Ellen Martens en Fien Peerenbooms Bedrijfsinformatiesystemen
Handelswetenschappen
SAMENVATTING
BEDRIJFSINFORMATIE
SYSTEMEN (BIS)
Student : Fien
Academiejaar : 2020-2021
Groep : F1
1
,Ellen Martens en Fien Peerenbooms Bedrijfsinformatiesystemen
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1 : INFORMATIESYSTEMEN IN HET HUIDIGE MONDIALE ONDERNEMEN ......................................5
1.1 De rol van informatiesystemen in het huidige ondernemen .......................................................................... 5
1.1.1 De invloed van informatiesystemen op het ondernemen ...................................................................... 5
1.1.2 Wat zijn nieuwe aspecten van bedrijfsinformatiesystemen? ................................................................. 5
1.1.4 De digitale onderneming ........................................................................................................................ 6
1.1.5 Bedrijfsdoelen ......................................................................................................................................... 6
1.2 Perspectieven op informatiesystemen ........................................................................................................... 7
1.2.1 Wat is een informatiesysteem? .............................................................................................................. 7
1.2.2 Bouwstenen van informatiesystemen .................................................................................................... 8
1.2.3 Informatiesystemen gezien vanuit een bedrijfsperspectief ................................................................... 8
1.2.4. Aanvullende maatregelen...................................................................................................................... 8
1.3 Moderne benaderingen van informatiesystemen.......................................................................................... 8
1.3.1 Technische benadering ........................................................................................................................... 9
1.3.2 benadering vanuit de gedragswetenschappen ....................................................................................... 9
HOOFDSTUK 2: WERELDWIJD WERKEN: HOE BEDRIJVEN GEBRUIK MAKEN VAN INFORMATIESSYSTEMEN .... 10
2.1 Bedrijfsprocessenen informatiesystemen .............................................................................................. 10
2.1.1 bedrijfprocessen ................................................................................................................................... 10
2.1.2. bedrijfsprocessen versterken door informatietechnologie ................................................................. 10
2.2 Typen informatiesystemen .......................................................................................................................... 11
2.2.1 Systemen voor verschillende managementgroepen (verschillende niveaus) ...................................... 11
TPS: Transaction processing systems = transactieverwerkingssystemen .................................................. 11
MIS: Management Information System = managementinformatiesystemen ........................................... 12
DSS: Decision Support Systems = beslissingsondersteunende systemen.................................................. 13
MIS of DIS informatiesystemen ................................................................................................................. 13
ESS: executive-supportsystem ................................................................................................................... 13
2.2.2 Ondernemingsbrede informatiesystemen............................................................................................ 15
ERP: Enterprise Resource Planning............................................................................................................ 15
SCM: Supply Chain Management .............................................................................................................. 16
CRM: Customer Relationship Management .............................................................................................. 16
KMS: Knowledge Management System ..................................................................................................... 16
Intranet en extranet .................................................................................................................................. 17
2.2.3 E-business, e-commerce en e-government .......................................................................................... 17
2.3 Collaboartie- en communicatiesystemen..................................................................................................... 17
2.4 De IT-afdeling............................................................................................................................................... 17
HOOFDSTUK 3 : INFORMATIESYSTEMEN, ORGANISATIE EN STRATEGIE ......................................................... 18
3.1 Hoe organisaties BIS beïnvloeden ................................................................................................................ 18
3.1.1 Wat is een organisatie? ........................................................................................................................ 18
Interactie tussen organisaties en informatietechnologie .......................................................................... 18
Twee benaderingen van een organisatie................................................................................................... 19
3.1.2 Kenmerken van organisaties (HB p75).................................................................................................. 19
Routines en bedrijfsprocessen .................................................................................................................. 19
Politiek in organisaties ............................................................................................................................... 19
Organisatiecultuur ..................................................................................................................................... 19
Omgeving van organisaties ........................................................................................................................ 19
Bis als instrument om omgeving te ‘scannen’ ........................................................................................... 19
Sometimes changes are necessary! ........................................................................................................... 20
3.2 De invloed van informatiesystemen op bedrijven ........................................................................................ 20
3.2.1 Economische invloeden ........................................................................................................................ 20
2
,Ellen Martens en Fien Peerenbooms Bedrijfsinformatiesystemen
IT verlaagt transactiekosten ...................................................................................................................... 20
IT verlaagt agentkosten ............................................................................................................................. 20
3.2.2 Organisatorische en gedragsinvloeden ................................................................................................ 20
3.2.3 Internet evolution ................................................................................................................................. 21
3.2.4 Implicaties voor het ontwerp en begriep van BIS ................................................................................. 21
3.3 BIS gebruiken voor de concurrentiestrategie ............................................................................................... 22
3.3.1 Het concurrentiekrachtenmodel van Porter......................................................................................... 22
BIS gebruiken om concurrentievoordeel te bereiken ................................................................................ 22
Rekening houden met kracht van leveranciers en klanten ....................................................................... 23
