Hoofdstuk 8: Biologische
maturatie: interactie met
somatische en motorische
kenmerken
1 INLEIDING
Kennis van maturiteitsstatus
o Hoe verschillen kinderen/jongeren in groei afhankelijk van hun maturiteitsstatus (somatische
kenmerken)
o Hoe verschillen kinderen/jongeren in prestatiekenmerken afhankelijk van hun maturiteitsstatus (fysieke
prestatie) ? Talentidentificatie/begeleiding
o Wanneer zijn jongeren meer vatbaar voor groei gerelateerde overbelasting letsels?
Botlengte neemt snel toe, spier/pees lengtes dienen zich aan te passen: sterke trekkrachten op
apofyses: apofysitis (hiel: ziekte van Sever, knie: Osgood Schlatter, mediale epicondyl
elleboog: Little Leaguers elbow: …)
Positieve ulnaire variantie (vervroegd sluiten van radiale groeischijf)
Gevoeligheid ACL ruptuur bij meisjes tijdens groeispurt (minder goede neuromotorsche controle
i.v.m. jongens)
Kiezen/selecteren we jongeren op basis van hun maturatieprofiel?
o Seksuele maturiteitsverschillen (menarche leeftijd) in elite atleten voor verschillende sporten
(pre-)selectie?
2 MATURITEITSGERELATEERDE VARIATIE IN SOMATISCHE
KENMERKEN
Cross-sectionele gegevens: binnen beperkte leeftijdsrange (1 jaar), contrasterende groepen van kinderen van
verschillende maturiteit: vroeg-matuur (early/advanced); gemiddeld (average) en laatmatuur (late/delayed).
SL= CL +/- 1 jaar = gemiddeld; SL > CL + 1jaar: vroeg; SL < CL - 1 jaar: laat. Idem voor leeftijd menarche, PHV
(leeftijd +/- 1 jaar), % volwassen gestalte (+/- 1 Z-waarde)
o VB: groep jongens van 12 jaar (chronologische leeftijd CL)
o Skeletlate leeftijd SL
11-13j gemiddeld
, > 13j vroeg matuur
< 11j laat matuur
Criterium voor indeling kan op basis van PHV, seksuele maturiteit, skeletale leeftijd, leeftijd menarche
Longitudinale gegevens: gehele groeiverloop
De laat mature groepen liggen
systematisch aan de linkerkant
van het gemiddelden, ze scoren
SOMATISCH dus ondermatig.
E
De vroeg mature groepen liggen
aan de rechter kant van de
distributie, ze vertonen hogere
scores.
Waardes zijn extreem voor de
meest vroeg en meest laat mature
kinderen
In een groep van een bepaalde
leeftijd zijn er duidelijke verschillen
wanneer je subgroepen gaat
vormen per S maturiteitsleeftijd
Vroeg maturen zijn over de gehele periode vaak
groter dan de laat- en gemiddeld maturen.
Rond de leeftijd van 17 jaar halen de gemiddeld
maturen de groep van de vroeg maturen terug in.
Rond de leeftijd van 30 jaar zijn alle drie de groepen
ongeveer even groot
vroeg- en gemiddeld maturen zijn gestopt met
groeien op hun 18 jaar
laat maturen blijven na hun 18 jaar doorgroeien,
dit is te wijten aan een verdere groei van de romp,
en niet van de onderste ledematen
Ook voor gewicht geldt hetzelfde verloopt als voor
lengte.
Gedurende adolescentieperiode: gelijkaardig verloop voor omtrekken, schouderbreedte, huidplooien (beh. kuit
en triceps), BMI
Laat-mature jongeren hebben in verhouding langere O.L. (hogere ectomorfie)
Nog toename in omtrekken en huidplooien na 18 jaar voor de drie maturiteitsgroepen
Eenzelfde gemiddelde groepswaarde wordt bekomen op 30 jaar voor omtrekken
Voor HUIDPLOOIEN & T/E ratio vroeg-maturen hebben een blijvend hoger onderhuids vetprofiel thv de romp
op 30 j vatbaarheid voor CVA ???
maturatie: interactie met
somatische en motorische
kenmerken
1 INLEIDING
Kennis van maturiteitsstatus
o Hoe verschillen kinderen/jongeren in groei afhankelijk van hun maturiteitsstatus (somatische
kenmerken)
o Hoe verschillen kinderen/jongeren in prestatiekenmerken afhankelijk van hun maturiteitsstatus (fysieke
prestatie) ? Talentidentificatie/begeleiding
o Wanneer zijn jongeren meer vatbaar voor groei gerelateerde overbelasting letsels?
