Samenvatting hoorcolleges Verbintenissenrecht
Week 1
Met iemand verbonden zijn, tot iets verplicht zijn passieve zijde
Jegens iemand recht op iets hebben actieve zijde (vorderingsrecht en vermogensrecht art. 3:6
BW)
Hoe raak je verbonden? Art. 6:1: twee opties
- Uit vrije wil, door zelf een verbintenis aan te gaan: art. 3:33 rechtshandeling
contract/overeenkomst
- Door de wet: art. 6:162 (OD), 198 (zaakwaarneming), 203 (onverschuldigde betaling) en
212 (ongerechtvaardigde verrijking)
Jetblast arrest: Verbonden aan OD art. 6:162. HR: Je hebt pas voldoende gedaan wanneer er door
bijv. een waarschuwing een verandering optreedt in het gedrag. Een bord bleek in casu niet
voldoende.
Kelderluik arrest: Verbonden aan OD art. 6:162: Gevaarzetting:
- De mate van waarschijnlijkheid waarmee andere niet oplettend en voorzichtig zijn
- De kans dat daaruit ongevallen ontstaan
- De ernst van de gevolgen
- De mate van bezwaar tegen de te nemen veiligheidsmaatregelen
Leuk om te weten: Corona en contract vliegtickets
Voucher of geld terug? Geld!! Contract ontbinden 6:265 want wederpartij komt zijn verbintenis
niet na. Tegenprestatie moet hij terugstorten en dit geval dus geld.
Wanprestatie
- Grondslag contract
- Tussen wie en wie
- Tekortkoming in nakoming
- Remedies? Bijv. schadevergoeding voor toerekenbare tekortkoming in de nakoming
Art. 6:74 en 6:265
Gelaagde structuur van BW: algemeen naar bijzonder
Boek 1: personen: handelingsbekwaam
Boek 3: Vermogensrecht: rechtshandelingen
Boek 6: Verbintenissen
Boek 7: Bijzondere regels: koopovereenkomst bijv.
Precontractuele fase
Hoe/wanneer/met wie raakt men gebonden? = de kernvraag in het verbintenissenrecht
- Precontractuele fase:
o Afgebroken onderhandelingen
o Gevolgen van schending van precontractuele informatieverplichtingen
- Totstandkoming rechtshandeling/overeenkomst
- Vertegenwoordiging
Precontractuele onderhandelingen: het gaat hier over dat onderhandelingen worden afgebroken en
de vraag is of er een ovk is ja of nee.
Baris/Riezenkamp:
ookal is er geen contract maar je bent wel aan het onderhandelen je mag niet zomaar alles doen.
- Als je met elkaar in onderhandeling treedt kom je in een bijzondere rechtsverhouding te
staan en moet je je gedrag laten leiden door de gerechtvaardigde verwachtingen van de
wederpartij (fatsoenlijk gedragen)
Plas/Valburg-doctrine:
3 fasen in het onderhandelingsproces:
1) Afbreken mag ‘ongestraft’ (contractsvrijheid)
2) Afbreken mag, maar wel negatief belang vergoeden (kostenvergoeding)
3) Afbreken mag niet meer
CBB/JPO- arrest (verplicht)
, Kern van HR: je bent niet zomaar aansprakelijk voor het afbreken van onderhandelingen want de
contractsvrijheid staat vooraan.
- JPO onderhandelt een jaar met CBB over de aanschaf van grond voor CBB, CBB staakt
samenwerking en contracteert zelf met de gemeente.
- CBB vordert schadevergoeding van JPO
- JPO vordert schadevergoeding van CBB
- Hof: afbreken onrechtmatig, positief contractbelang vergoeden (alsof een ovk wel tot stand
is gekomen)
Noot bij dit arrest is belangrijk onder nr. 6
1. Contractsvrijheid staat voorop
2. Gehele verloop van onderhandelingen van belang
3. Dat het afbreken onaanvaardbaar is als er sprake is van totstandkomingsvertrouwen ten
aanzien van de ovk.
4. Dat ook andere omstandigheden dan het totstandkomingsvertrouwen het afbreken
onaanvaardbaar mogen maken :
a. De mate waarin de afbrekende partij heeft bijgedragen aan het
totstandkomingsvertrouwen
b. Onvoorziene omstandigheden
c. De duur van de onderhandeling
d. Goede reden
Etc.
Effectenlease-arresten: precontractuele informatie-/waarschuwingsplichten?