Voorbeeld : gebruik BIS in de relatie met klanten ..................................................................................... 23
Vijfkrachtenmodel van Porter ................................................................................................................... 23
3.3.2 BIS-strategieën...................................................................................................................................... 23
Handboek : vier basis-concurrentiestrategieën......................................................................................... 24
1ste strategie : lage kosten ......................................................................................................................... 24
2de strategie : productdifferentiatie .......................................................................................................... 24
3de strategie : focus op marktniches .......................................................................................................... 24
4de strategie : band met klant en leverancier versterken .......................................................................... 24
3.3.3 De invloed van internet op concurrentiecoordeel ............................................................................... 25
De value Chain of het waardeketenmodel van Porter .............................................................................. 25
3.3.4 Het waardeketenmodel ........................................................................................................................ 25
HOOFDSTUK 4 : IT-INFRASTRUCTUUR ........................................................................................................... 26
Voorlopers computers........................................................................................................................................ 26
1. 17de eeuw................................................................................................................................................... 26
2. 18de eeuw................................................................................................................................................... 26
3. 19de eeuw................................................................................................................................................... 27
4. Vervolg ....................................................................................................................................................... 27
1ste generatie digitale computers (1ste helft van de 20ste eeuw) ................................................................ 27
2de generatie computers (± 1950 – 1960) ................................................................................................. 28
3de generatie computers (± 1960 – 1970) ................................................................................................. 28
4de generatie computers (1970 tot heden) ................................................................................................ 29
5de generatie computers (heden – toekomst) ........................................................................................... 29
HOOFDSTUK 4 : IT-INFRASTRUCTUUR EN OPKOMENDE TECHNOLOGIEËN ..................................................... 30
4.1 IT- infrastructuur .......................................................................................................................................... 30
4.1.2 Evolutie van de IT-infrastructuur .......................................................................................................... 30
Stadia in de evolutie van IT-infrastructuur (deel 1) ....................................................................................... 30
Tijdperk van mainframes en minicomputers (1959 – heden).................................................................... 31
Tijdperk van PC’s en PC-netwerken (1981 – heden) .................................................................................. 31
Tijdperk van de Client/server-netwerken (1983 – heden)......................................................................... 31
Stadia in de evolutie van IT-infrastructuur (deel 2) ....................................................................................... 32
Tijdperk van de geïntegreerde bedrijfscomputers (1992 – heden) ........................................................... 32
Tijdperk van Cloud computing en mobiel werken (2000 – heden) ............................................................ 32
4.1.3 Evolutie van IT-infrastructuur als gevolg van technologische ontwikkelingen ..................................... 32
De wet van mMoore en de kracht van de microprocessor ....................................................................... 32
Nanotechnology en glasvezelverbindingen ............................................................................................... 33
Gebruik van grafeen .................................................................................................................................. 33
De wet van grootschalige opslag van digitale informatie .......................................................................... 33
Symbolen opslag digitale informatie ......................................................................................................... 34
Opslagcapaciteit hard disk ......................................................................................................................... 34
Data storage HDD versus SDD (1/3) .............................................................................................................. 34
Data storage: HDD versus SDD (2/3) ............................................................................................................. 35
Data storage: HDD versus SDD (3/3) ............................................................................................................. 35
Ter illustratie HDD vs SDD ............................................................................................................................. 35
Externe geheugendragers.............................................................................................................................. 36
3
, Ellen Martens en Fien Peerenbooms Bedrijfsinformatiesystemen
IOT: Internet of Things ................................................................................................................................... 37
Draadloos (net)werken en QR-codes............................................................................................................. 37
RFID sensor netwerken .................................................................................................................................. 37
4.3 Trends in hardwareplatforms ...................................................................................................................... 38
4.3.1 Het mobiele digitale platvorm .............................................................................................................. 38
4.3.2 Consumentisering van IT ...................................................................................................................... 38
4.3.3 Kwantumcomputing ............................................................................................................................. 38
4.3.4 Virtualisatie en grid computing ............................................................................................................ 38
4.3.5 Cloud computing: utility computing ..................................................................................................... 38
Cloud computing models ........................................................................................................................... 39
4.2 Componenten van IT-infrastructuur ............................................................................................................ 39
4.3.6 Green computing .................................................................................................................................. 39
4.3.7 High performance en energiezuinige processen .................................................................................. 39
HOOFDSTUK 5: GRONDSLAGEN VAN BUSINESS INTELLEGENCE: GEGEVENSOPSLAG EN INFORMATIE
