1
H1: Vitamines van groei
1. Bespiegelingen rond ontwikkeling en opvoeding
1.1 Toegenomen kennis en zorg
- Kennis rond ontwikkelingsmijlpalen en opvoeding is exponentieel
toegenomen, dit is merkbaar in zowel de exacte wetenschappen als de
humane wetenschappen. We leven in een kennismaatschappij.
Aantal populariserende boeken en magazines ↑
Informatie van Kind & Gezin
Websites (bv. Klasse, google bvb “mijn kind doet moeilijk help”)
- Aantal hulpverleners toegenomen, er wordt geïnvesteerd in de
ondersteuning van de ontwikkeling van kinderen en jongeren:
Bv. zorgleerkrachten
Bv. opvoedingswinkels
- Meten is weten, maar is al dit cijfermateriaal wel behulpzaam;
ondersteunt het cijfermateriaal wel de groei van kinderen?
Bv. voetballers krijgen 4 evaluatiemomenten per jaar
Niet alle cijfermateriaal is even motiverend en behulpzaam!
Bv. Gebruik van normtabellen: hoe wordt er in de praktijk over
gecommuniceerd?
(normscore = hoe dat hij het doet (bvb 16/20 halen) tov een
bepaalde normgroep (12/20 moeten halen))
Hier zien we op de
grafiek dat het kind in
het begin kwa gewicht
een goede gemiddelde
behaald en bij het ouder
worden aan de
bovengrens ligt, maw
overgewicht. Later zien
we dat het gewicht
weer meer naar het gemiddelde terugkeert.
Cijfers kunnen een grote informatieve waarde bevatten:
inschatting maken van de ontwikkeling en geven indicatie
waar ondersteuning/wenselijk is bvb waar sta je in je
ontwikkeling met school?
Cijfers kunnen ook als een evaluatie-instrument worden
gehanteerd: beoordelen van kinderen → prestatiedruk →
faalangst (kunnen veroordelend werken)
De uitdaging bestaat erin om de ontwikkeling van onderuit te
voeden i.p.v. bovenuit (media, sociale omgeving) te sturen. We zijn
, 2
geboren met een natuurlijke exploratiedrang die ons stuwt in onze
ontwikkeling. (Zelf-determinatie theorie)
Cruciaal dat deze kennis de voedingsbodem van groei ondersteunt.
1.2 Ontwikkelingsmogelijkheden ad infinitum
De vraag rijst wat de vitamines of voedingsstoffen van de groei van kinderen en
van alle mensen zijn:
- Aantal ontwikkelingsmogelijkheden voor kinderen / jongeren is enorm
groot en exponentieel gestegen.
Vrijetijdsmogelijkheden: vroeger was er slechts keuze tussen ballet
en tennis, nu kan je zelfs circusschool volgen
Studiemogelijkheden
Beroepsmogelijkheden
- Toegenomen mogelijkheden zijn ook zichtbaar op ideologisch en
relationeel vlak
Bv. Stellen persoonlijke ethiek op, samengestelde gezinnen, …
- Post-moderne samenleving = koude buffet cultuur
→ Aantal keuzemogelijkheden is ongebreideld, waarbij iedereen zijn eigen
pakket (keuzemenu) samenstelt.
Komen deze toegenomen mogelijkheden de groei van kinderen ten goede?
Objectief grotere hoeveelheid opties vertaalt zich niet per definitie in een
meer subjectief ervaren keuze en psychologische vrijheid.
Bevrijdend Beknellend: ‘vrijheid is tiranniserend’
(identiteitsverwarring) : In plaats van bevrijdend, zijn deze toegenomen
keuzes beknellend of zelfs beangstigend.
, 3
Noodzaak aan het bijbrengen (=uitbouwen) van een intern kompas
waarop ze kunnen terugvallen (gidsen) bij het maken van cruciale
identiteitskeuzes. Nadenken hoe men deze vitamines kunnen aanbieden
als jongeren voor fundamentele identiteitskeuzes staan.
Rol van identiteitsontwikkeling: wat zijn de vitamines van groei?
- Te groot aantal identiteitsmogelijkheden bemoeilijkt het maken van
identiteitskeuzes en kan misschien zelfs de identiteitsontwikkeling in het
gedrang brengen, maar de balans mag ook niet naar de andere kant
overslaan.
1.3 Over mondigheid, brutaliteit en een toenemende roep om grenzen in de
opvoeding
Maatschappelijke trend
Autoritaire ideaal (vroeger)
Respect, gezag
Vanaf Jaren ‘60: emancipatie
Opkomen voor eigen mening
Assertiviteit
Inspraak, keuze
- Verlenen van keuzes en stimuleren van initiatief zorgt voor:
Keuzestress
= de beschikbaarheid van een groot aantal keuzes kan keuzestress
met zich
meebrengen
= Kiezen betekent meer dan ooit verliezen → met gevoelens van
spijt, wroeging,
falen,… als gevolg
Permissief opvoedingsklimaat
= Jongeren zijn niet langer vatbaar voor normen en redelijkheid en
doen hun eigen zin.
- Toegenomen assertiviteit
De klas wordt weleens een praatbarak, waarbij ze moeite hebben
om gezag en respect aan de kinderen af te dwingen. Dit kan zelfs
omslaan in “brutaliteit”.
