Anatomie/pathologie
Deel 3
Begrippen:
Paralyse Volledige verlamming
Parese Gedeeltelijke verlamming, krachtsverlies
Tonus: Spierspanning
Spastische verlamming
Slappe verlamming
Contracturen
Motorische prikkelingsverschijnselen Onwillekeurige bewegingen
Sensibele uitvalsverschijnselen - Doof gevoel of niet meer goed in
staat zijn om pijn of temperatuur
waar te nemen (neuropathie bij
DM bijvoorbeeld)
- Neuralgie (zenuwpijn)
Ziekte van Parkinson:
- Degeneratieve progressieve aandoening van het CZS
- Door onbekende oorzaak verschrompelen cellen in enkele kernen in de
midden hersenen (substantia nigra). Dit veroorzaakt o.a. een tekort aan
neurotransmitter dopamine
- De aangetaste gebieden behoren tot het extra-pyramidale systeem
(automatische bewegingen: lopen, fietsen, schrijven, praten)
- Meestal >50 jaar
- Boven de 70 jaar: 1-2% van de Nederlandse bevolking
- Mannen=vrouwen
Diagnose Parkinson:
- Neuroloog stelt diagnose op basis van klinische symptomen
- Soms CT of MRI om andere oorzaken van Parkinsonisme (bijv. na CVA of
bijwerking anti-psychotica) uit te sluiten
Ziekte van Parkinson is hiermee niet aan te tonen
- Wel PET scan met radioactief dopamine mogelijk om tekort in de hersenen
zichtbaar te maken
Symptomen:
Motorische symptomen:
- Tremor (in rust)
- Bewegingsarmoede (hypokinesie) uit zich o.a. in:
- Maskergelaat
- Zachte, monotone spraak
- Armen bewegen niet meer bij lopen
- Sloffen met kleine pasjes, neiging steeds harder te gaan lopen
- Balansproblemen (valrisico)
- Micrografie (kriebelig, klein handschrift
- Rigiditeit (stijfheid): uit zich in houding (gebogen armen en knieën)
- Tandradfenomeen
- Start en stopproblemen (voorovergebogen, moeilijk op gang komen)
, Vegetatieve symptomen:
- Meer transpireren
- Verhoogde talgproductie (zalfgelaat)
- Verhoogde speekselvloed (eigenlijk niet meer speekselproductie maar minder
automatisch slikken)
- Orthostatische hypotensie (valrisico)
- Obstipatie
- Moeilijk op gang komen met plassen
Psychische symptomen:
- Depressie
- Dementie (Parkinson dementie 25%)
- Geheugenproblemen
Therapie:
- Geen curatieve therapie, alleen nog maar symptomatische therapie: aanvullen
van dopamine
- levodopa=L-dopa,Sinemet®,Madopar® let op: stipt op tijd innemen
Bijwerkingen misselijkheid, diarree, orthostatische hypotensie, hallucinaties, bij
langer gebruik on-off fenomeen
- bromocriptine=Parlodel®
- anticholinergicaDisipal®
Als dit niet goed werkt is er nog de mogelijkheid tot duodopatherapie
(vloeibaar levodopa continue via sonde)
Meningitis: hersenvliesontsteking
- Hersenvliezen = meningen
Zeer pijnlijk, bevatten veel zenuwuiteinden
- 3 vliezen rond hersenen en ruggenmerg:
Dura mater (harde hersenvlies)
Arachnoidia (spinnenwebvlies)
Pia mater (zachte hersenvlies)
- Kan op alle leeftijden voorkomen, piek: 0-2 jaar
- 2 soorten:
Bacteriële meningitis (meningokokken,
pneumokokken, E.coli) ontwikkelt zich i.h.a snel en is een ernstig
levensbedreigende ziekte
Virale meningitis (komt meeste voor)
Symptomen:
- Eerst klachten zoals een griep: hoge koorts, of een te lage temperatuur, koude
rillingen, hoofdpijn, overgeven, overgevoeligheid voor licht, stijve nek, nek
vooroverbuigen lukt niet, sufheid
- Klachten bij baby’s: onduidelijke klachten, luierpijn
- Klachten kleuter/ouder kind: koorts, hoofdpijn, meningeale
prikkelingsverschijnselen: nekstijfheid (kind houdt nek gestrekt en kan kin niet
naar de borst bewegen)
