S A M E N VATT I N G ‘ G E D E E L D L A N D ’
CARGOCULT
- Cargocult: het geloof dat er een groot schip zal arriveren met voedsel en
wapens (cargo) om de blanken eruit te zetten en zo de status quo ante te
herstellen.
Status quo ante: in die toestand in welke het voorheen was.
- Voorbeelden
* ‘Vailala-razernij’: kolonisatie van Nieuw-Guinea leidde tot sociale,
culturele en economische desintegratie. Papoea’s werden gedwongen om
op plantages te werken en hadden geen contact meer met dorpsgenoten.
* Sluiten van de kolenmijnen in Zuid-Limburg (werkloosheid en verdwijnen
van verenigingen)
* Val van de Berlijnse muur. (verdwijnen van de sociale infrastructuur DDR)
* Noord-Amerikaanse Indianen werden weggezet in reservaten.
Kenmerken cargocult:
* Aankondiging kosmische catastrofe: profeet voorspelt een nieuwe wereld.
* Sprake van het collectief autisme: men raakt ‘in zichzelf opgesloten’ en heeft
wensfantasieën.
* Charismatische leiders met een ‘hysterische persoonlijkheidsstructuur’ treden
op.
- Volgens Tillie is NL in een soort cargocult terecht gekomen:
Kosmische catastrofe
* De islamisering v. NL is de komende catastrofe
* Sociale verbanden worden vernietigd
* Alleen door herstel v. NL cultuur en verbannen van islam wordt het
probleem opgelost
Collectief autisme
* Het sociaal isolement bij zowel autochtonen en allochtonen
* Leidt tot radicalisering en extremisme
* Allochtonen zijn bang dat ze hun godsdienst niet goed kunnen uitoefenen
Hysterische persoonlijkheidsstructuur
* Democratisch debat wordt buiten grenzen van democratie gevoerd
* Charismatische leiders als Rita Verdonk en Geert Wilders trekken veel
kiezers
- Om tot een nieuw gedeeld land te komen moet de cargocult worden
doorbroken.
,Hoe de cargocult naar Nederland kwam
- Hans Janmaat was de eerste volksvertegenwoordiger die de problematiek
rond de multiculturele samenleving op de agenda zette.
- 8 sept. ‘82 Tweede Kamerlid van extreemrechts Centrumpartij maar was
de outcast van de NL politiek.
- Hij wilde de multiculturele samenleving ‘afschaffen als hij aan de macht
kwam’ en werd voor die uitspraak veroordeeld.
- Frits Bolkestein was de tweede persoon die wees op de nadelen van de
multiculturele samenleving.
- ‘90-’98 fractievoorzitter VVD Tweede Kamer stelde hij het probleem aan de
kaak.
- In ’91 grote stroom moslimimmigranten. De vraag:
Welke culturele waarden moesten domineren: die van de
moslimminderheid of die van de (niet-moslim)meerderheid?
- Conclusie Bolkestein: de islam is in strijd met de fundamentele waarden
van de Nederlandse samenleving. Een compromis was niet mogelijk. De
moslims moeten zich aanpassen aan de liberale democratische waarden.
- Janmaat wil dat minderheden weggaan, Bolkestein wil dat minderheden
integreren.
- Hiermee werd de nationale discussie geopend.
- Paul Scheffer 2000 opinieartikel in NRC presenteerde de problemen als een
sociale kwestie:
Achterstanden bij allochtonen op gebied van werk, weten en wonen.
- Oplossing: Loslaten van multiculturele beleid en het benadrukken van NL
identiteit.
- Na 9/11 reageerde de mensen in NL veel heftiger dan in Engeland.
- Dit was het multiculturele trauma van Nederland het begin van de
cargocult.
, COLLECTIEF AUTISME:
SOCIAAL ISOLEMENT IN NEDERLAND
- Nederlandse variant collectief autisme is het structurele sociaal isolement,
op een bepaalde manier naar binnen gericht zijn wat kan leiden tot
waanfantasie.
- Geldt voor autochtonen en allochtonen
- Gevolg Nederlandse cargocult: ondergraven van democratie door
aantasting sociale cohesie.