MANAGEMENT ............................................................................................................................................. 40
5.1 het ordenen van gegevens in een traditionele bestandsomgeving ............................................................. 40
5.1.1 opslag in een traditionele omgeving .................................................................................................... 40
5.1.2 Problemen met een traditionele bestandsomgeving ........................................................................... 41
5.2 databasebenaderingen ................................................................................................................................ 41
5.2.1 databasemanagement (DBMS) ............................................................................................................. 41
Hoe een DBMS de problemen van de traditionele bestandsomgeving oplost .......................................... 42
DBMS als interface..................................................................................................................................... 42
Relationele DBMS ...................................................................................................................................... 42
5.2.2 functies van databasemanagement............................................................................................... 43
Selectie uitvoeren in een database ........................................................................................................... 43
Excel vs SQL ............................................................................................................................................... 44
Samenhang tabellen in relationele database ............................................................................................ 44
5.2.3 Een database maken............................................................................................................................. 46
Relaties in een relationele database.......................................................................................................... 46
Ongenormaliseerde dataset ...................................................................................................................... 47
Genomaliseerde dataset............................................................................................................................ 47
Entiteit-relatie diagram (ERD) .................................................................................................................... 48
5.3 databases gebruiken voor verbetering van de bedrijfprestatie e/d besluitvorming .................................... 48
5.3.1 de uitdaging van big data...................................................................................................................... 48
5.3.2 infrastructuur voor business intelligence ............................................................................................. 49
5.3.3 datawarehouses en data marts ............................................................................................................ 49
5.3.4 in-memory computing .......................................................................................................................... 49
5.3.5 analytische tools: relaties, patronen en trends .................................................................................... 49
Multi-dimensional data-analyse ................................................................................................................ 49
Datamining ................................................................................................................................................ 49
Textmining en webming ............................................................................................................................ 50
5.3.6 databases en het web ........................................................................................................................... 50
5.4 databronnen managen ................................................................................................................................ 50
4
Handelswetenschappen
SAMENVATTING
BEDRIJFSINFORMATIE
SYSTEMEN (BIS)
Student : Fien
Academiejaar : 2020-2021
Groep : F1
1
,Ellen Martens en Fien Peerenbooms Bedrijfsinformatiesystemen
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1 : INFORMATIESYSTEMEN IN HET HUIDIGE MONDIALE ONDERNEMEN ......................................5
1.1 De rol van informatiesystemen in het huidige ondernemen .......................................................................... 5
1.1.1 De invloed van informatiesystemen op het ondernemen ...................................................................... 5
1.1.2 Wat zijn nieuwe aspecten van bedrijfsinformatiesystemen? ................................................................. 5
1.1.4 De digitale onderneming ........................................................................................................................ 6
1.1.5 Bedrijfsdoelen ......................................................................................................................................... 6
1.2 Perspectieven op informatiesystemen ........................................................................................................... 7
1.2.1 Wat is een informatiesysteem? .............................................................................................................. 7
1.2.2 Bouwstenen van informatiesystemen .................................................................................................... 8
1.2.3 Informatiesystemen gezien vanuit een bedrijfsperspectief ................................................................... 8
1.2.4. Aanvullende maatregelen...................................................................................................................... 8
1.3 Moderne benaderingen van informatiesystemen.......................................................................................... 8
1.3.1 Technische benadering ........................................................................................................................... 9
1.3.2 benadering vanuit de gedragswetenschappen ....................................................................................... 9
HOOFDSTUK 2: WERELDWIJD WERKEN: HOE BEDRIJVEN GEBRUIK MAKEN VAN INFORMATIESSYSTEMEN .... 10
2.1 Bedrijfsprocessenen informatiesystemen .............................................................................................. 10
2.1.1 bedrijfprocessen ................................................................................................................................... 10
2.1.2. bedrijfsprocessen versterken door informatietechnologie ................................................................. 10
2.2 Typen informatiesystemen .......................................................................................................................... 11
2.2.1 Systemen voor verschillende managementgroepen (verschillende niveaus) ...................................... 11
TPS: Transaction processing systems = transactieverwerkingssystemen .................................................. 11
MIS: Management Information System = managementinformatiesystemen ........................................... 12
DSS: Decision Support Systems = beslissingsondersteunende systemen.................................................. 13
MIS of DIS informatiesystemen ................................................................................................................. 13
ESS: executive-supportsystem ................................................................................................................... 13
2.2.2 Ondernemingsbrede informatiesystemen............................................................................................ 15
ERP: Enterprise Resource Planning............................................................................................................ 15
SCM: Supply Chain Management .............................................................................................................. 16
CRM: Customer Relationship Management .............................................................................................. 16
