GRONDSLAGEN VAN
AUTIDITING &
ASSURANCE
Barbara Majoor e.a.
Chiara Karssemakers
Semester 3.1
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 5 – Onafhankelijkheid van de accountant…………………………………………………………………..Blz.02
Hoofdstuk 6 – Fraude en witwassen……………………………………………………………………………………………Blz.08
Hoofdstuk 7 – Opdrachtenkader…………………………………………………………………………………………………Blz.14
Hoofdstuk 8 – Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole…………………………………………………………Blz.22
Hoofdstuk 9 – Materialiteit………………………………………………………………………………………………………...Blz.25
Hoofdstuk 10 – Risicoanalyse………………………………………………………………………………………………………Blz.28
Hoofdstuk 11 – Controle informatie……………………………………………………………………………………..…….Blz.35
1
Grondslagen van auditing & assurance – Barbara Majoor
, HOOFDSTUK 5 - ONAFHANKELIJKHEID VAN DE ACCOUNTANT
Relatie tussen de ViO en de VGBA
Voor accountants geldt het beginsel van onafhankelijkheid voor professionele diensten die
kwalificeren als Assurance-opdrachten. Dit zijn werkzaamheden waarbij de gebruikers er belang aan
hechten dat er voor de belanghebbenden geen omstandigheden zijn die een belemmering kunnen
vormen om te mogen vertrouwen op de integriteit en objectiviteit van de accountant.
Relatie tussen de Vio en de Wta
De Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij Assurance-opdrachten (ViO) bevat
alle regelgeving die een onafhankelijke uitvoering van Assurance-opdrachten door accountants
waarborgt. De Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) bevat specifiek voor externe accountants
die wettelijke controles uitvoeren, regelgeving met betrekking tot de onafhankelijkheid die bij de
uitvoering van wettelijke controles moet worden nageleefd. De regels in de Wta en ViO zijn niet
strijdig met elkaar.
Onafhankelijkheid in Wta, Bta, VAO en NVKS
In de Wta en Bta is onafhankelijkheidsregelgeving opgenomen over onder andere het stelsel van
kwaliteitsbeheersing van accountantsorganisaties. Daarnaast bevatten de Verordening
accountantsorganisaties (VAO) en de Nadere voorschriften kwaliteitssystemen (NVKS) specifieke
onafhankelijkheidsbepalingen op organisatieniveau die ook van toepassing zijn voor alle
accountantseenheden.
Onafhankelijkheid van de accountant kent twee aspecten:
Onafhankelijkheid in wezen de geesteshouding die het tot uitdrukking brengen van een
conclusie mogelijk maakt, zonder zodanig te worden beïnvloed door allerlei mogelijke
overwegingen dat de professionele oordeelsvorming in gevaar wordt gebracht.
Onafhankelijkheid in optreden (in schijn) onafhankelijkheid door het vermijden van al die
feiten en omstandigheden die dusdanig suggestief zijn, dat een objectieve, goed met de
materie vertrouwd zijnde derde de onafhankelijke uitvoering van de Assurance-opdracht in
twijfel zou kunnen trekken.
Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij Assurance-opdrachten
ViO wordt regelmatig aangepast aan wijzigingen in de CoE en
(gewijzigde) wetgeving van het ministerie van Financiën.
De voorschriften uit de ViO zijn van toepassing op
accountants die Assurance-opdrachten uitvoeren. De Vio
bepaalt dat een Assurance-opdracht onafhankelijk moet
worden uitgevoerd van het Assurance-object, de
verantwoordelijke persoon, de verantwoordelijke entiteit
en/of netwerk. een accountant die voor een controle-
opdracht de eindverantwoordelijkheid heeft, moet
waarborgen dat de Assurance-opdracht onafhankelijk wordt uitgevoerd.
Voor de controle van de jaarrekening kan de invulling van Art. 3 ViO worden weergegeven als ^
De ViO bevatten onder meer de volgende onderdelen:
§2.3 Toetsingskader gaat nader in op de principe based-benadering van de bedreigingen
en te nemen maatregelen.
§2.7 Vastlegging geeft aan op welke wijze de accountant in zijn dossier vastlegt dat de
onafhankelijkheid van de Assurance-opdracht is gewaarborgd.