- Door aantasting van cohesie daling politieke integratie
- Voor allochtonen verdwijnt het etnische maatschappelijke middenveld
- Het gevoel van alleen staan leidt tot wantrouwen naar sociale en politieke
omgeving
Sociaal kapitaal
- Robert D. Potnam onderzocht de relatie tussen sociaal isolement, cohesie
en kwaliteit van de democratie: Making Democracy Work (1993)
- Conclusie: Het functioneren van het regionale bestuur wordt bepaald door
de mate van civic community in de regio’s.
- Horizontale relatie: gelijkwaardig zoals buurtgenoten
- Verticale relatie: hiërarchische zoals bestuurlijke instanties.
- In niet-civiele gemeenschappen is men afhankelijk van hiërarchische
relaties cliëntisme waar de politiek vanuit eigen (individueel) belang
handelt
- Civiele gemeenschappen heeft dicht netwerk van horizontale relaties
- Niet primair handelen vanuit eigenbelang: democratische instituties
worden eerder vertrouwd.
- Dat komt door het produceren van collectieve goederen en interne controle
- Binnen collectief goed (zoals een buurtfeest) zijn subtiele manieren voor
het belonen en straffen voor hij die meewerkt of meelift
- Actieve leden vergaren macht en prestige doordat ze veel contact hebben
- Meelifters of free riders worden niet gewaardeerd
- De vrijwillige samenwerking zorgt dus voor sociaal vertrouwen
- Dubbelfuncties leiden tot een betere informatie-uitwisseling en dus een
groter sociaal kapitaal
Maatschappelijke organisaties en democratie
- Ook overheden kunnen het particuliere belang voorop stellen (corruptie)
- Maatschappelijke organisaties kunnen in democratie de overheid beter
controleren
- Netwerken tussen maatschappelijke organisaties leidt tot vertrouwen
- Ook produceren van eigen collectieve goederen is beter omdat men
minder afhankelijk is van overheid
- Door eigen kennis en ervaring kan men elkaar beter controleren
- Dus: weinig kennis, grote afhankelijkheid, eerder wantrouwen
- Sociaal kapitaal + sociale en politieke vertrouwen = fundament
democratie.
CARGOCULT
- Cargocult: het geloof dat er een groot schip zal arriveren met voedsel en
wapens (cargo) om de blanken eruit te zetten en zo de status quo ante te
herstellen.
Status quo ante: in die toestand in welke het voorheen was.
- Voorbeelden
* ‘Vailala-razernij’: kolonisatie van Nieuw-Guinea leidde tot sociale,
culturele en economische desintegratie. Papoea’s werden gedwongen om
op plantages te werken en hadden geen contact meer met dorpsgenoten.
* Sluiten van de kolenmijnen in Zuid-Limburg (werkloosheid en verdwijnen
van verenigingen)
* Val van de Berlijnse muur. (verdwijnen van de sociale infrastructuur DDR)
* Noord-Amerikaanse Indianen werden weggezet in reservaten.
Kenmerken cargocult:
* Aankondiging kosmische catastrofe: profeet voorspelt een nieuwe wereld.
* Sprake van het collectief autisme: men raakt ‘in zichzelf opgesloten’ en heeft
wensfantasieën.
* Charismatische leiders met een ‘hysterische persoonlijkheidsstructuur’ treden
op.
- Volgens Tillie is NL in een soort cargocult terecht gekomen:
Kosmische catastrofe
* De islamisering v. NL is de komende catastrofe
* Sociale verbanden worden vernietigd
* Alleen door herstel v. NL cultuur en verbannen van islam wordt het
probleem opgelost
Collectief autisme
* Het sociaal isolement bij zowel autochtonen en allochtonen
* Leidt tot radicalisering en extremisme
* Allochtonen zijn bang dat ze hun godsdienst niet goed kunnen uitoefenen
Hysterische persoonlijkheidsstructuur
* Democratisch debat wordt buiten grenzen van democratie gevoerd
* Charismatische leiders als Rita Verdonk en Geert Wilders trekken veel
kiezers
- Om tot een nieuw gedeeld land te komen moet de cargocult worden
doorbroken.