Botlengte neemt snel toe, spier/pees lengtes dienen zich aan te passen: sterke trekkrachten op
apofyses: apofysitis (hiel: ziekte van Sever, knie: Osgood Schlatter, mediale epicondyl
elleboog: Little Leaguers elbow: …)
Positieve ulnaire variantie (vervroegd sluiten van radiale groeischijf)
Gevoeligheid ACL ruptuur bij meisjes tijdens groeispurt (minder goede neuromotorsche controle
i.v.m. jongens)
Kiezen/selecteren we jongeren op basis van hun maturatieprofiel?
o Seksuele maturiteitsverschillen (menarche leeftijd) in elite atleten voor verschillende sporten
(pre-)selectie?
2 MATURITEITSGERELATEERDE VARIATIE IN SOMATISCHE
KENMERKEN
Cross-sectionele gegevens: binnen beperkte leeftijdsrange (1 jaar), contrasterende groepen van kinderen van
verschillende maturiteit: vroeg-matuur (early/advanced); gemiddeld (average) en laatmatuur (late/delayed).
SL= CL +/- 1 jaar = gemiddeld; SL > CL + 1jaar: vroeg; SL < CL - 1 jaar: laat. Idem voor leeftijd menarche, PHV
(leeftijd +/- 1 jaar), % volwassen gestalte (+/- 1 Z-waarde)
o VB: groep jongens van 12 jaar (chronologische leeftijd CL)
o Skeletlate leeftijd SL
11-13j gemiddeld
, > 13j vroeg matuur
< 11j laat matuur
Criterium voor indeling kan op basis van PHV, seksuele maturiteit, skeletale leeftijd, leeftijd menarche
Longitudinale gegevens: gehele groeiverloop
De laat mature groepen liggen
systematisch aan de linkerkant
van het gemiddelden, ze scoren
SOMATISCH dus ondermatig.
E
De vroeg mature groepen liggen
aan de rechter kant van de
distributie, ze vertonen hogere
scores.
Waardes zijn extreem voor de
meest vroeg en meest laat mature
kinderen
In een groep van een bepaalde
leeftijd zijn er duidelijke verschillen
wanneer je subgroepen gaat
vormen per S maturiteitsleeftijd
Vroeg maturen zijn over de gehele periode vaak
groter dan de laat- en gemiddeld maturen.
Rond de leeftijd van 17 jaar halen de gemiddeld
maturen de groep van de vroeg maturen terug in.
Rond de leeftijd van 30 jaar zijn alle drie de groepen
ongeveer even groot
vroeg- en gemiddeld maturen zijn gestopt met
groeien op hun 18 jaar
laat maturen blijven na hun 18 jaar doorgroeien,
dit is te wijten aan een verdere groei van de romp,
en niet van de onderste ledematen
Ook voor gewicht geldt hetzelfde verloopt als voor
lengte.
Gedurende adolescentieperiode: gelijkaardig verloop voor omtrekken, schouderbreedte, huidplooien (beh. kuit
en triceps), BMI
Laat-mature jongeren hebben in verhouding langere O.L. (hogere ectomorfie)
Nog toename in omtrekken en huidplooien na 18 jaar voor de drie maturiteitsgroepen
Eenzelfde gemiddelde groepswaarde wordt bekomen op 30 jaar voor omtrekken
Voor HUIDPLOOIEN & T/E ratio vroeg-maturen hebben een blijvend hoger onderhuids vetprofiel thv de romp
op 30 j vatbaarheid voor CVA ???