H1: Vitamines van groei
1. Bespiegelingen rond ontwikkeling en opvoeding
1.1 Toegenomen kennis en zorg
- Kennis rond ontwikkelingsmijlpalen en opvoeding is exponentieel
toegenomen, dit is merkbaar in zowel de exacte wetenschappen als de
humane wetenschappen. We leven in een kennismaatschappij.
Aantal populariserende boeken en magazines ↑
Informatie van Kind & Gezin
Websites (bv. Klasse, google bvb “mijn kind doet moeilijk help”)
- Aantal hulpverleners toegenomen, er wordt geïnvesteerd in de
ondersteuning van de ontwikkeling van kinderen en jongeren:
Bv. zorgleerkrachten
Bv. opvoedingswinkels
- Meten is weten, maar is al dit cijfermateriaal wel behulpzaam;
ondersteunt het cijfermateriaal wel de groei van kinderen?
Bv. voetballers krijgen 4 evaluatiemomenten per jaar
Niet alle cijfermateriaal is even motiverend en behulpzaam!
Bv. Gebruik van normtabellen: hoe wordt er in de praktijk over
gecommuniceerd?
(normscore = hoe dat hij het doet (bvb 16/20 halen) tov een
bepaalde normgroep (12/20 moeten halen))
Hier zien we op de
grafiek dat het kind in
het begin kwa gewicht
een goede gemiddelde
behaald en bij het ouder
worden aan de
bovengrens ligt, maw
overgewicht. Later zien
we dat het gewicht
weer meer naar het gemiddelde terugkeert.
Cijfers kunnen een grote informatieve waarde bevatten:
inschatting maken van de ontwikkeling en geven indicatie
waar ondersteuning/wenselijk is bvb waar sta je in je
ontwikkeling met school?
Cijfers kunnen ook als een evaluatie-instrument worden
gehanteerd: beoordelen van kinderen → prestatiedruk →
faalangst (kunnen veroordelend werken)
De uitdaging bestaat erin om de ontwikkeling van onderuit te
voeden i.p.v. bovenuit (media, sociale omgeving) te sturen. We zijn
, 2
geboren met een natuurlijke exploratiedrang die ons stuwt in onze
ontwikkeling. (Zelf-determinatie theorie)
Cruciaal dat deze kennis de voedingsbodem van groei ondersteunt.
1.2 Ontwikkelingsmogelijkheden ad infinitum
De vraag rijst wat de vitamines of voedingsstoffen van de groei van kinderen en
van alle mensen zijn:
- Aantal ontwikkelingsmogelijkheden voor kinderen / jongeren is enorm
groot en exponentieel gestegen.
Vrijetijdsmogelijkheden: vroeger was er slechts keuze tussen ballet
en tennis, nu kan je zelfs circusschool volgen
Studiemogelijkheden
Beroepsmogelijkheden
- Toegenomen mogelijkheden zijn ook zichtbaar op ideologisch en
relationeel vlak
Bv. Stellen persoonlijke ethiek op, samengestelde gezinnen, …
- Post-moderne samenleving = koude buffet cultuur
→ Aantal keuzemogelijkheden is ongebreideld, waarbij iedereen zijn eigen
pakket (keuzemenu) samenstelt.
Komen deze toegenomen mogelijkheden de groei van kinderen ten goede?
Objectief grotere hoeveelheid opties vertaalt zich niet per definitie in een
meer subjectief ervaren keuze en psychologische vrijheid.
Bevrijdend Beknellend: ‘vrijheid is tiranniserend’
(identiteitsverwarring) : In plaats van bevrijdend, zijn deze toegenomen
keuzes beknellend of zelfs beangstigend.
, 3
Noodzaak aan het bijbrengen (=uitbouwen) van een intern kompas
waarop ze kunnen terugvallen (gidsen) bij het maken van cruciale
identiteitskeuzes. Nadenken hoe men deze vitamines kunnen aanbieden
als jongeren voor fundamentele identiteitskeuzes staan.
Rol van identiteitsontwikkeling: wat zijn de vitamines van groei?
- Te groot aantal identiteitsmogelijkheden bemoeilijkt het maken van
identiteitskeuzes en kan misschien zelfs de identiteitsontwikkeling in het
gedrang brengen, maar de balans mag ook niet naar de andere kant
overslaan.
1.3 Over mondigheid, brutaliteit en een toenemende roep om grenzen in de
opvoeding
Maatschappelijke trend
Autoritaire ideaal (vroeger)
Respect, gezag
Vanaf Jaren ‘60: emancipatie
Opkomen voor eigen mening
Assertiviteit
Inspraak, keuze
- Verlenen van keuzes en stimuleren van initiatief zorgt voor:
Keuzestress
= de beschikbaarheid van een groot aantal keuzes kan keuzestress
met zich
meebrengen
= Kiezen betekent meer dan ooit verliezen → met gevoelens van
spijt, wroeging,
falen,… als gevolg
Permissief opvoedingsklimaat
= Jongeren zijn niet langer vatbaar voor normen en redelijkheid en
doen hun eigen zin.
- Toegenomen assertiviteit
De klas wordt weleens een praatbarak, waarbij ze moeite hebben
om gezag en respect aan de kinderen af te dwingen. Dit kan zelfs
omslaan in “brutaliteit”.