- Geen dwaling, onvoldoende informatie
- Geen misleiding, onvoldoende informatie
- Wel schending bijzondere zorgplicht, want onvoldoende gewaarschuwd en onvoldoende
onderzoek naar financiele draagkracht.
o Schending bijzondere zorgplicht leidt tot schadevergoedingsverplichting. Kijken
naar conditio sine qua non (vestiging van schadevergoedingsverplichting).
o Verdeling schade, want deel eigen schuld art. 6:98 & 6:101 BW
Overzicht
- Afbreken onderhandelingen ondanks gerechtvaardigd vertrouwen
o Onaanvaardbaar (JBB/CPO-arrest)
o Sanctie:
Dooronderhandelen
Schadevergoeding
- Schending precontractuele inlichtingenplicht
o Dwaling
o Sanctie: vernietiging
- Schending waarschuwingsplicht: zie Effectenlease-arresten
o Onrechtmatig
o Sanctie: schadevergoeding met aftrek indien eigen schuld van art. 6:101
Vertegenwoordiging
Handelen namens iemand anders (=vertegenwoordiging) of namens jezelf?
Wie is contractspartij?
Afhankelijk van wat partijen jegens elkaar hebben verklaard en over en weer uit elkaars
verklaringen en gedragingen mogen afleiden en verwachten = wilsvertrouwensleer.
Vertegenwoordigingsbevoegdheid (namens een ander)
- 3:60 volmacht geregeld = de bevoegdheid om in naam van een ander rechtshandelingen te
verrichten.
- 3:78 en 3:79
- 3:66 gevolg:
o Rechtshandeling tussen volmachtgever en wederpartij
Volmachtgever -----3:60 --- -> tussenpersoon (gevolmachtigde) ------ derde (wederpartij)
Volmachtgever ----------------------------3:66 ---------------------------------- Derde gebonden
- NB: leer van het grootste aandeel (lid 2): Stel dat je als volmachtgever een opdracht geeft
aan een tussenpersoon die weer iets verkoopt aan een wederpartij. De wederpartij is niet
tevreden met zijn aankoop, wie is er verantwoordelijk? Als je als volmachtgever de
tussenpersoon veel vrijheid hebt gegeven dan ben jij als volmachtgever verantwoordelijk
Week 1
Met iemand verbonden zijn, tot iets verplicht zijn passieve zijde
Jegens iemand recht op iets hebben actieve zijde (vorderingsrecht en vermogensrecht art. 3:6
BW)
Hoe raak je verbonden? Art. 6:1: twee opties
- Uit vrije wil, door zelf een verbintenis aan te gaan: art. 3:33 rechtshandeling
contract/overeenkomst
- Door de wet: art. 6:162 (OD), 198 (zaakwaarneming), 203 (onverschuldigde betaling) en
212 (ongerechtvaardigde verrijking)
Jetblast arrest: Verbonden aan OD art. 6:162. HR: Je hebt pas voldoende gedaan wanneer er door
bijv. een waarschuwing een verandering optreedt in het gedrag. Een bord bleek in casu niet
voldoende.
Kelderluik arrest: Verbonden aan OD art. 6:162: Gevaarzetting:
- De mate van waarschijnlijkheid waarmee andere niet oplettend en voorzichtig zijn
- De kans dat daaruit ongevallen ontstaan
- De ernst van de gevolgen
- De mate van bezwaar tegen de te nemen veiligheidsmaatregelen
Leuk om te weten: Corona en contract vliegtickets
Voucher of geld terug? Geld!! Contract ontbinden 6:265 want wederpartij komt zijn verbintenis
niet na. Tegenprestatie moet hij terugstorten en dit geval dus geld.
Wanprestatie
- Grondslag contract
- Tussen wie en wie
- Tekortkoming in nakoming
- Remedies? Bijv. schadevergoeding voor toerekenbare tekortkoming in de nakoming
Art. 6:74 en 6:265
Gelaagde structuur van BW: algemeen naar bijzonder
Boek 1: personen: handelingsbekwaam
Boek 3: Vermogensrecht: rechtshandelingen
Boek 6: Verbintenissen
Boek 7: Bijzondere regels: koopovereenkomst bijv.
Precontractuele fase
Hoe/wanneer/met wie raakt men gebonden? = de kernvraag in het verbintenissenrecht
- Precontractuele fase:
o Afgebroken onderhandelingen
o Gevolgen van schending van precontractuele informatieverplichtingen
- Totstandkoming rechtshandeling/overeenkomst
- Vertegenwoordiging
Precontractuele onderhandelingen: het gaat hier over dat onderhandelingen worden afgebroken en
de vraag is of er een ovk is ja of nee.
