Samenvatting Wat is onderzoek?

Samenvatting ‘’Wat is onderzoek?’’ Nel
Verhoeven

Hoofdstuk 1 De functie van onderzoek

§1.1 Onderzoek moet je leren
Een onderzoeker heeft drie kenmerken
1. Kennis: zowel weet hebben van diverse onderzoeksmethoden als kennis met
betrekking tot het onderwerp;
2. Houding: open staan voor feedback en rapporteren van conclusies;
3. Vaardigheid: in staat zijn de stappen van onderzoek in uitvoering te brengen.



§1.2 Uitgangspunten van onderzoek
Een onderzoek wordt in meerdere stappen uitgevoerd.

 Onderzoeksplan
1. Probleemstelling formuleren
2. Is hier al onderzoek naar gedaan, wat was hier de conclusie van?
3. Deadline bepalen
4. Budget bepalen
5. Overleg met begeleider, opdrachtgever en collega’s.

 Onderzoekstypen

1. Praktijkgericht onderzoek
- Gericht op het oplossen van de problemen uit de praktijk.
- Heeft vaak maatschappelijke relevantie omdat er een probleem moet
worden opgelost.

2. Fundamenteel onderzoek
- Niet gericht op toepassing in de praktijk (kan er wel voor gebruikt worden).
- Beantwoord kennisvragen en vragen over wetenschappelijke theorieën.
- Wetenschappelijk relevant
- Niet per definitie irrelevant voor de maatschappij → fundamenteel
onderzoek naar zandbanken in de Noordzee zou wel degelijk
maatschappelijk relevant kunnen zijn.

 Onderzoeksmethoden
1. Kwalitatief onderzoek
- Niet of nauwelijks cijfermatig
- Veldonderzoek
- Onderzoeker wil weten welke betekenis de onderzochte persoon aan
situaties geeft.
- Onderzoekseenheden worden als geheel onderzocht (holisme).
- Biedt meer diepgang → numerieke gegevens vertellen geen verhaal.


Voorbeelden kwalitatief onderzoek

, - Groepsgesprekken
- Observaties
- Open interviews




2. Kwantitatief onderzoek
- Cijfermatig
- Numerieke gegevensverwerking
- Meten is weten.

Voorbeelden kwantitatief onderzoek
- Experimenten
- Analyse van bestaande gegevens
- Vragenlijstonderzoek


3. Triangulat
ie
- Combinati
e van beide methoden.



§1.3 Stromingen in onderzoek
Er bestaan drie waar te nemen stromen van onderzoek.

1. Empirisch-analytisch
- Onderzoeker willen een objectief onderzoek en dit zoveel mogelijk
beheersen.
- Maken het onderzoek controleerbaar en herhaalbaar.
- Bedenken van tevoren eventuele antwoorden (a.d.h.v. wetten e.d.) en
kijken vervolgens in welke mate deze antwoorden overeenkomen.
- Analyses zijn kwantitatief.
- Empirisch → ervaring als bron van kennis.
- Analytisch→ er wordt kritisch naar eigen resultaten gekeken.

2. Interpretatief
- Gericht op personen en groepen.
- Op zoek naar de uitleg van een persoon. Gaat niet af op kale cijfers.
- Veelal kwalitatief.
- Veldonderzoek en participerende observatie → bijvoorbeeld: meeleven in
een stam in Afrika.

3. Kritisch-emancipatorisch
- Kritische blik op de maatschappij en de eigen onderzoeksresultaten.
- Met deze resultaten wil het bijdragen aan de emancipatie van bepaalde
groepen.

, - Veelal gehanteerd op organisatieniveau.
- Gebruikt bij veranderingsprocessen.
- Niet uitgesproken kwalitatief of kwantitatief.



§1.4 Kwaliteitscriteria
Dit zijn de criteria waaraan iedere onderzoeker zich houdt. Het bepaalde het
wetenschappelijke gehalte van je onderzoek.

 Onafhankelijkheid
Een onderzoek dient onafhankelijk te zijn van voorkeuren en meningen van
betrokkenen zoals je opdrachtgever of stagebegeleider. Daarom geldt:
- Je laat persoonlijke voorkeuren buiten het onderzoek.
- Je mening doet er even niet toe.
- Het onderzoek moet intersubjectief zijn.

 Intersubjectief



Als het onderzoek op dezelfde wijze, door een andere
onderzoeker wordt uitgevoerd, is de uitkomst hetzelfde. Het
onderzoek is herhaalbaar en de onderzoekers zijn in
overeenstemming over de resultaten.


 Toetsbaarheid van uitspraken
Uitspraken over de resultaten moeten toetsbaar zijn → ‘Onze organisatie is
de beste’ is over het algemeen niet toetsbaar. Daarvoor gelden de
volgende aspecten:
- Geen speculatieve uitspraken
- Een onderzoek wil weerlegbaar zijn. Ideeën of verwachtingen moeten
worden bevestigd, of worden weerlegd.
- Het onderwerp moet eenduidig zijn → er mag geen onduidelijkheid bestaan
over tijd, plaats, objecten of personen.
- Het onderwerp moet openbaar zijn. Uitspraken kunnen niet worden
weerlegd of bevestigd als het onderwerp niet bekend is.