-based medicine).
7 zorgpaden
De methodiek van zorgpaden is ontwikkeld om complexe processen beter te kunnen plannen en
organiseren. Een protocol helpt de zorgverlener bij het uitvoeren van zorginhoudelijke handelingen.
Een richtlijn heeft als doel de besluitvorming van artsen of verpleegkundigen te ondersteunen en aan
te geven wat de beste zorg is voor een bepaalde patiëntengroep binnen een zorgproces.
Zorgpad
Een zorgpad is een complexe interventie om de gemeenschappelijke besluitvorming en organisatie
van zorgprocessen te verwezenlijken voor een specifieke groep van patiënten gedurende een
gedefinieerd tijdskader. Het betreft dus in feite het beslismodel dat gehanteerd wordt om de routing
van patiënten door het zorgproces te standaardiseren. Het is aandoeninggericht en beschrijft het pad
dat de patiënt doorloopt.
Zorgstandaard
Een zorgstandaard koppelt zorginhoud (de richtlijn) aan de organisatie van de zorg. Het is een
beschrijving vanuit patiëntenperspectief over de organisatie van (preventie van) zorg. Een
zorgstandaard is bij voorkeur multidisciplinair en gebaseerd op actuele en indien mogelijk
wetenschappelijke literatuur. Het beoogt de kwaliteit van de zorg voor een groep patiënten te
optimaliseren, zodat de kwaliteit van leven verbetert en indien mogelijk ook de levensverwachting
van de individuele patiënt.
Zorgprogramma’s
De inhoud van een behandeling wordt beschreven in een zorgprogramma, dat opgebouwd kan zijn
uit diverse zorgmodules. Er komt zo een op evidentie gebaseerde behandelaanpak beschikbaar voor
een bepaalde patiëntengroep. Een weergave van een systematische aanpak van de behandeling en
de zorg voor een specifieke patiëntengroep met als doel het leren omgaan met de ziekte,
voorkoming of uitstel van complicaties en/of van verergering van ziekte met behoud van optimale
kwaliteit van leven.
, 9.1 Wat is kwaliteit?
Kwaliteit is een subjectief begrip. Een aantal kenmerken van kwaliteit:
- Subjectief;
- Normatief: er wordt een bepaalde waardering voor iets mee uitgedrukt, een oordeel
gegeven. De wenselijke en werkelijke situatie worden met elkaar vergeleken.
- Abstract: het begrip op zichzelf is niet meetbaar, dat is pas wanneer het gekoppeld wordt
aan een concreet begrip.
- Relatief: de opvatting van het begrip verschilt per omstandigheid.
De overheid heeft verschillende mogelijkheden om kwaliteitsdoelen te realiseren, zoals wet- en
regelgeving, zelfregulering door betrokken partijen stimuleren, correcties door inspecties,
wetenschappelijke kwaliteitsbeleid stimuleren, positie van de zorgvrager verstevigen en
voorschrijven of stimuleren van interne en externe kwaliteitstoetsing.
Verzekeraars bewaken de besteding van de middelen en toetsen de zorg op algemeen nut,
zinvolheid, effectiviteit en efficiëntie. Het financiële aspect speelt hierbij een belangrijke rol.
Fitness for use/purpose is een eenvoudige definitie van kwaliteit. Het product of dienst moet
geschikt zijn voor datgene waarvoor het is bedoeld. Een goede basis van kwaliteitsbeleid is het
maken van afspraken tussen de betrokken partijen. Gezondheidszorg wordt afgestemd op de
individuele behoefte van de zorgvrager. ‘Kwaliteit is de mate van overeenkomst tussen criteria van
goede zorg (wenselijke zorg) en de praktijk van die zorg’. Kwaliteit binnen de gezondheidszorg kan
onderscheiden worden in drie aspecten:
- Structuur: voorwaardenscheppende aspecten waarbinnen de zorgverlening plaatsvindt, zoals
opleidingsniveau, beschikbaarheid van hulpmiddelen en financiële middelen.
- Proces: aspecten van zorg die het handelen van de zorgverlener betreffen, bijvoorbeeld de
volledigheid van de overdracht van het ziekenhuis naar thuiszorg.
- Resultaat: aspecten van zorg die iets zeggen over de gezondheid en het welzijn van de
zorgvrager, bijvoorbeeld het percentage patiënten dat decubitusvrij is gebleven na een
opname op een IC.
De Kwaliteitswet zorginstelling in Nederland geeft aan dat de kwaliteit van de zorg doeltreffend,
doelmatig en patiëntgericht moet zijn.
Veiligheid wordt als onderdeel gezien van kwaliteit.
9.1.2 Kwaliteitswetgeving
De overheid treft maatregelen te bevordering van de volksgezondheid. Dit doet de overheid door
middel van informatie verstrekken over gezond leven, te zorgen dat zorg voor iedereen beschikbaar
is, het drinkwater schoon is en het vlees vrij is van bacteriën. Het instellen van een
vaccinatieprogramma valt hier ook onder. Om zelfregulering binnen bepaalde grenzen te houden en
te kunnen ingrijpen als een beroepsgroep tekortschiet, zijn wettelijke kaders nodig. Een kaderwet
houdt in dat de zorgaanbieder, instelling en individuele beroepsbeoefenaren zelfverantwoordelijk
zijn voor de concrete invulling en uitvoering daarvan. De kwaliteitswet zorginstellingen (KWZ)
verplicht zorginstellingen om hun eigen kwaliteit te bewaken, te beheersen en te verbeteren. De
eisen aan een instelling bij deze wet zijn:
- Het bieden van verantwoorde zorg;
