Samenvatting SBG 2
Hoorcolleges en zelfstudieopdrachten ALO HAN Nijmegen met meer dan 300
voorbeeldvragen
Week 1 – Leefstijl en gezondheid
Epidemiologie
Epidemiologie: wetenschap die zich bezighoudt met het systematisch onderzoeken en
beantwoorden van vragen over de gezondheid van populaties binnen bepaalde perioden van
tijd.
Datgene wat er aan ziekte is onder de bevolking
Het in kaart brengen van de volksgezondheid
Gezondheidsindicatoren
Mortaliteit: het aandeel van de bevolking dat gedurende een bepaalde periode sterft aan
een bepaalde ziekte.
Levensverwachting: verwachte leeftijd die je zult halen.
Ervaren gezondheid: wat is je gezondheidsbeleving.
Verloren levensjaren: jaren die afwijken van de levensverwachting vanwege ziekten.
Morbiditeit
- Prevalentie: het aandeel van de bevolking dat een ziekte heeft op een bepaald
moment in de tijd.
- Incidentie: het aandeel van de bevolking dat tijdens een bepaalde periode een ziekte
krijgt.
Factoren die gerelateerd zijn aan het voorkomen van een ziekte:
1. Etiologische factoren Factoren die de ziekte veroorzaken/verergeren
2. Diagnostische factoren Vaststelling ziekte
3. Prognostische factoren Verloop van de ziekte
aantal ziektegevallen
Epidemiologische breuk:
omvang ( deel ) populatie
Determinanten leefstijl
- Determinanten: factoren die invloed hebben op het ontstaan van een ziekte of het
beloop ervan.
- BRAVO-factoren: factoren die van invloed zijn op de leefstijl van mensen.
Bewegen
Roken
Alcohol
Voeding
Ontspanning
,Week 2 – Hart- en vaatziekten
Het cardiovasculair systeem
Bestaat uit het hart, het bloed en het vaatstelsel.
Het hart
1. Vena cava Grote holle aders met zuurstofarm bloed van lichaam naar
superior/inferio rechteratrium.
r
2. Rechteratrium Ontvangstkamer zuurstofarm bloed van lichaam (met CO2 en
(boezem) afvalstoffen).
3. Rechterventrikel Pompeenheid zuurstofarm bloed naar de longslagader (NB: enige
(kamer) zuurstofarme slagader).
4. Pulmonale Enige zuurstofrijke aderen die van longen naar linkeratrium gaan.
venen
5. Linkeratrium Ontvangstkamer zuurstofrijk bloed vanuit de longvenen.
(boezem)
6. Linkerventrikel Zeer krachtige pompeenheid (hier bevindt zich een hoge bloeddruk)
(kamer) die zuurstofrijk bloed de aorta inpompt.
7. Aorta Hoofdbloedvat van zuurstofrijk bloed naar het lichaam.
De hartkleppen scheiden de 4 holtes en zorgen ervoor dat het bloed niet terugstroomt.
Prikkelgeleiding van het hart
1. SA-knoop Genereert impulsen over de boezems.
2. AV-bundel Impulsen worden vertraagd bij de AV-knoop, de AV-bundel
(bundel van His) begeleidt de impulsen via purkinjevezels naar de ventrikels.
3. Purkinjevezels Zorgen ervoor dat de ventrikels samentrekken.
Hartcyclus
Tijdens de diastole vullen beide atria zich met bloed. Het rechteratrium met zuurstofarm
bloed vanuit het lichaam en het linkteratrium met zuurstofrijk bloed vanuit de longen.
Vanuit beide atria gaat het bloed door een impuls vanuit de SA-knoop via de AV-knoop en
AV-bundel naar de ventrikels. Dit alles is de rustfase van het hart (diastole). De
purkinjevezels laten de ventrikels contraheren (systole) waardoor het zuurstofarme bloed
vanuit het rechterventrikel de longslagaders in wordt gepompt en het zuurstofrijke bloed
vanuit het linkerventrikel de aorta in.
