samenvatting diversiteit

DIVERSITEIT

Inhoud
LES 1 INLEIDING..................................................................................................................................2
LES 2 THEMA 1: RACISME, DEKOLONISATIE, MIGRATIE, VLUCHTELINGEN, INBURGERING................4
LES 3 THEMA 2: RELIGIE EN LEVENSBESCHOUWING........................................................................11
LES 4 THEMA 3: CULTUUR EN HULPVERLENING...............................................................................15
LES 5 THEMA 4: LEVENSFASEN EN GENERATIES...............................................................................22
LES 6 THEMA 5: DISCRIMINATIE.......................................................................................................26
Woordenlijst THEMA 1: Racisme, dekolonisatie, migratie, vluchtelingen, inburgering................31
Woordenlijst THEMA 2: Religie en levensbeschouwing................................................................32
Woordenlijst Thema 3: Cultuur....................................................................................................33




1

,LES 1 INLEIDING
Superdiversiteit, intersectionaliteit en kruispuntdenken kunnen omschrijven en toepassen

Superdiversiteit:
 Diversiteit is meer dan etniciteit  ook in andere dimensies
religie
is er diversiteit (zie figuur; deze dimensies kunnen nog
aangevuld worden)
talen leeftijd
o  gelaagdheid binnen elke groep
o Niet één soort moslim
o Niet één soort Griek land van
etniciteit
herkomst
 Interactie van al deze factoren = “superdiversiteit”
o Vb.: vluchteling uit Syrië is anders dan Marokkaanse Belg
die hier geboren is, ook al delen ze kenmerken immigratie-
geslacht
stromen
o  allerlei mengvormen van culturen en subculturen
o Vb.: woordgebruik bij jongeren
 Gevolgen
o Er is geen meerderheid meer
o De minderheden zijn in de meerderheid
o Nieuwe visie op integratie

Intersectionaliteit / kruispuntdenken:
 Heeft een zwarte vrouw even veel kansen in de maatschappij als een zwarte man?
 Heeft een zwarte vrouw even veel kansen in de maatschappij als een witte vrouw?
 Zwarte vrouwen:
o Discriminatie obv geslacht én obv ras
o Anders dan bij zwarte mannen of witte vrouwen
 = intersectionaliteit of kruispuntdenken: mensen hebben meervoudige identiteiten en je dient
steeds naar de verschillende deelidentiteiten samen te kijken (en/en) in plaats van mensen in
hokjes op te delen (of/of)
 Ook op andere domeinen, zoals gezondheid, opleidingsniveau, leeftijd, gender, seksuele
identiteit
o  Vb.: meer armoede bij gezinnen met bepaalde etnische herkomst
o  Vb.: homoseksualiteit is anders voor mensen met bepaalde migratieachtergrond
o  Andere voorbeelden?

Het verschil tussen assimilatie en integratie als wederzijds proces kunnen toelichten

Veranderende visie op integratie:
 Vroeger: meerderheidscultuur
o Integratie: assimilatie
o = De nieuwkomer laat zo veel mogelijk zijn eigenheid los om een nieuwe Vlaming of Belg te
worden
 Steeds meer: minderheidscultuur
o Integratie: wederzijds proces, inspanningen door beide partijen
o Nieuwkomers moeten zich aanpassen
o De ontvangende samenleving moet ook zijn structuren aanpassen om iedereen dezelfde
kansen te geven
 Bv. op school
 Bv. op de arbeidsmarkt



2

,De volgende termen kunnen toelichten: etniciteit, transnationalisme, transmigratie, fragmentatie,
inclusie.

 Etniciteit
Etniciteit gaat over een specifieke soort van identificatie van groepen mensen met bepaalde
groepskenmerken. Kenmerkend voor etniciteit is dat mensen verwijzen naar een bepaald
territorium, waar dan in hun ogen een specifieke cultuur bij hoort. Bij een etniciteit hoort vaak
een gedeelde geschiedenis en soms ook een gedeeld geloof. Je ziet dat etnische groepen vaak
een bepaald verleden claimen, terwijl die etnische groep in dat verleden als zodanig nog niet
eens bestond.
 Transnationalisme
o = het is makkelijker geworden om verbinding te houden met het land van herkomst
  goedkope vliegtickets
  verspreiding telefoon en internet
 Transmigratie
o = verplaatsingen van vluchtelingen binnen de EU
o Vb.: migratieroute via Griekenland
 Fragmentatie
Fragmentatie; een gevolg van diversiteit:




o Reden: makkelijker omgaan met mensen die lijken op je
o Nadeel: ten koste van doel van organisatie
o Nadeel: uitsluiting/minder kansen
o  Inclusie
 Inclusie
Werken aan inclusie (jammen met verschillen):




o Vergroot de verschillen  diversiteit in je voordeel laten werken
o Tip: instemming met andere stem laten blijken op moment zelf
o Tip: zeg niet wat je niet wil, maar wel wat je wel wil
 Niet of/of, maar en/en
o Team:
 Talenten van ieder benutten
 Inzichten
 Verschillen in voordeel laten werken


3

, o  jamsessie
Enkele denkoefeningen…

 Stelling: “Om diversiteit tussen mensen te begrijpen is vooral iemands afkomst belangrijk.” Eens
of oneens?
o Afkomst (etniciteit) is slechts één van de domeinen waarop mensen verschillen
o Etnische identiteit = gevoel van eenheid en verbondenheid op grond van gemeenschappelijke
afstamming, cultuur of geschiedenis (ongeacht of dit feitelijk zo is): bv. West-Vlaming,
Marokkaan, Belg, …
o Twee personen met dezelfde afkomst kunnen héél verschillend zijn…
 Op welke domeinen merk je diversiteit op in deze klasgroep? Maak een lijstje van 3 à 5
domeinen…

LES 2 THEMA 1: RACISME, DEKOLONISATIE, MIGRATIE, VLUCHTELINGEN,
INBURGERING
!!!!!ZIE WOORDENLIJST THEMA 1 helemaal beneden scrollen!!!!!

De student legt uit wat migratie is.
ALLES wat te maken heeft met het verhuizen van mensen.

Migrant = een persoon die migreert
Migreren = trekken, verhuizen
 binnen je eigen land
 binnen een werelddeel
 verhuizen naar een ander werelddeel

Migreren heeft consequenties voor:
 de migrant zelf en voor haar/zijn gezin en nakomeling
 gaat gepaard met een integratieproces

De student geeft de vormen van migratie.

 Emigrant = persoon verlaat het land
 Immigrant = persoon die in het land komt van een ander land
 Remigrant = teruggekeerde emigrant
 Transmigrant = tijdelijk wonen in een land
 Doorreismigrant/transmigrant = iemand die doorreist (land van herkomst – doorreisland – land
van aankomst)

De student kan uitleggen waarom er migratie is: oorzaak, reden, (on)vrijwillig

 ONVRIJWILLIG
o Vluchteling
o Displaced person
o Klimaatvluchteling
o Gedeporteerde

 VRIJWILLIG
o Economische migratie
o Transhumance (in de Alpen)
o Kennismigrant

4