Goederenrecht
College 1 eigendom
Absoluut geldend tegenover iedereen
Droit de suite zaaksgevolg – eigendom blijft op de zaak rusten. Bijv. een auto wordt gestolen van
Mr. A, eigendomsrecht blijft gewoon bestaan voor Mr. A.
Prioriteit oude recht gaat voor nieuwe recht
Separatisme in faillissement Bijv. als Mr. A eigenaar is van een auto en leent deze uit aan Mr. C.
Mr. C gaat failliet – dan kan Mr. A de auto opeisen alsof er geen faillissement is.
Volledige en beperkte rechten
Volledig:
- Eigendom (zaken) – art. 5.1 BW
- Toebehoren (vermogensrechten) – vorderingsrecht
Beperkt:
- Gebruiks/genotsrechten: vruchtgebruik – art. 3.201 BW, erfdienstbaarheid – art. 5.70 BW,
erfpacht - art. 5.85 BW en opstal – art. 5.101 BW.
- Zekerheidsrechten: pand – art. 3.236 e.v. BW en hypotheek – art. 3.260 BW
Eigendom
Het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben – art. 5.1 BW
NB het eigendomsrecht van een zaak wordt vaak met de zaak zelf vereenzelvigd.
- De eigenaar van een zaak is tevens eigenaar van al haar bestanddelen – art. 5.3 BW.
- Bestanddelen zijn onzelfstandige onderdelen van een zaak – art. 3.4 BW
- Ideële band (verkeersopvatting), HR Depex/curatoren of;
- Materiele (hechte) band. Bijv. een bad in huis kun je niet onbeschadigd uit het huis halen, dit
kun je alleen samen met het huis overdragen – dus onroerend bestanddeel van het huis.
Individualiseringsbeginsel
Vatbaar voor eigendom zijn geïndividualiseerde zaken, en niet slechts naar de soort of hoeveelheid
bepaalde zaken.
Sprake van oneigenlijke vermenging HR Teixeira de Mattos.
Eigendom van de grond
Art. 5.20 lid 1 BW – jo. Art. 3.3 BW HR Portcabin.
- Onroerende zaak belasting (betaal je de portcabin en de grond i.p.v. alleen de portcabin)
Of een gebouw onroerend is ligt aan de volgende criteria
- Voor aard en inrichting bestemd duurzaam ter plaatse te blijven
- Let op de bedoeling van de gebouwen voor zover die naar buiten toe kenbaar is.
- Bestemming van het gebouw moet naar buiten toe kenbaar zijn m
- Verkeersopvatting spelen slechts indirect een rol van betekenis.
,Recht van de eigenaar
- Gebruiksrecht – art. 5.1 lid 2 BW
- Recht op de afgescheiden vruchten – art. 5.1 lid 3 BW
- Beschikkingsbevoegdheid
- Revindicatie – art. 5.2 BW
Beperkingen eigendomsrecht
Algemeen: art. 5.1 lid 2 BW
- Gebruik, recht op afgescheiden vruchten, beschikking, revindicatie, publiekrechtelijk – art.
3.14 BW.
Uitoefening eigendomsrecht mag niet onrechtmatig zijn. Van onrechtmatige eigendomsuitoefening is
o.a. sprake bij:
- Misbruik van bevoegdheid – art. 3.13 BW en 5.54 BW, zie HR Grensoverschrijdende Garage.
- Hinder – art. 5.37 BW
Hinder – art. 5.37 BW
Hinderlijk gedrag kan een onrechtmatige daad opleveren.
Niet elke hinderlijke gedraging is onrechtmatig. Van belang bij beoordeling:
- Wie was eerst? – Anterioriteitsbeginsel
- Vergunning: niet doorslaggevend. HR Vermeulen/Lekkerkerker(=vogelplaag) en HR
Hinderlijke uitbouw.
- Hoe erg is het? – aard, ernst, duur hinder en aard mate van schade en (plaatselijke)
omstandigheden van het geval.
In te stellen actie is: onrechtmatige daad – art. 6.162 BW
Gemeenschap titel 3.7
Situatie: één of meer goederen die aan twee of meer deelgenoten gezamenlijk toebehoren – art.
