Samenvatting Inleiding Methoden & Technieken
Hoofdstuk 1. Sociaalwetenschappelijk onderzoek in vogelvlucht
1.1 De fasen van een onderzoeksproject
Er zijn vijf fasen te onderscheiden (niet altijd na elkaar) in de onderzoekscyclus:
- Formuleren van probleemstelling
- Ontwerpen van onderzoek
o Bureauonderzoek
o Groepsbenaderingen
o Kleinschalig onderzoek
o Grootschalig onderzoek
o Experimenten
- Dataverzameling
- Analyse van data
- Schrijven van verslag en overdragen van resultaten aan anderen
1.2 De gereedschapskist van onderzoekers
1. Domein van eenheden: de verzameling van elementen of eenheden waarop de
uitspraak betrekking heeft. Over wie/wat gaat het precies (tijd, plaats)?
2. Variabelen: eigenschap van eenheden die verschillen van waarden
3. Waarden of scores
Eenheden, variabelen en waarden worden in het onderzoek bij elkaar gebracht in een
datamatrix.
1.3 Praktijkgericht onderzoek
Fundamenteel of theoriegericht onderzoek: de probleemstelling wordt geformuleerd door
een individuele onderzoeker. Het doel is het opstellen en toetsen van wetenschappelijke
theorieën.
Toegepast of praktijkgericht onderzoek: het is gericht op het leveren van kennis die nodig is
om een praktisch probleem te helpen oplossen.
Hoofdstuk 2. Probleemstellingen
Er zijn vier typen probleemstellingen:
- Beschrijvend, inventariserend:
o ‘Wat is’-vraag, gericht op kenmerken van een verschijnsel
o Geen oorzaak, geen interpretatie
- Verklarend:
o ‘Hoe komt het’-vraag
o Gericht op oorzaken of verklarende factoren
- Voorspellend:
o ‘Wat is bepalen voor…’ (op termijn)
o Tijdsafhankelijke oorzaak-gevolg relatie
- Ontwerpvraag of evaluatie:
o ‘Wat is eraan te doen’
o Interventie (maatregel) hoe het beter kan; verandering
, o Vergelijking tussen twee groepen/manieren/werkwijzen/interventies
Een goede probleemstelling heeft drie kenmerken: domein, te meten variabelen of
eigenschappen & zakelijk en concreet formuleren.
PICO trucje voor het formuleren van een goede probleemstelling:
- Patient group / Problem: precieze populatie of patiëntengroep
- Intervention / Index test: experimentele interventie
- Comparison: wat is precies de controle-interventie of vergelijkingsgroep?
- Outcome: vergelijking in termen van welke uitkomstmaten?
Exacte probleemstelling: heldere gedachtegang, weten wat je wil, waar je naar toe moet
werken
- Stimuleert gericht werken, voorkomt ronddwalen
- Stelt de taak centraal
- Beperking/afbakening: uitsluiten wat je niet gaat onderzoeken
- Sleutel tot efficiënt literatuur zoeken
- Basis voor onderzoekdesign
- Basis voor verantwoording afleggen richting opdrachtgever
- Basis voor interpretatie van onderzoeksresultaten
Hoofdstuk 9. De logica van wetenschappelijk onderzoek
9.2 De empirische cyclus
De stappen van een empirische cyclus:
1. Formuleren van probleemstelling
2. Bedenken van eerste, zeer voorlopig model
3. Verzamelen en analyseren van al beschikbare data
4. Opstellen van een verder uitgewerkt, maar nog steeds voorlopig samenvattend
model voor data
5. Afleiden van voorspellingen uit het model
6. Verzamelen en analyseren van nieuwe data
7. Evalueren van het voorlopige eindresultaat, met eventueel nieuwe voorspellingen
9.3 Theorieën
De verhouding tussen theorieën en modellen:
- Eenzelfde theorie heeft vaak ruimte voor veel verschillende modellen
- Een geconstrueerd model berust vaak op verschillende theorieën
9.4 Stijlen van onderzoek
Flexibele stijl: open oog voor alles wat zich voordoet (onverwachte, relevante nieuwe
gegevens). De nadruk ligt op het construeren van een model. Rekening houden met mogelijk
beperkte geldigheid van conclusies.
Rigide stijl: beslissingen over procedures liggen vast en weinig ruimte voor verstorende
factoren en subjectieve vertekeningen. Probleemstelling is een hypothese. Nadeel is dat het
afhankelijk is van een model en de aanwezige meetinstrumenten.
, Kwalitatief onderzoek: een onderzoek zonder variabelen die worden gemeten op interval- en
rationiveau.
Kwantitatief onderzoek: variabelen op alle meetniveaus worden gebruikt.
