Samenvatting van de cursus

De criminologische wetenschap vandaag


De sociologische verklaringen van criminaliteit
Structureel - functionalistische benadering
 Structuur van de maatschappij bepaald ons gedrag
 Eigenschappen & specifieke kenmerken zijn meestal niet concreet
waarneembaar
 2 belangrijke mechanismen:
 Personen die deel uitmaken van eenzelfde sociale eenheid & die beïnvloed
worden door dezelfde kenmerken, ontwikkelen een gelijkaardig
gedragspatroon
 Subeenheden houden verband met elkaar (& kunnen elkaar beïnvloeden)
 Niet-waarneembare structuren (kenmerken) liggen aan de grondslag van sociale
verschijnselen
 Kenmerken zijn divers van aard:
 Morfologische kenmerken (leeftijdscategorieën, beroepsstructuur,
arbeidsverdeling…)
 Kenmerken m.b.t. aard van interacties (aard van relaties, kwaliteit van
relaties…)
 Normatieve kenmerken (wetgeving, ideologieën, geloofsopvattingen…)
 Gemiddelde waarden (gemiddelde studiemotivatie….)


①. Emile Durkheim
 Mensen ontwikkelen eigenschappen onder invloed van omgevingsfactoren
 FAITS SOCIAUX, zelfstandige fenomenen die onpersoonlijk & bovenindividueel
zijn
 Sociale feiten kunnen verklaard worden door:
 Te kijken welke relatie ze hebben met andere sociale feiten (genetisch-
causale verklaring)
 Te kijken welke functie een sociale feit heeft (functionele verklaring)
 Introduceert het begrip Anomie
 = toestand waarbij bestaande normen niet langer voldoen
 = Situatie van normatieve onzekerheid die een destabiliserend effect heeft
waardoor kans op afwijkend gedrag groter wordt
 Genetisch casuale verklaring
 Afwijkend & deviant gedrag wordt verklaard door Anomie
 Anomie wordt verklaard door een snelle economische ontwikkeling
 Studie : ‘De la division du travail social’ = sociale integratie in verschillende
samenlevingen wordt tgo elkaar geplaatst




 De la division du travail social’

, De criminologische wetenschap vandaag




 Door snelle wijzigingen in de arbeidsdeling zijn de regels niet afgestemd
op de vernieuwde situatie
 Anomie is dus het resultaat van een snelle (opgaande of neergaande)
economische ontwikkeling
 Anomie (normatieve onzekerheid) leidt tot afwijkend gedrag &
criminaliteit
 ‘Le Suicide’ – verklaren van het sociaal feit ‘Zelfdoding’
 Toont in zijn studie aan dat zelfmoordcijfers verband houdt met specifieke
kenmerken van een gemeenschappen
 ‘Zelfdoding’ als sociaal feit moet dus verklaard worden door het in relatie
te plaatsen met andere sociale feiten
 Sociale integratie
o Zelfmoord zou relatief veel voorkomen wanneer er sprake is van een
zeer sterke cohesie in een groep (altruïstische zelfdoding)
o Zelfmoord zou evenzeer veel voorkomen wanneer er een relatief
zwakke sociale integratie is (egoïstische zelfdoding)
 Normatieve regulering
o Wanneer normatieve regulering plots onderbroken wordt zal zelfmoord
stijgen want behoeften & middelen waarover iemand beschikt zijn
normaliter afgestemd op elkaar
o Anomische zelfmoord (normatieve deregulering)
o Fatalistische zelfmoord (overdreven sterke regulering)
 Functionele verklaring
 In zijn functionele verklaring wordt de vraag gesteld in hoeverre criminaliteit
& afwijkend gedrag functioneel zijn voor een samenleving
 Durkheim onderscheidt 2 functies:
 Indirecte functie : criminaliteit geeft de grens van de collectieve moraliteit
aan
 Directe functie : misdadigers kunnen opgevat worden als voorlopers van
sociale & morele veranderingen
 Durkheim beschouwt criminaliteit als het resultaat van een sociaal
definiëringsproces