3.116 BW
Deelgenoten hebben ieder een aandeel in de gemeenschap; hoeft niet per se gelijk aandeel. De
gemeenschap kan ook schulden omvatten. Einde verdeling art. 3.182 BW
Titel 3.7 is alleen van toepassing op gemeenschappen die voor verdeling vatbaar zijn.
Eenvoudige gemeenschappen – afdeling 1. Bijzondere gemeenschappen afdeling 1 en 2 – art. 3.189
lid 2 BW.
Mandeligheid titel 5.5
Definitie: vorm van gemeenschap van een onroerende zaak, die toebehoort aan de eigenaar van
verschillende erven en tot gemeenschappelijk nut is bestemd van die erven.
Titel 5.5 is van toepassing naast afdeling 1 van titel 3.7.
Mandeligheid is een afhankelijk recht – art. 3.7 jo. 3.82 BW hoort bij de eigendom van een erf – art.
5.63 BW.
Ontstaan:
- Door rechtshandeling – notariële akte en inschrijving openbare registers – art. 5.60 BW
- Van rechtswege – art. 5.62 BW
, Appartementsrecht titel 5.9
Definitie: aandeel in een gebouw, dan wel aandeel in een opstalrecht of recht van erfpacht op dat
gebouw, met de bevoegdheid tot uitsluitend gebruik van een deel van het gebouw.
Gezamenlijkheid van het gebouw exclusief gebruiker van de eigen woning.
Totstandkoming: notariële akte van splitsing – art. 5.109 jo. 5.111 BW, met tekening en inschrijving in
openbare registers.
Vermogensrecht, want een gebouw is een zaak (appartementsrecht)
Opdrachten week 1
Praktijkopdracht 1
Café Oscars heeft een loods in gemeenschappelijke eigendom met het vlakbij gelegen café De Witte
Olifant. De bedoeling is dat de eigenaren van beide cafés in de loods kratten bier en andere
drankvoorraden kunnen opslaan.
a. Op welke wijze kan deze gemeenschappelijke eigendom -het meest bij de situatie
passend- worden vormgegeven?
- Café Oscars – eigenaar loods gemeenschap art. 3.166 lid 1 BW jo. Art. 6.182 BW. Art. 3.7
jo. 3.82 BW – afhankelijk recht
- Café de Witte Olifant volgt café Oscars op in diens bezit en houderschap – art. 3.116 BW.
- Art. 3.116 jo. 5.60 BW mandeligheid notariële akte en inschrijving in openbare
registers.
De eigenaar van de naast Oscars gelegen woning, Beekmans, is niet blij met de komst van het café,
omdat hij hiervan een aantal avonden per week geluidsoverlast ondervindt. Eerder was in het pand
weliswaar ook een horecagelegenheid gevestigd, maar die trok een duidelijk ouder en rustiger
publiek, waar Beekmans minder last van had. Hij weet Oscars niet op overtreding van enige regels te
betrappen, maar wil zich evenmin neerleggen bij de situatie en komt daarom bij u om advies.
b. Ziet u mogelijkheden om stappen te ondernemen tegen de gestelde geluidsoverlast
die Oscars aan Beekmans toebrengt?
- Art. 5.37 BW – hinder – geluidsoverlast
Beekman woonde er al toen het nieuwe cafe kwam
HR Vermeulen/lekkerkerker
Hoe erg is het? – geluidsoverlast
- Maatregel Art. 6.162 BW – onrechtmatige daad
Praktijkopdracht 2
Herman en Frank zijn buren, woonachtig in een nieuwbouwwijk in Almere waar zij beiden een huis
hebben laten bouwen door Allure Bouw. Aanvankelijk konden zij goed met elkaar overweg, maar
sinds de zoon van Herman de garagedeur van Frank met graffiti heeft beklad, zijn de verhoudingen
bekoeld. Herman wil een schutting neerzetten op de erfgrens, zodat de tuinen van hun huizen
worden gescheiden.
a. Mag Herman een schutting plaatsen zonder instemming van Frank?
- Artikel 5.49 BW
Vorderen bij de rechter dat de andere eigenaar meewerkt. Conclusie: Nee
Als de schutting er wel komt, wat dan? art. 3.166 jo. 5.62 BW – mandeligheid,
gemeenschap. Mandeligheid komt van rechtswege.