Elektrocardiogram (ECG)
P: depolarisatie atria > samentrekken van de atria
QRS:
Repolarisatie atria > kan niet worden gezien.
Depolarisatie ventrikels > samentrekken van de ventrikels (systole)
T: repolarisatie ventrikels > ontspannen van de ventrikels (diastole)
,
, Organisatie zenuwstelsel
- Afferente banen: sensorisch en inkomend
- Efferente banen: motorisch en uitgaand
Het autonome zenuwstelsel
De hartslag kan door drie systemen worden veranderd:
Parasympatische systeem > hartslag daalt
Sympathische systeem > hartslag stijgt
Endocriene systeem > hartslag stijgt door hormonen (adrenaline en noradrenaline)
Als we de systemen zouden uitschakelen zou de rusthartslag 100 sl/min zijn.
SV = slagvolume, hoeveelheid bloed die het hart in elke slag verplaatst.
Hf = hartfrequentie, het aantal slagen dat het hart per minuut maakt.
HMV = hartminuutvolume, hoeveelheid bloed die het hart in 1 min verplaatst.
Hartfrequentie (Hf) x slagvolume (SV)
HMV gemiddeld in rust: 70 sl/min x 60-80 ml bloed = 4,2-5,6 l/min
Tijdens het begin van een inspanning nemen zowel SV als HF toe. Na een HF van +/- 130 is
het maximale SV bereikt en neemt alleen nog maar de HF toe.
Bij mensen die getraind zijn neemt de HFrust af doordat het SV aanzienlijk toeneemt door
hypertrofie (= toename in spieromvang van met name het linkerventrikel = sporthart)
Het vaatstelsel
Functies:
- Afgifte voedingsstoffen
- Verwijderen afvalstoffen
- Transport zuurstof
- Temperatuurregulatie
- Zuurgraad (pH)
Hoorcolleges en zelfstudieopdrachten ALO HAN Nijmegen met meer dan 300
voorbeeldvragen
Week 1 – Leefstijl en gezondheid
Epidemiologie
Epidemiologie: wetenschap die zich bezighoudt met het systematisch onderzoeken en
beantwoorden van vragen over de gezondheid van populaties binnen bepaalde perioden van
tijd.
Datgene wat er aan ziekte is onder de bevolking
Het in kaart brengen van de volksgezondheid
Gezondheidsindicatoren
Mortaliteit: het aandeel van de bevolking dat gedurende een bepaalde periode sterft aan
een bepaalde ziekte.
Levensverwachting: verwachte leeftijd die je zult halen.
Ervaren gezondheid: wat is je gezondheidsbeleving.
Verloren levensjaren: jaren die afwijken van de levensverwachting vanwege ziekten.
Morbiditeit
- Prevalentie: het aandeel van de bevolking dat een ziekte heeft op een bepaald
moment in de tijd.
- Incidentie: het aandeel van de bevolking dat tijdens een bepaalde periode een ziekte
krijgt.
Factoren die gerelateerd zijn aan het voorkomen van een ziekte:
1. Etiologische factoren Factoren die de ziekte veroorzaken/verergeren
2. Diagnostische factoren Vaststelling ziekte
3. Prognostische factoren Verloop van de ziekte
aantal ziektegevallen
Epidemiologische breuk:
omvang ( deel ) populatie
Determinanten leefstijl
- Determinanten: factoren die invloed hebben op het ontstaan van een ziekte of het
beloop ervan.
- BRAVO-factoren: factoren die van invloed zijn op de leefstijl van mensen.
Bewegen
Roken
Alcohol
Voeding
Ontspanning
,Week 2 – Hart- en vaatziekten
Het cardiovasculair systeem
Bestaat uit het hart, het bloed en het vaatstelsel.
