PATHOLOGIE VERLOSKUNDE: DR SIMOENS
1. HYPERTENSIEVE AANDOENINGEN:
1.1 INLEIDING:
- Hypertensie:
Een systolische bloeddruk groter of gelijk aan 140mmHg of een diatolische bloeddruk
groter of gelijk aan 90mmHg.
- Chronische hypertensie:
Hypertensie die bestaat voor de 20ste week van de zwangerschap of aanwezig blijft tot
6 weken na de bevalling.
- Zwangerschapshypertensie:
Normo-tensieve vrouw met stijging van bloeddruk na de 20ste week van de
zwangerschap of in de eerste 24u postpartum, zonder proteïnurie.
- Pre-eclampsie:
Hypertensie die verschijnt na de 20ste zwangerschapsweek bij een tevoren
normotensieve vrouw. Proteïnurie (min 300mg proteïnurie in een 24u collectie) dient
aanwezig te zijn.
- Eclampsie:
Optreden van convulsies bij een vrouw met pre-eclampsie.
- HELPP-syndroom:
Acroniem voor hemolyse (vast te stellen door een stijging van de LDH en verschijnen
van beschadigde rode bloedcellen in bloed) elevated liver enzymes, low platelet count
en wordt beschouwd als een ernstige vorm van pre-eclampsie.
- Gesupopeneerde pre-eclampsie:
Optreden van pre-eclampsie bij een patiënt met chronische hypertensie die
gekenmerkt word door verschijnen van proteïnurie.
PATHOGENESE:
- Nog steeds een raadsel wat de juiste pathologie is
- Beschadiging van endotheelwand (factor?)
- Activatie van endotheelwand en ook van de bloedplaatjes
- Verminderde gevoeligheid voor vasodilatoren
- Vermeerderde gevoeligheid voor vasocontrictoren zoals angiotensine tijdens de pre-
eclampsie zwangerschap.
- Absolute noodzakelijke voorwaarde is de aanwezigheid van een trofoblast
o Mola zwangerschap
o Abdominale zwangerschap zonder uterus
- Uitblijven van trofoblastinvasie in de spierwand van de spiraalarteriën
1. Abnormale trofoblastinvasie
o Gebeurd in 2 golven
o 12 weken: deciduaal deel
o 14-16 weken: myometriaal deel
1
, o inadequate fysiologische aanpassingen thv aanvoerende arteries in
placentair bed.
o Kortsluiting in vasculair adapatiemechanisme
o Relatieve anoxemie in de uteroplacentaire circulatie
o Secundaire pathogenetische mechanismen
2. Hemostatische veranderingen:
o Vrije radicalen en lipideperoxiden worden gevormd
o Anti-oxiderende activiteit van het serum daalt
o Endotheliale dysfunctie
o Fibronectine stijgt, bloedplaatjes worden geactiveerd en intravasculaire
coagulatie neemt toe.
o Sommige stollingsinhibitoren dalen (C-proteïne & antitrombine)
3. Verhoogde vasculaire reactiviteit:
o Endotheeldysfunctie + bloedplaatjesactivatie
o Balans tussen VC/VD verschuift in nadeel van het laatste
o Daling prostacyline en EDRF of NO
o Stijging tromboxaan A2 en endotheline, vasoconstrictoren +
plaatjesaggregatie.
4. Perifere weerstand stijgt:
o Gevolg van:
▪ Afwezigheid fysiologische veranderingen
▪ Morfologische letstels
▪ vasculaire hyperreactiviteit
▪ Toename van bloedviscociteit door hemoconcentratie
5. Genetische factoren:
o Moeder of zus → 3x meer kans
o Samenspel van genen
Het gaat over een micro
angiopathie met
stollingsactiviteit:
gecompromitterende
uteroplacentaire en renale
bevloeïng
Nierfunctie: stijging van UZ &
proteïnurie
Indien lever bij proces
betrokken is: Gestoorde
leverset, eventueel HELPP
syndroom
Cerebrale functie getroffen:
hoofdpijn, visusstoornissen,
hyperreflexie prodomen van
eclamptische aanval 2
,EPIDEMIOLOGIE:
- Meest frequente medische probleem tijdend zwangerschap
- 8-10% van de blanken
- 18% in Afrika
- 1% van de zwangeren ontwikkelen in een erge pre-eclampsie
- 1/1000 zwangeren met pre eclampsie in Europa ontwikkelt eclampsie
- Maternele sterfte:
• Encefalopathie
• Bloedingen
• In Westerse wereld zal ongeveer 2% van de vrouwen met een eclamptische
insult sterven
- 1 van de belangrijkste doelen van antenatale controles is de detectie van hypertensie
!
