Samenvatting pathologie kraambed: moeder

PATHOLOGIE VAN HET KRAAMBED:
MOEDER
1 ALGEMEEN WELZIJN

1.1 PARAMETERS

- Controle van vitale parameters
- Verschillen niet met parameters van een zwangere vrouw
- Kunnen duiden op een pathologie of op het ontstaan ervan

1.2 PIJN

- Herstel is individueel verschillend
- Postnatale evolutie wordt mede bepaald door de uitganspositie (manier van
bevallen)
- Er kan ongemak ervaren worden maar deze mag niet overgaan in pijn
- Pijn kan duiden op onderliggende pathologie
- Als vroedvrouw mogelijke oorzaken nagaan


1.2.1 HOOFDPIJN
- Specifieke vorm van pijn
- Heeft verscheidene mogelijke oorzaken
- Observatie!
 Kan komen door hormonale veranderingen, vermoeidheid en spanning
 Pijn kan variëren van dof tot heel hevig
 Neem dit als ernstig en zorg voor comfortzorg, verwijder alle mogelijke
prikkels, beperk bezoek
- Kan ook een concrete oorzaak hebben: liquorlek
 Na EA door aanprikken dura mater
 Pijn dag zelf tot 1 week, vooral frontaal
 Verergerende pijn bij rechtstaan of rechtop zitten
 Liggende houding, medicatie, vocht, cafeïne houdende drank, milde
laxativa
 Spontaan herstel of bloedpatch
- Pre-eclampsie
 Minder goede werking van placenta
 Meestal tijdens zws maar kan ook in het vroege postpartum
 Naast hoofdpijn ook nog andere symptomen

2 VASCULAIRE EN HEMATOLOGISCHE PROBLEMEN

2.1 POSTNATALE BLOEDING


2.1.1 ALGEMEEN
- Bloedverlies na de partus is een normaal verschijnsel
- Gemiddeld 300 ml bloed


1

, - Kan tot 6w na de bevalling
- Indien meer dan normaal  postpartum bloeding
 Trauma geboortekanaal
 Stollingsstoornis
 Meestal door onvoldoende contracties van de uterus
 Placentarest
 Altijd direct handelen
- Excessief bloedverlies is >500 ml
 Primaire PPH: binnen de 24u
 Massieve obstetrische bloeding: meer dan 1000 ml
 Voornaamste oorzaak is uterusatonie
 Door retentie van placenta
 Achtergebleven placentarest
 Volle blaas
 Langdurige arbeid
 Een sterk uitgezette baarmoeder
 Secundaire PPH: tussen 24u en 6w postpartum
 Lochia duurt langer en is overvloediger
 Kan vanaf aanvang van het kraambed, maar kan ook plots


2.1.2 SECUNDAIRE POSTPARTUMHEMORRAGIE
- Kan verschillende oorzaken hebben
 Meestal placentarest
 Sub involutie van de baarmoeder
 Uterus groter en weker dan normaal en ostium uteri blijft langer
open (sluit normaal 1e week)
 Endometritis
 Kan ook afkomstig zijn van de vulva
 Inadequaat gehechte ruptuur
 Stollingsstoornis
 Fibromen
 Choriocarcinoom
 Vulvair hematoom
 Vroege coïtus
- Symptomen (individueel verschillend)
 Overmatige lochia
 Afwijkende geur
 Subinvolutie uterus
 Drukgevoelige en pijnlijke onderbuik
 Openstaand ostium uteri
 Achtergebleven placentarest
 Algemeen onwel zijn
- Aanpak
 Opvolgen vitale parameters
 Plaatsen IV
 Stimuleren contractiliteit
 Blaas ledigen
 Masseren
 Bloedafname

2

,  Eventueel manuele revisie of curettage


2.1.3 MATERNALE ANEMIE
- Kan komen door overmatig bloedverlies
- Moe, duizelig, en soms hoofdpijn, last van hartkloppingen en kortademigheid
- Bloedafname voor diagnose
 Hb <11%: ijzer en vitamines
 Hb <8%: bloedtransfusie
 1E PC is 1% Hb

2.2 RUPTUREN

- Kunnen ook aan de basis liggen van ernstig bloedverlies
- Steeds aandachtig zijn voor cervixruptuur, perineumruptuur of vaginale ruptuur
- Diagnose en behandeling wordt onmiddellijk na partus gesteld
- In postpartum wondheling blijven opvolgen

2.3 HEMATOMEN

- Is de schade die wordt toegebracht in de omringende weefsels door een bloeding uit
een vene
- Klinisch relevant indien omvang >4cm
- Infralevatorhematomen = hematomen die zich bevinden ter hoogte van de vulva,
het perineum en de vagina
 treden frequent op
 uitwendig waarneembaar
 veroorzaken perineale zwelling
 pijn ter hoogte van perineale streek, drukkend gevoel
- supralevatorhematomen = hematomen die zich para-uterien of hoog
paravaginaal bevinden
 zeldzamer
 uitwendig niet zichtbaar
 Vaak weinig klachten  moeilijk op te sporen
 Hypovolemische shock zijn vaak de eerste tekenen (bleek, rillen, onwel, lage
RR, hoge pols, zweten)
- Hematomen gaan in het algemeen gepaard met weinig extern bloedverlies
- Kan wel snel in volume toenemen  vrouw kan syncopaal worden en plots veel pijn
en drukgevoel krijgen
- Kunnen leiden tot onverklaarde koorts en urineretentie
- Diagnose is moeilijk door niet specifieke symptomen
- Laattijdige behandeling kan leiden tot matige en ernstige maternale morbiditeit
- Niet geconstateerde supralevatorhematoom kan zelfs leiden tot maternaal overlijden
- Hematomen kunnen optreden na elke bevalling
- Factoren die de kans verhogen zijn:
 Nullipariteit
 Verlengde arbeid
 Kunstverlossing
 Epi die niet goed werd gehecht
 Macrosomie
 Spataders

3