KMS: Knowledge Management System ..................................................................................................... 16
Intranet en extranet .................................................................................................................................. 17
2.2.3 E-business, e-commerce en e-government .......................................................................................... 17
2.3 Collaboartie- en communicatiesystemen..................................................................................................... 17
2.4 De IT-afdeling............................................................................................................................................... 17
HOOFDSTUK 3 : INFORMATIESYSTEMEN, ORGANISATIE EN STRATEGIE ......................................................... 18
3.1 Hoe organisaties BIS beïnvloeden ................................................................................................................ 18
3.1.1 Wat is een organisatie? ........................................................................................................................ 18
Interactie tussen organisaties en informatietechnologie .......................................................................... 18
Twee benaderingen van een organisatie................................................................................................... 19
3.1.2 Kenmerken van organisaties (HB p75).................................................................................................. 19
Routines en bedrijfsprocessen .................................................................................................................. 19
Politiek in organisaties ............................................................................................................................... 19
Organisatiecultuur ..................................................................................................................................... 19
Omgeving van organisaties ........................................................................................................................ 19
Bis als instrument om omgeving te ‘scannen’ ........................................................................................... 19
Sometimes changes are necessary! ........................................................................................................... 20
3.2 De invloed van informatiesystemen op bedrijven ........................................................................................ 20
3.2.1 Economische invloeden ........................................................................................................................ 20
2
,Ellen Martens en Fien Peerenbooms Bedrijfsinformatiesystemen
IT verlaagt transactiekosten ...................................................................................................................... 20
IT verlaagt agentkosten ............................................................................................................................. 20
3.2.2 Organisatorische en gedragsinvloeden ................................................................................................ 20
3.2.3 Internet evolution ................................................................................................................................. 21
3.2.4 Implicaties voor het ontwerp en begriep van BIS ................................................................................. 21
3.3 BIS gebruiken voor de concurrentiestrategie ............................................................................................... 22
3.3.1 Het concurrentiekrachtenmodel van Porter......................................................................................... 22
BIS gebruiken om concurrentievoordeel te bereiken ................................................................................ 22
Rekening houden met kracht van leveranciers en klanten ....................................................................... 23
Voorbeeld : gebruik BIS in de relatie met klanten ..................................................................................... 23
Vijfkrachtenmodel van Porter ................................................................................................................... 23
3.3.2 BIS-strategieën...................................................................................................................................... 23
Handboek : vier basis-concurrentiestrategieën......................................................................................... 24
1ste strategie : lage kosten ......................................................................................................................... 24
2de strategie : productdifferentiatie .......................................................................................................... 24
3de strategie : focus op marktniches .......................................................................................................... 24
4de strategie : band met klant en leverancier versterken .......................................................................... 24
3.3.3 De invloed van internet op concurrentiecoordeel ............................................................................... 25
De value Chain of het waardeketenmodel van Porter .............................................................................. 25
3.3.4 Het waardeketenmodel ........................................................................................................................ 25
HOOFDSTUK 4 : IT-INFRASTRUCTUUR ........................................................................................................... 26
Voorlopers computers........................................................................................................................................ 26
1. 17de eeuw................................................................................................................................................... 26
2. 18de eeuw................................................................................................................................................... 26
3. 19de eeuw................................................................................................................................................... 27
4. Vervolg ....................................................................................................................................................... 27
1ste generatie digitale computers (1ste helft van de 20ste eeuw) ................................................................ 27
2de generatie computers (± 1950 – 1960) ................................................................................................. 28
3de generatie computers (± 1960 – 1970) ................................................................................................. 28
4de generatie computers (1970 tot heden) ................................................................................................ 29
5de generatie computers (heden – toekomst) ........................................................................................... 29
HOOFDSTUK 4 : IT-INFRASTRUCTUUR EN OPKOMENDE TECHNOLOGIEËN ..................................................... 30
4.1 IT- infrastructuur .......................................................................................................................................... 30
4.1.2 Evolutie van de IT-infrastructuur .......................................................................................................... 30
Stadia in de evolutie van IT-infrastructuur (deel 1) ....................................................................................... 30
Tijdperk van mainframes en minicomputers (1959 – heden).................................................................... 31
Tijdperk van PC’s en PC-netwerken (1981 – heden) .................................................................................. 31
Tijdperk van de Client/server-netwerken (1983 – heden)......................................................................... 31
