Hoofdstuk 1 ‘Externe verslaggeving: relaties met andere vakgebieden en ontwikkeling
Organisatie = een samenwerkingsverband van mensen en middelen dat is gericht op het realiseren
van bepaalde doelstellingen. Doelstellingen kunnen divers zijn:
Het behalen van winst
Het verkrijgen van een bepaalde marktpositie
Het leveren van een bijdrage aan haar maatschappelijke verantwoordelijkheden
De belanghebbenden van een organisatie willen kunnen beoordelen of hun doelstellingen met
betrekking tot de organisatie worden gerealiseerd, daarom willen zij geïnformeerd worden.
Interne informatieverschaffing is gericht op de informatiebehoefte van de leiding voor het nemen
van beslissingen en het beheersen van het bedrijfsproces. Management accounting.
Hierbij zijn geen wettelijke regels van toepassing.
Externe informatieverschaffing is gericht op de informatiebehoefte van derden voor hun
oordeelsvorming en/of besluitvorming ten aanzien van de organisatie. Financial accounting.
Hierbij is er wel wetgeving van toepassing en er geldt een publicatieplicht.
Voor het verkrijgen van informatie wordt er gesteund op de boekhouding van de organisatie. De
techniek van het boekhouden is het terrein van de bedrijfsadministratie die een onderdeel van de
administratieve organisatie is. Deze is gericht op
het in goede banen leiden van de
informatiestromen. Ondernemingsrecht
Ook de belastingdienst heeft behoefte aan
externe informatie, voor hen wordt een fiscale
jaarrekening opgesteld. Daarom is het
belastingrecht hiervoor belangrijk.
In Nederland is het gebruikelijk om ten behoeve van de fiscus een aparte jaarrekening op te stellen,
aangezien de in de belastingwet opgenomen regels kunnen verschillen van de regels die gelden voor
de externe jaarrekening.
Drie soorten jaarrekeningen:
- De interne jaarrekening ten behoeve van de leiding
- De externe jaarrekening ten behoeve van externe belanghebbenden
- De fiscale jaarrekening ten behoeve van de fiscus
Het belangrijkste van de externe verslaggeving is de jaarrekening, bestaand uit de balans en de
resultatenrekening.
Balans, dit is een momentopname van de waarde van de activa en de passiva van de
onderneming. Het bevat voorraad- of stockgrootheden.
De activa geven de investeringen ten behoeve van de productie- en verkoopproces weer, de
economic resources. vaste en vlottende activa
1
Jaarverslaggeving – Dr. Peter Epe RA
, De passiva geeft het vermogen weer dat verkregen is ter financiering van de activa. eigen
vermogen (risicodragend vermogen) en vreemd vermogen (risicomijdend).
Voorzieningen = verplichtingen waarvan de omvang en/of het tijdstip van nakoming niet
exact te bepalen zijn.
Je kan de balansposten ook anders indelen:
o Materiëe activa , zoals duurzame productiemiddelen en voorraden : hierbij gaat het
om hoeveelheden die moeten worden vertaal in geld.
o Monetaire posten, als vorderingen en liquide middelen : deze luiden al in
geldbedrag.
Resultatenrekening, een overzicht van de opbrengsten en de kosten gedurende een
bepaalde periode en geeft het over de betreffende periode behaalde resultaat weer. Het
bevat periode- of stroomgrootheden.
Opbrengsten = reflectie van de economische prestaties die een onderneming in de
betreffende periode heeft geleverd.
Kosten = de waarde van de verbruikte productiemiddelen in de betreffende periode weer.
De balans en de resultatenrekening hangen nauw met elkaar samen. De winst over een bepaalde
periode kan op twee manieren worden berekend:
1. Vanuit de resultatenrekening, als het verschil tussen
de opbrengsten en de kosten.
2. Vanuit de balans, als het verschil tussen het eigen
vermogen aan het eind en het eigen vermogen aan
het begin van de periode. (vermogensvergelijking) .
Kapitaalstorting = een toename van het eigen vermogen die
niet als winst valt aan te merken.
Kapitaalonttrekking = een afname van het eigen vermogen
die geen verlies is.
Kapitaalstortingen en -onttrekkingen vinden hun oorzaak in
vermogensverschuivingen tussen de onderneming en haar
eigenaren.
Bij rechtstreekse vermogensmutaties (mutaties in het eigen
vermogen die niet via de resultatenrekening lopen) wordt het verband tussen balans en de
resultatenrekening verbroken.
Winstbetrekking door middel van vermogensvergelijking
Als het resultaat wordt gerelateerd aan het vermogen waarmee dit resultaat is behaald, rentabiliteit.