2
Grondslagen van auditing & assurance – Barbara Majoor
, H. 3 en 4 Samenloop van dienstverlening bij verschillende soorten cliënten behandelen de
voorschriften voor een aantal specifieke combinaties van controle-opdrachten en andere
dienstverlening
H. 5 Vergoedingen bespreekt het verbod op resultaatafhankelijke vergoedingen voor
Assurance-opdrachten en de maatregelen die moeten worden getroffen als sprake is van een
bedreiging voor de onafhankelijkheid als gevolg van de relatieve omvang van de
vergoedingen voor (een) Assurance-opdracht(en) van dezelfde opdrachtgever.
H. 6 t/m 13 Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties ten opzichte van Assurance-cliënten
hier wordt ingegaan op de bedreigingen voor de onafhankelijkheid die kunnen ontstaan
door persoonlijke, zakelijke en financiële relaties en de als gevolg daarvan benodigde
maatregelen.
De ViO maakt op een aantal plaatsen onderscheid tussen OOB’s en overige organisaties (niet-OOB’s).
Soorten bedreigingen voor de onafhankelijkheid
Een bedreiging is gedefinieerd als een onaanvaardbaar risico dat een Assurance-opdracht niet
onafhankelijk wordt uitgevoerd als gevolg van eigenbelang, zelftoetsing, belangenbehartiging,
vertrouwdheid of intimidatie. Hoe nauwkeuriger de accountant de aard van de situatie kan
vaststellen, hoe beter hij in staat is te beoordelen tot op welke hoogte deze bedreiging vormt voor
zijn onafhankelijkheid. De volgende categorieën bedreigingen worden onderscheiden:
Bedreiging als gevolg van eigenbelang: komt voort uit een financiële of andere
belangenverstrengeling tussen de accountant en de cliënt.
Bedreiging als gevolg van zelftoetsing: ontstaat indien de accountant zijn eigen
werkzaamheden moet beoordelen.
Bedreiging als gevolg van belangenbehartiging: komt voort uit de situatie dat de accountant
betrokken is in een procedure waarbij de accountantsorganisatie of een organisatie binnen
haar netwerk een standpunt voor of tegen de cliënt inneemt.
Bedreiging als gevolg van te grote mate van vertrouwdheid: komt voort uit de situatie dat de
accountant wordt beïnvloed door de persoon en de eigenschappen van de cliënt. Het risico is
dat hij daarom te welwillend staat tegenover de cliënt.
Bedreiging als gevolg van intimidatie: ontstaat door een dreigement, een dominante
persoonlijkheid of andere, reële of gevreesde, pressiemiddelen van de zijde van de cliënt en
de angst voor de consequenties die onafhankelijk handelen dan met zich kan brengen.
Principle based-toetsingskader
De ViO bevat een principle based-toetsingskader. Dit toetsingskader houdt in dat de accountant op
basis van professionele oordeelsvorming een inschatting maakt wat de objectieve, redelijke en
geïnformeerde derde, in de betreffende situatie ene omstandigheden, acceptabel vindt.
De accountant bepaalt de zwaarte van de bedreiging voor de onafhankelijkheid door de relatieve
belang van elke bedreiging en de onderlinge samenhang te beoordelen. De accountant treft
vervolgens adequate maatregelen. Een maatregel is toereikend als die maatregel ertoe leidt dat de
onafhankelijke uitvoering van de Assurance-opdracht niet meer wordt bedreigd. Als er geen
toereikende maatregelen genomen (kunnen) worden, dan is de enige juiste handelwijze om de
Assurance-opdracht niet te aanvaarden of te beëindigen.
Soorten maatregelen tegen bedreigingen
De maatregelen kunnen in twee soorten worden onderverdeeld:
Verbodsbepaling
Situatie waarin een maatregel is vereist
De ViO bespreekt diverse in situaties waarbij een eventuele bedreiging voor de onafhankelijkheid zo
groot is, dat een maatregel vereist is om het onafhankelijkheidsrisico tot een aanvaardbaar niveau
terug te brengen of weg te nemen.
Deze maatregelen zijn afhankelijk van de situatie:
3
Grondslagen van auditing & assurance – Barbara Majoor
AUTIDITING &
ASSURANCE
Barbara Majoor e.a.