2. CHRONISCHE HYPERTENSIE:
PATHOGENESE:
- Meer dan 90% is een essentiële hypertensie voor de zwangerschap
- Onderliggende oorzaken:
• Nierziekten
• Collageenziekten
• Feochromocytoom
- Risico op het ontwikkelen van gesupopeneerde pre-eclampsie loopt op tot 50%
- Risicofactoren:
• Aanwezigheid van nierziekte
• Maternele leeftijd van meer dan 40 jaar
• Diabetes
• Bindweefselziekten zoals systemische lupus erytomatosus
• Bloeddruk van meer dan 160/100 in de 1ste zwangerschapshelft
- Maternele risico’s:
• Eclampsie
• Solutio placenta met hypovolemische shock
• Intracerebrale bloedingen
- Foetaal risico:
• Intra uteriene groeirestrictie door placentair falen
• Foetaal overlijde door vroeggeboorten
• Solutio placenta
BELEID VAN EEN CHRONISCHE HYPERTENSIE TIJDENS DE ZWANGERSCHAP
- Labo:
• Creatinine
• Electrolyten
• Urinezuur
- EKG:
• Linker ventrikelhypotrofie?
- Het gebruik van antihypertensie therapie bij chronische hypertensie of
zwangerschapshypertensie zal de frequentie van de gesupopeneerde pre-eclampsie,
3
, vroeggeboorten, solutio placenta, perinatale sterfte niet verminderen. Enkel de ernst
van hypertensie kan onder controle gehouden worden.
- We gaan behandelen om maternele verwikkelingen te gaan voorkomen →
preconcenptioneel consult
• Systolische bloeddruk >160 en diastolische >110
▪ risico op maternele orgaanschade
▪ opstarten van antihypertensieve therapie
• Doel: bloeddruk van 90-100mmHg
• Regelmatige opvolging van elke zwangere met chronische hypertensie
▪ Echo: IUGR?
▪ Proteïnurie: beginnende pre-eclampsie ?
▪ Goeie opvolging de 1ste 24u-48u postpartum
ANTIHYPERTENSIEVE BEHANDELING:
- De meeste antihypertensieve behandelinge die de moeder vooraf gebruikt mogen
tijdens de zwangerschap verder gezet worden.
- Meest gebruikte tijdens zwangerschap:
• A-methyl dopa → centraal werkend antihypertensivum
• Labetalol → a & b blokker
• Nifidipine → calciumantagonist
- Relatief tegenaangewezen:
• Beta blokkers omdat ze geassocieerd zijn met een verhoogd risico op intra-
uteriene groeirestrictie
• Diuretica omdat de plasmavolume bij pre-eclampsie reeds verminderd is.
- Absoluut tegenaangewezen:
• ACE-inhibitoren
• Antiotensine II receptor antagonisten
• Risico’s: foetale nierinsufficiëntie, anurie, oligohydramnion, longhypoplasie
3. ZWANGERSCHAPSHYPERTENSIE:
- De aanpak van zwangerschapshypertensie is identiek aan deze van een chronische
hypertensie
- 60% zal op een latere leeftijd hypertensie ontwikkelen.
4. PRE-ECLAMPSIE
DEFINTIE:
- Zwangerschaps-specifieke multiorgaanaandoening
- Hypertensie van bloeddruk meer dan 140 over 90
- Proretïnurie van meer dan 300mg eiwit in een 24-urine-collectie
RISICOFACTOREN
- 1ste zwangerschap of meer dan 10 jaar geleden
- Familiaal voorkomen van pre-eclampsie → navragen
- Extremen in maternale leeftijd (boven 40 jaar)
- BMI > 35 bij begin van zwangerschap
- Meerling
4
1. HYPERTENSIEVE AANDOENINGEN:
1.1 INLEIDING:
- Hypertensie:
Een systolische bloeddruk groter of gelijk aan 140mmHg of een diatolische bloeddruk
groter of gelijk aan 90mmHg.