College 1 eigendom
Absoluut geldend tegenover iedereen
Droit de suite zaaksgevolg – eigendom blijft op de zaak rusten. Bijv. een auto wordt gestolen van
Mr. A, eigendomsrecht blijft gewoon bestaan voor Mr. A.
Prioriteit oude recht gaat voor nieuwe recht
Separatisme in faillissement Bijv. als Mr. A eigenaar is van een auto en leent deze uit aan Mr. C.
Mr. C gaat failliet – dan kan Mr. A de auto opeisen alsof er geen faillissement is.
Volledige en beperkte rechten
Volledig:
- Eigendom (zaken) – art. 5.1 BW
- Toebehoren (vermogensrechten) – vorderingsrecht
Beperkt:
- Gebruiks/genotsrechten: vruchtgebruik – art. 3.201 BW, erfdienstbaarheid – art. 5.70 BW,
erfpacht - art. 5.85 BW en opstal – art. 5.101 BW.
- Zekerheidsrechten: pand – art. 3.236 e.v. BW en hypotheek – art. 3.260 BW
Eigendom
Het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben – art. 5.1 BW
NB het eigendomsrecht van een zaak wordt vaak met de zaak zelf vereenzelvigd.
- De eigenaar van een zaak is tevens eigenaar van al haar bestanddelen – art. 5.3 BW.
- Bestanddelen zijn onzelfstandige onderdelen van een zaak – art. 3.4 BW
- Ideële band (verkeersopvatting), HR Depex/curatoren of;
- Materiele (hechte) band. Bijv. een bad in huis kun je niet onbeschadigd uit het huis halen, dit
kun je alleen samen met het huis overdragen – dus onroerend bestanddeel van het huis.
Individualiseringsbeginsel
Vatbaar voor eigendom zijn geïndividualiseerde zaken, en niet slechts naar de soort of hoeveelheid
bepaalde zaken.
Sprake van oneigenlijke vermenging HR Teixeira de Mattos.
Eigendom van de grond
Art. 5.20 lid 1 BW – jo. Art. 3.3 BW HR Portcabin.
- Onroerende zaak belasting (betaal je de portcabin en de grond i.p.v. alleen de portcabin)
Of een gebouw onroerend is ligt aan de volgende criteria
- Voor aard en inrichting bestemd duurzaam ter plaatse te blijven
- Let op de bedoeling van de gebouwen voor zover die naar buiten toe kenbaar is.
- Bestemming van het gebouw moet naar buiten toe kenbaar zijn m
- Verkeersopvatting spelen slechts indirect een rol van betekenis.
,Recht van de eigenaar
- Gebruiksrecht – art. 5.1 lid 2 BW
- Recht op de afgescheiden vruchten – art. 5.1 lid 3 BW
- Beschikkingsbevoegdheid
- Revindicatie – art. 5.2 BW
Beperkingen eigendomsrecht
Algemeen: art. 5.1 lid 2 BW
- Gebruik, recht op afgescheiden vruchten, beschikking, revindicatie, publiekrechtelijk – art.
3.14 BW.
Uitoefening eigendomsrecht mag niet onrechtmatig zijn. Van onrechtmatige eigendomsuitoefening is
o.a. sprake bij:
- Misbruik van bevoegdheid – art. 3.13 BW en 5.54 BW, zie HR Grensoverschrijdende Garage.
- Hinder – art. 5.37 BW
Hinder – art. 5.37 BW
Hinderlijk gedrag kan een onrechtmatige daad opleveren.
Niet elke hinderlijke gedraging is onrechtmatig. Van belang bij beoordeling:
- Wie was eerst? – Anterioriteitsbeginsel
- Vergunning: niet doorslaggevend. HR Vermeulen/Lekkerkerker(=vogelplaag) en HR
Hinderlijke uitbouw.
- Hoe erg is het? – aard, ernst, duur hinder en aard mate van schade en (plaatselijke)
omstandigheden van het geval.
In te stellen actie is: onrechtmatige daad – art. 6.162 BW
Gemeenschap titel 3.7
Situatie: één of meer goederen die aan twee of meer deelgenoten gezamenlijk toebehoren – art.