Chiara Karssemakers
Semester 3.1
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 5 – Onafhankelijkheid van de accountant…………………………………………………………………..Blz.02
Hoofdstuk 6 – Fraude en witwassen……………………………………………………………………………………………Blz.08
Hoofdstuk 7 – Opdrachtenkader…………………………………………………………………………………………………Blz.14
Hoofdstuk 8 – Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole…………………………………………………………Blz.22
Hoofdstuk 9 – Materialiteit………………………………………………………………………………………………………...Blz.25
Hoofdstuk 10 – Risicoanalyse………………………………………………………………………………………………………Blz.28
Hoofdstuk 11 – Controle informatie……………………………………………………………………………………..…….Blz.35
1
Grondslagen van auditing & assurance – Barbara Majoor
, HOOFDSTUK 5 - ONAFHANKELIJKHEID VAN DE ACCOUNTANT
Relatie tussen de ViO en de VGBA
Voor accountants geldt het beginsel van onafhankelijkheid voor professionele diensten die
kwalificeren als Assurance-opdrachten. Dit zijn werkzaamheden waarbij de gebruikers er belang aan
hechten dat er voor de belanghebbenden geen omstandigheden zijn die een belemmering kunnen
vormen om te mogen vertrouwen op de integriteit en objectiviteit van de accountant.
Relatie tussen de Vio en de Wta
De Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij Assurance-opdrachten (ViO) bevat
alle regelgeving die een onafhankelijke uitvoering van Assurance-opdrachten door accountants
waarborgt. De Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) bevat specifiek voor externe accountants
die wettelijke controles uitvoeren, regelgeving met betrekking tot de onafhankelijkheid die bij de
uitvoering van wettelijke controles moet worden nageleefd. De regels in de Wta en ViO zijn niet
strijdig met elkaar.
Onafhankelijkheid in Wta, Bta, VAO en NVKS
In de Wta en Bta is onafhankelijkheidsregelgeving opgenomen over onder andere het stelsel van
kwaliteitsbeheersing van accountantsorganisaties. Daarnaast bevatten de Verordening
accountantsorganisaties (VAO) en de Nadere voorschriften kwaliteitssystemen (NVKS) specifieke
onafhankelijkheidsbepalingen op organisatieniveau die ook van toepassing zijn voor alle
accountantseenheden.
Onafhankelijkheid van de accountant kent twee aspecten:
Onafhankelijkheid in wezen de geesteshouding die het tot uitdrukking brengen van een
conclusie mogelijk maakt, zonder zodanig te worden beïnvloed door allerlei mogelijke
overwegingen dat de professionele oordeelsvorming in gevaar wordt gebracht.
Onafhankelijkheid in optreden (in schijn) onafhankelijkheid door het vermijden van al die
feiten en omstandigheden die dusdanig suggestief zijn, dat een objectieve, goed met de
materie vertrouwd zijnde derde de onafhankelijke uitvoering van de Assurance-opdracht in
twijfel zou kunnen trekken.
Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij Assurance-opdrachten
ViO wordt regelmatig aangepast aan wijzigingen in de CoE en
(gewijzigde) wetgeving van het ministerie van Financiën.
De voorschriften uit de ViO zijn van toepassing op
accountants die Assurance-opdrachten uitvoeren. De Vio
bepaalt dat een Assurance-opdracht onafhankelijk moet
worden uitgevoerd van het Assurance-object, de
verantwoordelijke persoon, de verantwoordelijke entiteit
en/of netwerk. een accountant die voor een controle-
opdracht de eindverantwoordelijkheid heeft, moet
waarborgen dat de Assurance-opdracht onafhankelijk wordt uitgevoerd.
Voor de controle van de jaarrekening kan de invulling van Art. 3 ViO worden weergegeven als ^
De ViO bevatten onder meer de volgende onderdelen:
§2.3 Toetsingskader gaat nader in op de principe based-benadering van de bedreigingen
en te nemen maatregelen.
§2.7 Vastlegging geeft aan op welke wijze de accountant in zijn dossier vastlegt dat de
onafhankelijkheid van de Assurance-opdracht is gewaarborgd.