Stadia in de evolutie van IT-infrastructuur (deel 2) ....................................................................................... 32
Tijdperk van de geïntegreerde bedrijfscomputers (1992 – heden) ........................................................... 32
Tijdperk van Cloud computing en mobiel werken (2000 – heden) ............................................................ 32
4.1.3 Evolutie van IT-infrastructuur als gevolg van technologische ontwikkelingen ..................................... 32
De wet van mMoore en de kracht van de microprocessor ....................................................................... 32
Nanotechnology en glasvezelverbindingen ............................................................................................... 33
Gebruik van grafeen .................................................................................................................................. 33
De wet van grootschalige opslag van digitale informatie .......................................................................... 33
Symbolen opslag digitale informatie ......................................................................................................... 34
Opslagcapaciteit hard disk ......................................................................................................................... 34
Data storage HDD versus SDD (1/3) .............................................................................................................. 34
Data storage: HDD versus SDD (2/3) ............................................................................................................. 35
Data storage: HDD versus SDD (3/3) ............................................................................................................. 35
Ter illustratie HDD vs SDD ............................................................................................................................. 35
Externe geheugendragers.............................................................................................................................. 36
3
, Ellen Martens en Fien Peerenbooms Bedrijfsinformatiesystemen
IOT: Internet of Things ................................................................................................................................... 37
Draadloos (net)werken en QR-codes............................................................................................................. 37
RFID sensor netwerken .................................................................................................................................. 37
4.3 Trends in hardwareplatforms ...................................................................................................................... 38
4.3.1 Het mobiele digitale platvorm .............................................................................................................. 38
4.3.2 Consumentisering van IT ...................................................................................................................... 38
4.3.3 Kwantumcomputing ............................................................................................................................. 38
4.3.4 Virtualisatie en grid computing ............................................................................................................ 38
4.3.5 Cloud computing: utility computing ..................................................................................................... 38
Cloud computing models ........................................................................................................................... 39
4.2 Componenten van IT-infrastructuur ............................................................................................................ 39
4.3.6 Green computing .................................................................................................................................. 39
4.3.7 High performance en energiezuinige processen .................................................................................. 39
HOOFDSTUK 5: GRONDSLAGEN VAN BUSINESS INTELLEGENCE: GEGEVENSOPSLAG EN INFORMATIE
MANAGEMENT ............................................................................................................................................. 40
5.1 het ordenen van gegevens in een traditionele bestandsomgeving ............................................................. 40
5.1.1 opslag in een traditionele omgeving .................................................................................................... 40
5.1.2 Problemen met een traditionele bestandsomgeving ........................................................................... 41
5.2 databasebenaderingen ................................................................................................................................ 41
5.2.1 databasemanagement (DBMS) ............................................................................................................. 41
Hoe een DBMS de problemen van de traditionele bestandsomgeving oplost .......................................... 42
DBMS als interface..................................................................................................................................... 42
Relationele DBMS ...................................................................................................................................... 42
5.2.2 functies van databasemanagement............................................................................................... 43
Selectie uitvoeren in een database ........................................................................................................... 43
Excel vs SQL ............................................................................................................................................... 44
Samenhang tabellen in relationele database ............................................................................................ 44
5.2.3 Een database maken............................................................................................................................. 46
Relaties in een relationele database.......................................................................................................... 46
Ongenormaliseerde dataset ...................................................................................................................... 47
Genomaliseerde dataset............................................................................................................................ 47
Entiteit-relatie diagram (ERD) .................................................................................................................... 48
5.3 databases gebruiken voor verbetering van de bedrijfprestatie e/d besluitvorming .................................... 48
5.3.1 de uitdaging van big data...................................................................................................................... 48
5.3.2 infrastructuur voor business intelligence ............................................................................................. 49
5.3.3 datawarehouses en data marts ............................................................................................................ 49
5.3.4 in-memory computing .......................................................................................................................... 49
5.3.5 analytische tools: relaties, patronen en trends .................................................................................... 49
Multi-dimensional data-analyse ................................................................................................................ 49
Datamining ................................................................................................................................................ 49
Textmining en webming ............................................................................................................................ 50
5.3.6 databases en het web ........................................................................................................................... 50
5.4 databronnen managen ................................................................................................................................ 50
4