3.116 BW
Deelgenoten hebben ieder een aandeel in de gemeenschap; hoeft niet per se gelijk aandeel. De
gemeenschap kan ook schulden omvatten. Einde verdeling art. 3.182 BW
Titel 3.7 is alleen van toepassing op gemeenschappen die voor verdeling vatbaar zijn.
Eenvoudige gemeenschappen – afdeling 1. Bijzondere gemeenschappen afdeling 1 en 2 – art. 3.189
lid 2 BW.
Mandeligheid titel 5.5
Definitie: vorm van gemeenschap van een onroerende zaak, die toebehoort aan de eigenaar van
verschillende erven en tot gemeenschappelijk nut is bestemd van die erven.
Titel 5.5 is van toepassing naast afdeling 1 van titel 3.7.
Mandeligheid is een afhankelijk recht – art. 3.7 jo. 3.82 BW hoort bij de eigendom van een erf – art.
5.63 BW.
Ontstaan:
- Door rechtshandeling – notariële akte en inschrijving openbare registers – art. 5.60 BW
- Van rechtswege – art. 5.62 BW
, Appartementsrecht titel 5.9
Definitie: aandeel in een gebouw, dan wel aandeel in een opstalrecht of recht van erfpacht op dat
gebouw, met de bevoegdheid tot uitsluitend gebruik van een deel van het gebouw.
Gezamenlijkheid van het gebouw exclusief gebruiker van de eigen woning.
Totstandkoming: notariële akte van splitsing – art. 5.109 jo. 5.111 BW, met tekening en inschrijving in
openbare registers.
Vermogensrecht, want een gebouw is een zaak (appartementsrecht)
Opdrachten week 1
Praktijkopdracht 1
Café Oscars heeft een loods in gemeenschappelijke eigendom met het vlakbij gelegen café De Witte
Olifant. De bedoeling is dat de eigenaren van beide cafés in de loods kratten bier en andere
drankvoorraden kunnen opslaan.
a. Op welke wijze kan deze gemeenschappelijke eigendom -het meest bij de situatie
passend- worden vormgegeven?
- Café Oscars – eigenaar loods gemeenschap art. 3.166 lid 1 BW jo. Art. 6.182 BW. Art. 3.7
jo. 3.82 BW – afhankelijk recht
- Café de Witte Olifant volgt café Oscars op in diens bezit en houderschap – art. 3.116 BW.
- Art. 3.116 jo. 5.60 BW mandeligheid notariële akte en inschrijving in openbare
registers.
De eigenaar van de naast Oscars gelegen woning, Beekmans, is niet blij met de komst van het café,
omdat hij hiervan een aantal avonden per week geluidsoverlast ondervindt. Eerder was in het pand
weliswaar ook een horecagelegenheid gevestigd, maar die trok een duidelijk ouder en rustiger
publiek, waar Beekmans minder last van had. Hij weet Oscars niet op overtreding van enige regels te
betrappen, maar wil zich evenmin neerleggen bij de situatie en komt daarom bij u om advies.
b. Ziet u mogelijkheden om stappen te ondernemen tegen de gestelde geluidsoverlast
die Oscars aan Beekmans toebrengt?
- Art. 5.37 BW – hinder – geluidsoverlast
Beekman woonde er al toen het nieuwe cafe kwam
HR Vermeulen/lekkerkerker
Hoe erg is het? – geluidsoverlast
- Maatregel Art. 6.162 BW – onrechtmatige daad
Praktijkopdracht 2
Herman en Frank zijn buren, woonachtig in een nieuwbouwwijk in Almere waar zij beiden een huis
hebben laten bouwen door Allure Bouw. Aanvankelijk konden zij goed met elkaar overweg, maar
sinds de zoon van Herman de garagedeur van Frank met graffiti heeft beklad, zijn de verhoudingen
bekoeld. Herman wil een schutting neerzetten op de erfgrens, zodat de tuinen van hun huizen
worden gescheiden.
a. Mag Herman een schutting plaatsen zonder instemming van Frank?
- Artikel 5.49 BW
Vorderen bij de rechter dat de andere eigenaar meewerkt. Conclusie: Nee
Als de schutting er wel komt, wat dan? art. 3.166 jo. 5.62 BW – mandeligheid,
gemeenschap. Mandeligheid komt van rechtswege.