- Chronische hypertensie:
Hypertensie die bestaat voor de 20ste week van de zwangerschap of aanwezig blijft tot
6 weken na de bevalling.
- Zwangerschapshypertensie:
Normo-tensieve vrouw met stijging van bloeddruk na de 20ste week van de
zwangerschap of in de eerste 24u postpartum, zonder proteïnurie.
- Pre-eclampsie:
Hypertensie die verschijnt na de 20ste zwangerschapsweek bij een tevoren
normotensieve vrouw. Proteïnurie (min 300mg proteïnurie in een 24u collectie) dient
aanwezig te zijn.
- Eclampsie:
Optreden van convulsies bij een vrouw met pre-eclampsie.
- HELPP-syndroom:
Acroniem voor hemolyse (vast te stellen door een stijging van de LDH en verschijnen
van beschadigde rode bloedcellen in bloed) elevated liver enzymes, low platelet count
en wordt beschouwd als een ernstige vorm van pre-eclampsie.
- Gesupopeneerde pre-eclampsie:
Optreden van pre-eclampsie bij een patiënt met chronische hypertensie die
gekenmerkt word door verschijnen van proteïnurie.
PATHOGENESE:
- Nog steeds een raadsel wat de juiste pathologie is
- Beschadiging van endotheelwand (factor?)
- Activatie van endotheelwand en ook van de bloedplaatjes
- Verminderde gevoeligheid voor vasodilatoren
- Vermeerderde gevoeligheid voor vasocontrictoren zoals angiotensine tijdens de pre-
eclampsie zwangerschap.
- Absolute noodzakelijke voorwaarde is de aanwezigheid van een trofoblast
o Mola zwangerschap
o Abdominale zwangerschap zonder uterus
- Uitblijven van trofoblastinvasie in de spierwand van de spiraalarteriën
1. Abnormale trofoblastinvasie
o Gebeurd in 2 golven
o 12 weken: deciduaal deel
o 14-16 weken: myometriaal deel
1
, o inadequate fysiologische aanpassingen thv aanvoerende arteries in
placentair bed.
o Kortsluiting in vasculair adapatiemechanisme
o Relatieve anoxemie in de uteroplacentaire circulatie
o Secundaire pathogenetische mechanismen
2. Hemostatische veranderingen:
o Vrije radicalen en lipideperoxiden worden gevormd
o Anti-oxiderende activiteit van het serum daalt
o Endotheliale dysfunctie
o Fibronectine stijgt, bloedplaatjes worden geactiveerd en intravasculaire
coagulatie neemt toe.
o Sommige stollingsinhibitoren dalen (C-proteïne & antitrombine)
3. Verhoogde vasculaire reactiviteit:
o Endotheeldysfunctie + bloedplaatjesactivatie
o Balans tussen VC/VD verschuift in nadeel van het laatste
o Daling prostacyline en EDRF of NO
o Stijging tromboxaan A2 en endotheline, vasoconstrictoren +
plaatjesaggregatie.
4. Perifere weerstand stijgt:
o Gevolg van:
▪ Afwezigheid fysiologische veranderingen
▪ Morfologische letstels
▪ vasculaire hyperreactiviteit
▪ Toename van bloedviscociteit door hemoconcentratie
5. Genetische factoren:
o Moeder of zus → 3x meer kans
o Samenspel van genen
Het gaat over een micro
angiopathie met
stollingsactiviteit:
gecompromitterende
uteroplacentaire en renale
bevloeïng
Nierfunctie: stijging van UZ &
proteïnurie
Indien lever bij proces
betrokken is: Gestoorde
leverset, eventueel HELPP
syndroom
Cerebrale functie getroffen:
hoofdpijn, visusstoornissen,
hyperreflexie prodomen van
eclamptische aanval 2
,EPIDEMIOLOGIE:
- Meest frequente medische probleem tijdend zwangerschap
- 8-10% van de blanken
- 18% in Afrika
- 1% van de zwangeren ontwikkelen in een erge pre-eclampsie
- 1/1000 zwangeren met pre eclampsie in Europa ontwikkelt eclampsie
- Maternele sterfte:
• Encefalopathie
• Bloedingen
• In Westerse wereld zal ongeveer 2% van de vrouwen met een eclamptische
insult sterven
- 1 van de belangrijkste doelen van antenatale controles is de detectie van hypertensie
!