Het hart
1. Vena cava Grote holle aders met zuurstofarm bloed van lichaam naar
superior/inferio rechteratrium.
r
2. Rechteratrium Ontvangstkamer zuurstofarm bloed van lichaam (met CO2 en
(boezem) afvalstoffen).
3. Rechterventrikel Pompeenheid zuurstofarm bloed naar de longslagader (NB: enige
(kamer) zuurstofarme slagader).
4. Pulmonale Enige zuurstofrijke aderen die van longen naar linkeratrium gaan.
venen
5. Linkeratrium Ontvangstkamer zuurstofrijk bloed vanuit de longvenen.
(boezem)
6. Linkerventrikel Zeer krachtige pompeenheid (hier bevindt zich een hoge bloeddruk)
(kamer) die zuurstofrijk bloed de aorta inpompt.
7. Aorta Hoofdbloedvat van zuurstofrijk bloed naar het lichaam.
De hartkleppen scheiden de 4 holtes en zorgen ervoor dat het bloed niet terugstroomt.
Prikkelgeleiding van het hart
1. SA-knoop Genereert impulsen over de boezems.
2. AV-bundel Impulsen worden vertraagd bij de AV-knoop, de AV-bundel
(bundel van His) begeleidt de impulsen via purkinjevezels naar de ventrikels.
3. Purkinjevezels Zorgen ervoor dat de ventrikels samentrekken.
Hartcyclus
Tijdens de diastole vullen beide atria zich met bloed. Het rechteratrium met zuurstofarm
bloed vanuit het lichaam en het linkteratrium met zuurstofrijk bloed vanuit de longen.
Vanuit beide atria gaat het bloed door een impuls vanuit de SA-knoop via de AV-knoop en
AV-bundel naar de ventrikels. Dit alles is de rustfase van het hart (diastole). De
purkinjevezels laten de ventrikels contraheren (systole) waardoor het zuurstofarme bloed
vanuit het rechterventrikel de longslagaders in wordt gepompt en het zuurstofrijke bloed
vanuit het linkerventrikel de aorta in.
Elektrocardiogram (ECG)
P: depolarisatie atria > samentrekken van de atria
QRS:
Repolarisatie atria > kan niet worden gezien.
Depolarisatie ventrikels > samentrekken van de ventrikels (systole)
T: repolarisatie ventrikels > ontspannen van de ventrikels (diastole)
,
, Organisatie zenuwstelsel
- Afferente banen: sensorisch en inkomend
- Efferente banen: motorisch en uitgaand
Het autonome zenuwstelsel
De hartslag kan door drie systemen worden veranderd:
Parasympatische systeem > hartslag daalt
Sympathische systeem > hartslag stijgt
Endocriene systeem > hartslag stijgt door hormonen (adrenaline en noradrenaline)
Als we de systemen zouden uitschakelen zou de rusthartslag 100 sl/min zijn.
SV = slagvolume, hoeveelheid bloed die het hart in elke slag verplaatst.
Hf = hartfrequentie, het aantal slagen dat het hart per minuut maakt.
HMV = hartminuutvolume, hoeveelheid bloed die het hart in 1 min verplaatst.
Hartfrequentie (Hf) x slagvolume (SV)
HMV gemiddeld in rust: 70 sl/min x 60-80 ml bloed = 4,2-5,6 l/min
Tijdens het begin van een inspanning nemen zowel SV als HF toe. Na een HF van +/- 130 is
het maximale SV bereikt en neemt alleen nog maar de HF toe.
Bij mensen die getraind zijn neemt de HFrust af doordat het SV aanzienlijk toeneemt door
hypertrofie (= toename in spieromvang van met name het linkerventrikel = sporthart)
Het vaatstelsel
Functies:
- Afgifte voedingsstoffen
- Verwijderen afvalstoffen
- Transport zuurstof
- Temperatuurregulatie
- Zuurgraad (pH)