,Hoe de cargocult naar Nederland kwam
- Hans Janmaat was de eerste volksvertegenwoordiger die de problematiek
rond de multiculturele samenleving op de agenda zette.
- 8 sept. ‘82 Tweede Kamerlid van extreemrechts Centrumpartij maar was
de outcast van de NL politiek.
- Hij wilde de multiculturele samenleving ‘afschaffen als hij aan de macht
kwam’ en werd voor die uitspraak veroordeeld.
- Frits Bolkestein was de tweede persoon die wees op de nadelen van de
multiculturele samenleving.
- ‘90-’98 fractievoorzitter VVD Tweede Kamer stelde hij het probleem aan de
kaak.
- In ’91 grote stroom moslimimmigranten. De vraag:
Welke culturele waarden moesten domineren: die van de
moslimminderheid of die van de (niet-moslim)meerderheid?
- Conclusie Bolkestein: de islam is in strijd met de fundamentele waarden
van de Nederlandse samenleving. Een compromis was niet mogelijk. De
moslims moeten zich aanpassen aan de liberale democratische waarden.
- Janmaat wil dat minderheden weggaan, Bolkestein wil dat minderheden
integreren.
- Hiermee werd de nationale discussie geopend.
- Paul Scheffer 2000 opinieartikel in NRC presenteerde de problemen als een
sociale kwestie:
Achterstanden bij allochtonen op gebied van werk, weten en wonen.
- Oplossing: Loslaten van multiculturele beleid en het benadrukken van NL
identiteit.
- Na 9/11 reageerde de mensen in NL veel heftiger dan in Engeland.
- Dit was het multiculturele trauma van Nederland het begin van de
cargocult.
, COLLECTIEF AUTISME:
SOCIAAL ISOLEMENT IN NEDERLAND
- Nederlandse variant collectief autisme is het structurele sociaal isolement,
op een bepaalde manier naar binnen gericht zijn wat kan leiden tot
waanfantasie.
- Geldt voor autochtonen en allochtonen
- Gevolg Nederlandse cargocult: ondergraven van democratie door
aantasting sociale cohesie.
- Door aantasting van cohesie daling politieke integratie
- Voor allochtonen verdwijnt het etnische maatschappelijke middenveld
- Het gevoel van alleen staan leidt tot wantrouwen naar sociale en politieke
omgeving
Sociaal kapitaal
- Robert D. Potnam onderzocht de relatie tussen sociaal isolement, cohesie
en kwaliteit van de democratie: Making Democracy Work (1993)
- Conclusie: Het functioneren van het regionale bestuur wordt bepaald door
de mate van civic community in de regio’s.
- Horizontale relatie: gelijkwaardig zoals buurtgenoten
- Verticale relatie: hiërarchische zoals bestuurlijke instanties.
- In niet-civiele gemeenschappen is men afhankelijk van hiërarchische
relaties cliëntisme waar de politiek vanuit eigen (individueel) belang
handelt
- Civiele gemeenschappen heeft dicht netwerk van horizontale relaties
- Niet primair handelen vanuit eigenbelang: democratische instituties
worden eerder vertrouwd.
- Dat komt door het produceren van collectieve goederen en interne controle
- Binnen collectief goed (zoals een buurtfeest) zijn subtiele manieren voor
het belonen en straffen voor hij die meewerkt of meelift
- Actieve leden vergaren macht en prestige doordat ze veel contact hebben
- Meelifters of free riders worden niet gewaardeerd
- De vrijwillige samenwerking zorgt dus voor sociaal vertrouwen
- Dubbelfuncties leiden tot een betere informatie-uitwisseling en dus een
groter sociaal kapitaal
Maatschappelijke organisaties en democratie
- Ook overheden kunnen het particuliere belang voorop stellen (corruptie)
- Maatschappelijke organisaties kunnen in democratie de overheid beter
controleren
- Netwerken tussen maatschappelijke organisaties leidt tot vertrouwen
- Ook produceren van eigen collectieve goederen is beter omdat men
minder afhankelijk is van overheid
- Door eigen kennis en ervaring kan men elkaar beter controleren
- Dus: weinig kennis, grote afhankelijkheid, eerder wantrouwen
- Sociaal kapitaal + sociale en politieke vertrouwen = fundament
democratie.