2. CHRONISCHE HYPERTENSIE:
PATHOGENESE:
- Meer dan 90% is een essentiële hypertensie voor de zwangerschap
- Onderliggende oorzaken:
• Nierziekten
• Collageenziekten
• Feochromocytoom
- Risico op het ontwikkelen van gesupopeneerde pre-eclampsie loopt op tot 50%
- Risicofactoren:
• Aanwezigheid van nierziekte
• Maternele leeftijd van meer dan 40 jaar
• Diabetes
• Bindweefselziekten zoals systemische lupus erytomatosus
• Bloeddruk van meer dan 160/100 in de 1ste zwangerschapshelft
- Maternele risico’s:
• Eclampsie
• Solutio placenta met hypovolemische shock
• Intracerebrale bloedingen
- Foetaal risico:
• Intra uteriene groeirestrictie door placentair falen
• Foetaal overlijde door vroeggeboorten
• Solutio placenta
BELEID VAN EEN CHRONISCHE HYPERTENSIE TIJDENS DE ZWANGERSCHAP
- Labo:
• Creatinine
• Electrolyten
• Urinezuur
- EKG:
• Linker ventrikelhypotrofie?
- Het gebruik van antihypertensie therapie bij chronische hypertensie of
zwangerschapshypertensie zal de frequentie van de gesupopeneerde pre-eclampsie,
3
, vroeggeboorten, solutio placenta, perinatale sterfte niet verminderen. Enkel de ernst
van hypertensie kan onder controle gehouden worden.
- We gaan behandelen om maternele verwikkelingen te gaan voorkomen →
preconcenptioneel consult
• Systolische bloeddruk >160 en diastolische >110
▪ risico op maternele orgaanschade
▪ opstarten van antihypertensieve therapie
• Doel: bloeddruk van 90-100mmHg
• Regelmatige opvolging van elke zwangere met chronische hypertensie
▪ Echo: IUGR?
▪ Proteïnurie: beginnende pre-eclampsie ?
▪ Goeie opvolging de 1ste 24u-48u postpartum
ANTIHYPERTENSIEVE BEHANDELING:
- De meeste antihypertensieve behandelinge die de moeder vooraf gebruikt mogen
tijdens de zwangerschap verder gezet worden.
- Meest gebruikte tijdens zwangerschap:
• A-methyl dopa → centraal werkend antihypertensivum
• Labetalol → a & b blokker
• Nifidipine → calciumantagonist
- Relatief tegenaangewezen:
• Beta blokkers omdat ze geassocieerd zijn met een verhoogd risico op intra-
uteriene groeirestrictie
• Diuretica omdat de plasmavolume bij pre-eclampsie reeds verminderd is.
- Absoluut tegenaangewezen:
• ACE-inhibitoren
• Antiotensine II receptor antagonisten
• Risico’s: foetale nierinsufficiëntie, anurie, oligohydramnion, longhypoplasie
3. ZWANGERSCHAPSHYPERTENSIE:
- De aanpak van zwangerschapshypertensie is identiek aan deze van een chronische
hypertensie
- 60% zal op een latere leeftijd hypertensie ontwikkelen.
4. PRE-ECLAMPSIE
DEFINTIE:
- Zwangerschaps-specifieke multiorgaanaandoening
- Hypertensie van bloeddruk meer dan 140 over 90
- Proretïnurie van meer dan 300mg eiwit in een 24-urine-collectie
RISICOFACTOREN
- 1ste zwangerschap of meer dan 10 jaar geleden
- Familiaal voorkomen van pre-eclampsie → navragen
- Extremen in maternale leeftijd (boven 40 jaar)
- BMI > 35 bij begin van zwangerschap
- Meerling
4
