Samenvatting deel 1 Recht & Onderneming

RECHT EN
ONDERNEMING
Academiejaar 2020-2020, prof. Hendrik Vanhees




DEEL 1: INLEIDING
1

,HOOFDSTUK 1: WAT IS RECHT
- We worden hier vaak mee geconfronteerd: ons functioneren wordt bepaald door het recht
 Bv. openbaar vervoer, we kopen een ticket waardoor we een koop verkoop overeenkomst sluiten
met de lijn.
 Bv. Inschrijving aan de universiteit, bij inschrijving ben je verbonden aan de regels van de universiteit
- Maar wat is het nu? We kunnen pas spreken over recht als er in het geheel van de regels 3 componenten
voorkomen:
 Ordenen: recht wil ons ordenen (dit mag niet, dit mag wel; regels die het samenleven ordenen)
 Afdwingbaar
 Regels moeten afgedwongen kunnen worden
 Bv. u bent verplicht om een mondmasker te dragen op het openbaar vervoer. Men moet
zeggen dat het verplicht is en men heeft een gerechtelijk apparaat nodig dat de
afdwingbaarheid mogelijk maakt. (straf/boete opleggen voor het niet naleven van de regels)
 Men heeft dus nood aan een apparaat/regels zodat de ordening regels afdwingbaar kunnen
worden gemaakt
 Wijziging/afschaffing
 Recht evolueert: maatschappij & rechtsregels veranderen
 Soms zijn bepaalde regels niet meer nodig of dienen ze te worden aangepast door deze
evolutie
 Men heeft dus ook regels nodig die bestaande regels kunnen wijzigen of afschaffen
- Het verschil tussen objectief en subjectief recht:
 Objectief recht: het geheel van rechtsregels zoals het bestaat
 Subjectief recht (“rechtsubject”): de rechten die u ontleend aan het objectief recht
 Rechten die u kan uitoefenen (bepaalde zaken opeisen, zich op basis van regels verzetten)
 Rechten die u ontleend hebt, die u toekomen en die u mag uitoefenen= subjectief recht
 Dit ontleen je aan het geheel van regels zoals die bestaan (=objectief recht)
- Hoe delen we het in?
 Nationaal recht: rechtsregels door bv. federaal/Vlaams parlement
 Internationaal recht: regels gemaakt door bv. Europese Unie of regels die voortvloeien uit
internationale verdragen
- Niet altijd zo duidelijk/goed afgebakend (de indeling)
 Veel regels opgesteld door bv. Vlaams parlement maar met Europese oorsprong (oorsprong=
Europese regelgeving)
 BV. Belgische wetgeving opgelegd door Europa (= in uitvoering van internationale verplichtingen)




HOOFDSTUK 2: INDELING VAN HET NATIONAAL RECHT


2

, 1. HET ONDERSCHEID PRIVAAT-PUBLIEK RECHT


1.1. BELANG VAN ONDERSCHEID

A. PRIVAAT RECHT
- Geheel van rechtsregels die de verhouding/relatie tussen burgers onderling regelt (overheid heeft hier niets
mee te maken
- Bv. u huurt iets van een persoon; dan is dit een “probleem” tussen u en die persoon
- Bevat de regels rond koop, verkoop, huur, verhuur

Inhoud van het privaat recht

Burgerlijk recht Regelt de relaties tussen burgers onderling en het bestaan van burgers.

(Zeer belangrijk!) Mooie opeenvolging van de regels (regeling van het bestaan):

- Geboorte: bij geboorte zegt het burgerlijk recht vanaf welke leeftijd u
rechten en verplichtingen heeft, voor die leeftijd gaat u bijstand nodig
hebben + wie is uw moeder/vader
- Regels voor functioneren: bv. vanaf 18 jaar mag u overeenkomsten
sluiten
 Burgerlijk recht zal beslissen aan wat er moet worden voldaan voor
geldige overeenkomsten te sluiten (bv. huwelijk/scheiden)
 Burgerlijk recht zegt ons wat te doen
- Levenseinde: wat gebeurt er als we komen te overlijden? Wie zijn de
erfgenamen? Stuk van nalatenschap wegschenken?

Waar vindt u de regels van het burgerlijk recht terug? Burgerlijk wetboek (BW)
+ veel afzonderlijke wetten

Koen Geens: minister van justitie

- Wijzigen van veel wetgeving en begonnen met een grote
vernieuwingsoperatie van het burgerlijk recht
- Ontstaan van het NIEUW BURGERLIJK WETBOEK (NBW): gaat stilaan
opgevuld worden
 Trapsgewijs gaat hierin de nieuwe wetgeving worden opgenomen
 Stukken uit het oude burgerlijke wetboek worden hervormd en
vervolgens in het nieuw burgerlijk wetboek gestoken



Bv. bewijsrecht; stel koop-verkoop overeenkomst en je zegt dat je binnen een
week gaat terugbetalen Bewijs nodig dat er een overeenkomst is gesloten

Ondernemingsrech Parallel aan burgerlijk recht; recht dat geld voor ondernemingen
t
Waarom onderscheid tussen ondernemingsrecht en burgerlijk recht?



3

, - Bij ondernemingen moet het soepeler gaan, transacties moeten bv.
makkelijker worden afgesloten
- Ondernemingen: andere regels voor het uitvoeren van handel

Ondernemingsrecht: overspant hele bestaan van een onderneming

- Het kan zijn dat u aan de kwalificaties van een onderneming voldoet,
als u bv. heel veel tweedehands verkoopt
 U krijgt dan dezelfde rechten en plichten als een onderneming
- Bepaalt wie onderneming is, wat men mag doen, technieken om
ondernemingsactiviteit te ontplooien, regels die ondernemingen in
moeilijkheden helpen, regels voor faillissement

Terug te vinden in: het wetboek van economisch recht (WER) + afzonderlijke
wetten

Privaatrechterlijk Omvat 2e component van het recht (regels die afdwingen)
procesrecht
- Voorziet ganse gerechtelijke organisatie
=gerechterlijk recht  Land onderverdeelt in arrondissementen: per arrondissement
burgerlijke rechtbank/onderneminsgrechtbank/vrederechters/hof
van beroep/Hof van Cassatie
- Men voorziet rechtscolleges die geschillen (zowel in burgerlijk als in
ondernemingsrecht) kunnen beslechten + regels voor procedures (bv.
heel snel maatregelen vragen: procedures waarin je uw rechten kan
afdwingen)

Terug te vinden in het gerechtelijk wetboek + afzonderlijke wetten




B. PUBLIEK RECHT
- Geheel van rechtsregels die zich bezig houdt met: overheid-burger EN overheid-overheid problemen
- Bv. Fiscaal recht: burger dient belastingen te betalen aan overheid


4