5 typen onderzoeksdesign (in de rode vakken)
Hoofdstuk 1. Sociaalwetenschappelijk onderzoek in vogelvlucht
1.1 De fasen van een onderzoeksproject
Er zijn vijf fasen te onderscheiden (niet altijd na elkaar) in de onderzoekscyclus:
- Formuleren van probleemstelling
- Ontwerpen van onderzoek
o Bureauonderzoek
o Groepsbenaderingen
o Kleinschalig onderzoek
o Grootschalig onderzoek
o Experimenten
- Dataverzameling
- Analyse van data
- Schrijven van verslag en overdragen van resultaten aan anderen
1.2 De gereedschapskist van onderzoekers
1. Domein van eenheden: de verzameling van elementen of eenheden waarop de
uitspraak betrekking heeft. Over wie/wat gaat het precies (tijd, plaats)?
2. Variabelen: eigenschap van eenheden die verschillen van waarden
3. Waarden of scores
Eenheden, variabelen en waarden worden in het onderzoek bij elkaar gebracht in een
datamatrix.
1.3 Praktijkgericht onderzoek
Fundamenteel of theoriegericht onderzoek: de probleemstelling wordt geformuleerd door
een individuele onderzoeker. Het doel is het opstellen en toetsen van wetenschappelijke
theorieën.
Toegepast of praktijkgericht onderzoek: het is gericht op het leveren van kennis die nodig is
om een praktisch probleem te helpen oplossen.
Hoofdstuk 2. Probleemstellingen
Er zijn vier typen probleemstellingen:
- Beschrijvend, inventariserend:
o ‘Wat is’-vraag, gericht op kenmerken van een verschijnsel
o Geen oorzaak, geen interpretatie
- Verklarend:
o ‘Hoe komt het’-vraag
o Gericht op oorzaken of verklarende factoren
- Voorspellend:
o ‘Wat is bepalen voor…’ (op termijn)
o Tijdsafhankelijke oorzaak-gevolg relatie
- Ontwerpvraag of evaluatie:
o ‘Wat is eraan te doen’
o Interventie (maatregel) hoe het beter kan; verandering
, o Vergelijking tussen twee groepen/manieren/werkwijzen/interventies
Een goede probleemstelling heeft drie kenmerken: domein, te meten variabelen of
eigenschappen & zakelijk en concreet formuleren.
PICO trucje voor het formuleren van een goede probleemstelling:
- Patient group / Problem: precieze populatie of patiëntengroep
- Intervention / Index test: experimentele interventie
- Comparison: wat is precies de controle-interventie of vergelijkingsgroep?
- Outcome: vergelijking in termen van welke uitkomstmaten?
Exacte probleemstelling: heldere gedachtegang, weten wat je wil, waar je naar toe moet
werken
- Stimuleert gericht werken, voorkomt ronddwalen
- Stelt de taak centraal
- Beperking/afbakening: uitsluiten wat je niet gaat onderzoeken
- Sleutel tot efficiënt literatuur zoeken
- Basis voor onderzoekdesign
- Basis voor verantwoording afleggen richting opdrachtgever
- Basis voor interpretatie van onderzoeksresultaten
Hoofdstuk 9. De logica van wetenschappelijk onderzoek
9.2 De empirische cyclus
De stappen van een empirische cyclus:
1. Formuleren van probleemstelling
2. Bedenken van eerste, zeer voorlopig model
3. Verzamelen en analyseren van al beschikbare data
4. Opstellen van een verder uitgewerkt, maar nog steeds voorlopig samenvattend
model voor data
5. Afleiden van voorspellingen uit het model
6. Verzamelen en analyseren van nieuwe data
7. Evalueren van het voorlopige eindresultaat, met eventueel nieuwe voorspellingen
9.3 Theorieën
De verhouding tussen theorieën en modellen:
- Eenzelfde theorie heeft vaak ruimte voor veel verschillende modellen
- Een geconstrueerd model berust vaak op verschillende theorieën
9.4 Stijlen van onderzoek
Flexibele stijl: open oog voor alles wat zich voordoet (onverwachte, relevante nieuwe
gegevens). De nadruk ligt op het construeren van een model. Rekening houden met mogelijk
beperkte geldigheid van conclusies.
Rigide stijl: beslissingen over procedures liggen vast en weinig ruimte voor verstorende
factoren en subjectieve vertekeningen. Probleemstelling is een hypothese. Nadeel is dat het
afhankelijk is van een model en de aanwezige meetinstrumenten.
, Kwalitatief onderzoek: een onderzoek zonder variabelen die worden gemeten op interval- en
rationiveau.
Kwantitatief onderzoek: variabelen op alle meetniveaus worden gebruikt.
5 typen onderzoeksdesign (in de rode vakken)
