Deel 1: Inleiding
Uitgangspunt Sociaal Recht
Doel arbeidsovereenkomst = in levensonderhoud voorzien
WN is kwetsbaar door de AO -> WG heeft bepaalde macht over de WN’s
Hoe kan de positie van de WN worden bewaakt en verbeterd? -> wat zijn zijn rechten en plichten?
H1: Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Sociale wetgeving: geen duidelijk afgebakend geheel -> verandert voortdurend
Gemeenschappelijke kenmerken:
o Bijzonder doel: bescherming van de belangen van de werknemers (beschermingswetten) &
bevorderen van hun welzijn (sociale verzekeringswetten)
o Sociale wetgeving omvat arbeidsrecht & socialezekerheidsrecht
• Arbeidsrecht: geheel van rechtsregels dat de verhoudingen regelt tussen de wg en wn
• Socialezekerheidsrecht: geheel van rechtsregels tot de organisatie en de uitvoering van
de sociale zekerheid
Sociale wetgeving: poging tot schematisch overzicht
o Individuele relaties tussen werkgever en werknemer (vb. AO’s, vakantieakkoord, individueel loon)
o Collectieve relaties tussen werkgevers en werknemers (vb. cao’s, minimumloon)
o Beschermingsmaatregelen voor werknemers (vb. haarnetje, veiligheid schoenen, helm)
o Arbeidsvoorziening (vb. opleiding, bemiddeling, tewerkstellingsmaatregelen)
o Sociale zekerheid (vb. gezinsbijslagen, ziekteverzekering, pensioen)
o Minimumvoorzieningen (allerlaatste vangnet: leefloon, igo, persoonsvolgend budget)
o Geschillen van sociaal recht (arbeidsrechtbank, in beroep bij arbeidshof)
Korte historiek van het arbeidsrecht
1806: Werkrechtersraden -> in 1967 vervangen door de arbeidsrechtbanken
Laatste helft 19e eeuw: België op één na meest geïndustrialiseerde land ter wereld
Groot aanbod arbeid, maar geen arbeidsrechten -> uitbuiting, zeer slechte werkomstandigheden
Eind 19e eeuw: eerste wetten over arbeidsreglementering
1900: wet op het arbeidscontract (enkel voor arbeiders, toen zeer weinig bedienden)
1922: wet betreffende het bediendecontract
1921: opheffing coalitieverbod (verbod om te verenigen om eisen te stellen)
1968: wet betreffende de collectieve arbeidsovereenkomsten en de paritaire comités (CAO)
1978: wet betreffende de arbeidsovereenkomsten (WAO)
1
Uitgangspunt Sociaal Recht
Doel arbeidsovereenkomst = in levensonderhoud voorzien
WN is kwetsbaar door de AO -> WG heeft bepaalde macht over de WN’s
Hoe kan de positie van de WN worden bewaakt en verbeterd? -> wat zijn zijn rechten en plichten?
H1: Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Sociale wetgeving: geen duidelijk afgebakend geheel -> verandert voortdurend
Gemeenschappelijke kenmerken:
o Bijzonder doel: bescherming van de belangen van de werknemers (beschermingswetten) &
bevorderen van hun welzijn (sociale verzekeringswetten)
o Sociale wetgeving omvat arbeidsrecht & socialezekerheidsrecht
• Arbeidsrecht: geheel van rechtsregels dat de verhoudingen regelt tussen de wg en wn
• Socialezekerheidsrecht: geheel van rechtsregels tot de organisatie en de uitvoering van
de sociale zekerheid
Sociale wetgeving: poging tot schematisch overzicht
o Individuele relaties tussen werkgever en werknemer (vb. AO’s, vakantieakkoord, individueel loon)
o Collectieve relaties tussen werkgevers en werknemers (vb. cao’s, minimumloon)
o Beschermingsmaatregelen voor werknemers (vb. haarnetje, veiligheid schoenen, helm)
o Arbeidsvoorziening (vb. opleiding, bemiddeling, tewerkstellingsmaatregelen)
o Sociale zekerheid (vb. gezinsbijslagen, ziekteverzekering, pensioen)
o Minimumvoorzieningen (allerlaatste vangnet: leefloon, igo, persoonsvolgend budget)
o Geschillen van sociaal recht (arbeidsrechtbank, in beroep bij arbeidshof)
Korte historiek van het arbeidsrecht
1806: Werkrechtersraden -> in 1967 vervangen door de arbeidsrechtbanken
Laatste helft 19e eeuw: België op één na meest geïndustrialiseerde land ter wereld
Groot aanbod arbeid, maar geen arbeidsrechten -> uitbuiting, zeer slechte werkomstandigheden
Eind 19e eeuw: eerste wetten over arbeidsreglementering
1900: wet op het arbeidscontract (enkel voor arbeiders, toen zeer weinig bedienden)
1922: wet betreffende het bediendecontract
1921: opheffing coalitieverbod (verbod om te verenigen om eisen te stellen)
1968: wet betreffende de collectieve arbeidsovereenkomsten en de paritaire comités (CAO)
1978: wet betreffende de arbeidsovereenkomsten (WAO)
1