1. De rentabiliteit van het totale vermogen (RTV)
Totale vermogensopbrengst / gemiddeld geïnvesteerd totaal vermogen x 100%
2. De rentabiliteit van het eigen vermogen (REV)
Winst voor aftrek van interest en belasting / gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen x 100%
3. De rentabiliteit van het vreemd vermogen (RVV)
Betaalde interest / gemiddeld geïnvesteerd vreemd vermogen x 100%
2
Jaarverslaggeving – Dr. Peter Epe RA
Organisatie = een samenwerkingsverband van mensen en middelen dat is gericht op het realiseren
van bepaalde doelstellingen. Doelstellingen kunnen divers zijn:
Het behalen van winst
Het verkrijgen van een bepaalde marktpositie
Het leveren van een bijdrage aan haar maatschappelijke verantwoordelijkheden
De belanghebbenden van een organisatie willen kunnen beoordelen of hun doelstellingen met
betrekking tot de organisatie worden gerealiseerd, daarom willen zij geïnformeerd worden.
Interne informatieverschaffing is gericht op de informatiebehoefte van de leiding voor het nemen
van beslissingen en het beheersen van het bedrijfsproces. Management accounting.
Hierbij zijn geen wettelijke regels van toepassing.
Externe informatieverschaffing is gericht op de informatiebehoefte van derden voor hun
oordeelsvorming en/of besluitvorming ten aanzien van de organisatie. Financial accounting.
Hierbij is er wel wetgeving van toepassing en er geldt een publicatieplicht.
Voor het verkrijgen van informatie wordt er gesteund op de boekhouding van de organisatie. De
techniek van het boekhouden is het terrein van de bedrijfsadministratie die een onderdeel van de
administratieve organisatie is. Deze is gericht op
het in goede banen leiden van de
informatiestromen. Ondernemingsrecht
Ook de belastingdienst heeft behoefte aan
externe informatie, voor hen wordt een fiscale
jaarrekening opgesteld. Daarom is het
belastingrecht hiervoor belangrijk.
In Nederland is het gebruikelijk om ten behoeve van de fiscus een aparte jaarrekening op te stellen,
aangezien de in de belastingwet opgenomen regels kunnen verschillen van de regels die gelden voor
de externe jaarrekening.
Drie soorten jaarrekeningen:
- De interne jaarrekening ten behoeve van de leiding
- De externe jaarrekening ten behoeve van externe belanghebbenden
- De fiscale jaarrekening ten behoeve van de fiscus
Het belangrijkste van de externe verslaggeving is de jaarrekening, bestaand uit de balans en de
resultatenrekening.
Balans, dit is een momentopname van de waarde van de activa en de passiva van de
onderneming. Het bevat voorraad- of stockgrootheden.
De activa geven de investeringen ten behoeve van de productie- en verkoopproces weer, de
economic resources. vaste en vlottende activa
1
Jaarverslaggeving – Dr. Peter Epe RA
, De passiva geeft het vermogen weer dat verkregen is ter financiering van de activa. eigen
vermogen (risicodragend vermogen) en vreemd vermogen (risicomijdend).
Voorzieningen = verplichtingen waarvan de omvang en/of het tijdstip van nakoming niet
exact te bepalen zijn.
Je kan de balansposten ook anders indelen:
o Materiëe activa , zoals duurzame productiemiddelen en voorraden : hierbij gaat het
om hoeveelheden die moeten worden vertaal in geld.
o Monetaire posten, als vorderingen en liquide middelen : deze luiden al in
geldbedrag.
Resultatenrekening, een overzicht van de opbrengsten en de kosten gedurende een
bepaalde periode en geeft het over de betreffende periode behaalde resultaat weer. Het
bevat periode- of stroomgrootheden.
Opbrengsten = reflectie van de economische prestaties die een onderneming in de
betreffende periode heeft geleverd.
Kosten = de waarde van de verbruikte productiemiddelen in de betreffende periode weer.
De balans en de resultatenrekening hangen nauw met elkaar samen. De winst over een bepaalde
periode kan op twee manieren worden berekend:
1. Vanuit de resultatenrekening, als het verschil tussen
de opbrengsten en de kosten.
2. Vanuit de balans, als het verschil tussen het eigen
vermogen aan het eind en het eigen vermogen aan
het begin van de periode. (vermogensvergelijking) .
Kapitaalstorting = een toename van het eigen vermogen die
niet als winst valt aan te merken.
Kapitaalonttrekking = een afname van het eigen vermogen
die geen verlies is.
Kapitaalstortingen en -onttrekkingen vinden hun oorzaak in
vermogensverschuivingen tussen de onderneming en haar
eigenaren.
Bij rechtstreekse vermogensmutaties (mutaties in het eigen
vermogen die niet via de resultatenrekening lopen) wordt het verband tussen balans en de
resultatenrekening verbroken.
Winstbetrekking door middel van vermogensvergelijking
Als het resultaat wordt gerelateerd aan het vermogen waarmee dit resultaat is behaald, rentabiliteit.
1. De rentabiliteit van het totale vermogen (RTV)
Totale vermogensopbrengst / gemiddeld geïnvesteerd totaal vermogen x 100%
2. De rentabiliteit van het eigen vermogen (REV)
Winst voor aftrek van interest en belasting / gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen x 100%
3. De rentabiliteit van het vreemd vermogen (RVV)
Betaalde interest / gemiddeld geïnvesteerd vreemd vermogen x 100%
2
Jaarverslaggeving – Dr. Peter Epe RA