Baris/Riezenkamp:
ookal is er geen contract maar je bent wel aan het onderhandelen je mag niet zomaar alles doen.
- Als je met elkaar in onderhandeling treedt kom je in een bijzondere rechtsverhouding te
staan en moet je je gedrag laten leiden door de gerechtvaardigde verwachtingen van de
wederpartij (fatsoenlijk gedragen)
Plas/Valburg-doctrine:
3 fasen in het onderhandelingsproces:
1) Afbreken mag ‘ongestraft’ (contractsvrijheid)
2) Afbreken mag, maar wel negatief belang vergoeden (kostenvergoeding)
3) Afbreken mag niet meer
CBB/JPO- arrest (verplicht)
, Kern van HR: je bent niet zomaar aansprakelijk voor het afbreken van onderhandelingen want de
contractsvrijheid staat vooraan.
- JPO onderhandelt een jaar met CBB over de aanschaf van grond voor CBB, CBB staakt
samenwerking en contracteert zelf met de gemeente.
- CBB vordert schadevergoeding van JPO
- JPO vordert schadevergoeding van CBB
- Hof: afbreken onrechtmatig, positief contractbelang vergoeden (alsof een ovk wel tot stand
is gekomen)
Noot bij dit arrest is belangrijk onder nr. 6
1. Contractsvrijheid staat voorop
2. Gehele verloop van onderhandelingen van belang
3. Dat het afbreken onaanvaardbaar is als er sprake is van totstandkomingsvertrouwen ten
aanzien van de ovk.
4. Dat ook andere omstandigheden dan het totstandkomingsvertrouwen het afbreken
onaanvaardbaar mogen maken :
a. De mate waarin de afbrekende partij heeft bijgedragen aan het
totstandkomingsvertrouwen
b. Onvoorziene omstandigheden
c. De duur van de onderhandeling
d. Goede reden
Etc.
Effectenlease-arresten: precontractuele informatie-/waarschuwingsplichten?
- Geen dwaling, onvoldoende informatie
- Geen misleiding, onvoldoende informatie
- Wel schending bijzondere zorgplicht, want onvoldoende gewaarschuwd en onvoldoende
onderzoek naar financiele draagkracht.
o Schending bijzondere zorgplicht leidt tot schadevergoedingsverplichting. Kijken
naar conditio sine qua non (vestiging van schadevergoedingsverplichting).
o Verdeling schade, want deel eigen schuld art. 6:98 & 6:101 BW
Overzicht
- Afbreken onderhandelingen ondanks gerechtvaardigd vertrouwen
o Onaanvaardbaar (JBB/CPO-arrest)
o Sanctie:
Dooronderhandelen
Schadevergoeding
- Schending precontractuele inlichtingenplicht
o Dwaling
o Sanctie: vernietiging
- Schending waarschuwingsplicht: zie Effectenlease-arresten
o Onrechtmatig
o Sanctie: schadevergoeding met aftrek indien eigen schuld van art. 6:101
Vertegenwoordiging
Handelen namens iemand anders (=vertegenwoordiging) of namens jezelf?
Wie is contractspartij?
Afhankelijk van wat partijen jegens elkaar hebben verklaard en over en weer uit elkaars
verklaringen en gedragingen mogen afleiden en verwachten = wilsvertrouwensleer.
Vertegenwoordigingsbevoegdheid (namens een ander)
- 3:60 volmacht geregeld = de bevoegdheid om in naam van een ander rechtshandelingen te
verrichten.
- 3:78 en 3:79
- 3:66 gevolg:
o Rechtshandeling tussen volmachtgever en wederpartij
Volmachtgever -----3:60 --- -> tussenpersoon (gevolmachtigde) ------ derde (wederpartij)
Volmachtgever ----------------------------3:66 ---------------------------------- Derde gebonden
- NB: leer van het grootste aandeel (lid 2): Stel dat je als volmachtgever een opdracht geeft
aan een tussenpersoon die weer iets verkoopt aan een wederpartij. De wederpartij is niet
tevreden met zijn aankoop, wie is er verantwoordelijk? Als je als volmachtgever de
tussenpersoon veel vrijheid hebt gegeven dan ben jij als volmachtgever verantwoordelijk