Deel 3
Begrippen:
Paralyse Volledige verlamming
Parese Gedeeltelijke verlamming, krachtsverlies
Tonus: Spierspanning
Spastische verlamming
Slappe verlamming
Contracturen
Motorische prikkelingsverschijnselen Onwillekeurige bewegingen
Sensibele uitvalsverschijnselen - Doof gevoel of niet meer goed in
staat zijn om pijn of temperatuur
waar te nemen (neuropathie bij
DM bijvoorbeeld)
- Neuralgie (zenuwpijn)
Ziekte van Parkinson:
- Degeneratieve progressieve aandoening van het CZS
- Door onbekende oorzaak verschrompelen cellen in enkele kernen in de
midden hersenen (substantia nigra). Dit veroorzaakt o.a. een tekort aan
neurotransmitter dopamine
- De aangetaste gebieden behoren tot het extra-pyramidale systeem
(automatische bewegingen: lopen, fietsen, schrijven, praten)
- Meestal >50 jaar
- Boven de 70 jaar: 1-2% van de Nederlandse bevolking
- Mannen=vrouwen
Diagnose Parkinson:
- Neuroloog stelt diagnose op basis van klinische symptomen
- Soms CT of MRI om andere oorzaken van Parkinsonisme (bijv. na CVA of
bijwerking anti-psychotica) uit te sluiten
Ziekte van Parkinson is hiermee niet aan te tonen
- Wel PET scan met radioactief dopamine mogelijk om tekort in de hersenen
zichtbaar te maken
Symptomen:
Motorische symptomen:
- Tremor (in rust)
- Bewegingsarmoede (hypokinesie) uit zich o.a. in:
- Maskergelaat
- Zachte, monotone spraak
- Armen bewegen niet meer bij lopen
- Sloffen met kleine pasjes, neiging steeds harder te gaan lopen
- Balansproblemen (valrisico)
- Micrografie (kriebelig, klein handschrift
- Rigiditeit (stijfheid): uit zich in houding (gebogen armen en knieën)
- Tandradfenomeen
- Start en stopproblemen (voorovergebogen, moeilijk op gang komen)
, Vegetatieve symptomen:
- Meer transpireren
- Verhoogde talgproductie (zalfgelaat)
- Verhoogde speekselvloed (eigenlijk niet meer speekselproductie maar minder
automatisch slikken)
- Orthostatische hypotensie (valrisico)
- Obstipatie
- Moeilijk op gang komen met plassen
Psychische symptomen:
- Depressie
- Dementie (Parkinson dementie 25%)
- Geheugenproblemen
Therapie:
- Geen curatieve therapie, alleen nog maar symptomatische therapie: aanvullen
van dopamine
- levodopa=L-dopa,Sinemet®,Madopar® let op: stipt op tijd innemen
Bijwerkingen misselijkheid, diarree, orthostatische hypotensie, hallucinaties, bij
langer gebruik on-off fenomeen
- bromocriptine=Parlodel®
- anticholinergicaDisipal®
Als dit niet goed werkt is er nog de mogelijkheid tot duodopatherapie
(vloeibaar levodopa continue via sonde)
Meningitis: hersenvliesontsteking
- Hersenvliezen = meningen
Zeer pijnlijk, bevatten veel zenuwuiteinden
- 3 vliezen rond hersenen en ruggenmerg:
Dura mater (harde hersenvlies)
Arachnoidia (spinnenwebvlies)
Pia mater (zachte hersenvlies)
- Kan op alle leeftijden voorkomen, piek: 0-2 jaar
- 2 soorten:
Bacteriële meningitis (meningokokken,
pneumokokken, E.coli) ontwikkelt zich i.h.a snel en is een ernstig
levensbedreigende ziekte
Virale meningitis (komt meeste voor)
Symptomen:
- Eerst klachten zoals een griep: hoge koorts, of een te lage temperatuur, koude
rillingen, hoofdpijn, overgeven, overgevoeligheid voor licht, stijve nek, nek
vooroverbuigen lukt niet, sufheid
- Klachten bij baby’s: onduidelijke klachten, luierpijn
- Klachten kleuter/ouder kind: koorts, hoofdpijn, meningeale
prikkelingsverschijnselen: nekstijfheid (kind houdt nek gestrekt en kan kin niet
naar de borst bewegen)