2
Grondslagen van auditing & assurance – Barbara Majoor
, H. 3 en 4 Samenloop van dienstverlening bij verschillende soorten cliënten behandelen de
voorschriften voor een aantal specifieke combinaties van controle-opdrachten en andere
dienstverlening
H. 5 Vergoedingen bespreekt het verbod op resultaatafhankelijke vergoedingen voor
Assurance-opdrachten en de maatregelen die moeten worden getroffen als sprake is van een
bedreiging voor de onafhankelijkheid als gevolg van de relatieve omvang van de
vergoedingen voor (een) Assurance-opdracht(en) van dezelfde opdrachtgever.
H. 6 t/m 13 Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties ten opzichte van Assurance-cliënten
hier wordt ingegaan op de bedreigingen voor de onafhankelijkheid die kunnen ontstaan
door persoonlijke, zakelijke en financiële relaties en de als gevolg daarvan benodigde
maatregelen.
De ViO maakt op een aantal plaatsen onderscheid tussen OOB’s en overige organisaties (niet-OOB’s).
Soorten bedreigingen voor de onafhankelijkheid
Een bedreiging is gedefinieerd als een onaanvaardbaar risico dat een Assurance-opdracht niet
onafhankelijk wordt uitgevoerd als gevolg van eigenbelang, zelftoetsing, belangenbehartiging,
vertrouwdheid of intimidatie. Hoe nauwkeuriger de accountant de aard van de situatie kan
vaststellen, hoe beter hij in staat is te beoordelen tot op welke hoogte deze bedreiging vormt voor
zijn onafhankelijkheid. De volgende categorieën bedreigingen worden onderscheiden:
Bedreiging als gevolg van eigenbelang: komt voort uit een financiële of andere
belangenverstrengeling tussen de accountant en de cliënt.
Bedreiging als gevolg van zelftoetsing: ontstaat indien de accountant zijn eigen
werkzaamheden moet beoordelen.
Bedreiging als gevolg van belangenbehartiging: komt voort uit de situatie dat de accountant
betrokken is in een procedure waarbij de accountantsorganisatie of een organisatie binnen
haar netwerk een standpunt voor of tegen de cliënt inneemt.
Bedreiging als gevolg van te grote mate van vertrouwdheid: komt voort uit de situatie dat de
accountant wordt beïnvloed door de persoon en de eigenschappen van de cliënt. Het risico is
dat hij daarom te welwillend staat tegenover de cliënt.
Bedreiging als gevolg van intimidatie: ontstaat door een dreigement, een dominante
persoonlijkheid of andere, reële of gevreesde, pressiemiddelen van de zijde van de cliënt en
de angst voor de consequenties die onafhankelijk handelen dan met zich kan brengen.
Principle based-toetsingskader
De ViO bevat een principle based-toetsingskader. Dit toetsingskader houdt in dat de accountant op
basis van professionele oordeelsvorming een inschatting maakt wat de objectieve, redelijke en
geïnformeerde derde, in de betreffende situatie ene omstandigheden, acceptabel vindt.
De accountant bepaalt de zwaarte van de bedreiging voor de onafhankelijkheid door de relatieve
belang van elke bedreiging en de onderlinge samenhang te beoordelen. De accountant treft
vervolgens adequate maatregelen. Een maatregel is toereikend als die maatregel ertoe leidt dat de
onafhankelijke uitvoering van de Assurance-opdracht niet meer wordt bedreigd. Als er geen
toereikende maatregelen genomen (kunnen) worden, dan is de enige juiste handelwijze om de
Assurance-opdracht niet te aanvaarden of te beëindigen.
Soorten maatregelen tegen bedreigingen
De maatregelen kunnen in twee soorten worden onderverdeeld:
Verbodsbepaling
Situatie waarin een maatregel is vereist
De ViO bespreekt diverse in situaties waarbij een eventuele bedreiging voor de onafhankelijkheid zo
groot is, dat een maatregel vereist is om het onafhankelijkheidsrisico tot een aanvaardbaar niveau
terug te brengen of weg te nemen.
Deze maatregelen zijn afhankelijk van de situatie:
3
Grondslagen van auditing & assurance – Barbara Majoor
