MICRO-ECONOMIE
HOOFDSTUK 1: ECONOMIE
1.1 WAT IS ECONOMIE?
BEHOEFTE SCHAARSE MIDDELEN
KEUZEPROBLEEM
Wat is economie?
“Een sociale wetenschap die tot voorwerp heeft het beheer van schaarse
middelen” (Volgens Scitovsky)
3 soorten problemen worden besproken:
1. Allocatieprobleem: geeft een antwoord op “hoe en waar gaat men die beperkte
middelen inzetten”.
2. Distributieprobleem: verderling à wie krijgt er wat?
3. Stabilisatieprobleem: vb. Hoe kunnen we een stabile economische groei
aanhouden?
Micro / Macro
Micro: Besteed aandacht aan het gedrak van de producent.
Macro: is gericht oplage inflatie en werkloosheid, een aanvaardbare economische
groei,…
Economische goederen: Aan deze goederen hangt een prijskaartje
Niet schaarse goederen: Dit zijn vrije goederen zoals; lucht
Schaarse (middelen): Middelen om iets te kopen zijn beperkt en kunnen maar 1 keer
ingezet worden.
1.2 OPPORTUNITEITSKOST
Opportuniteitskost
“De waarde van beste niet-gekozen alternatieven dat men opgeeft door een keuze
te maken”
VB.: concert gaan vs babysitten
ECONOMIE = KEUZES
ALTERNATIEVEN OPOFFEREN
MAKEN
1.3 DIVERSE ECONOMISCHE SYSTEMEN
Centrale planning Gemengde economie Vrije markt-systeem
Centraal gestuurde-economie
= Het is een combinatie van = Economie waar iedereen wordt
= Economie wordt van bovenaf beide. De overheid gaat een vrijgelaten. Er is geen overheid
gestuurd. Overheid gaat beslissen beetje ingrijpen maar voor de rest die zegt wat de burgers moeten
wat er gaat gebeuren zonder wordt de markt vrijgelaten. doen.
rekening te houden met de Vb. België (overheid grijpt soms Regelt zichzelf
burgers. Vb. Noord-Korea in)
,1.4 VRIJE MARKT ECONOMIE
Iedereen is vrij, geen overheid die ingrijpt à Regelt zichzelf allemaal
GRONDLEGGER: Adem Smith
Wealth of Nations:
à Adem vroeg zich af; “Waarom zijn bepaalde landen rijk, terwijl andere heel arm
zijn?”
à Adem had gezien dat: landen met een hoge welvaart gebruiken een vrije markt
economie
HOE WERKT VRIJE MARKT ECONOMIE? Invisible hand
Invisible hand: (à wetten van vraag & aanbod)
= Zelfregulerend mechanisme
= Prijsmechanisme: de prijzen spelen een grote rol in hoe de economie in zijn
evenwicht gaat komen.
Hoe komt dat de prijzen zo belangrijke zijn?
à De prijzen weerspiegelen de verlangens van de medeburgers
à Dit leidt tot “De wetten van vraag & aanbod”
Vb.
Bakker bakt bruinbrood
Vraag naar bruinbrood stijgt
à Prijs stijgt à winstkansen stijgen à productie stijgt
Waarom bakt de bakker meer brood?
à Hij wil zijn eigen winst maximaliseren (= egocentrisch)
“Individuele rationaliteit leidt tot collectieve rationaliteit” ß Belangrijk kenmerk vrij
markt economie
à Individuele rationaliteit = meer bruin brood
à Collectieve rationaliteit = winst voor bakker
à Prijs = is signaal voor wat gewild is.
VOORDELEN:
§ Vrijheid: van consumptie en productie
§ Coördinatie, maar geen planning (niet van bovenaf bestuurd)
§ Efficiëntie: een efficiënte uitkomst. Er word enkel aangeboden wat gevraagd wordt
zodat er geen structurele overschotten of tekorten zijn.
§ Realistisch mensbeeld: private vice, public virtue (rationeel handelen)
MAAR ook: PROBLEMEN (zie hoofdstuk 6)
§ Monopolie: 1 producent alle macht in handen
§ Publieke of collectieve goederen
§ Externe effecten
DE PRODUCTIEFUNCTIE (p.25-34)
= Een technische relatie tussen de hoeveelheid productiefactoren (inputs) en de
maximale de hoeveelheid economische goederen (outputs) die men daarmee kan
produceren
,HET VERRUIMEN VAN DE PRODUCTIEMOGELIJKHEDEN VAN EEN LAND
Belangrijke determinanten van de productiemogelijkheden zijn
§ Toenemende arbeidsverdeling & specialisatie
§ Vooruitgang in technologische kennis
§ Verbetering in de economische ordering
à Zorgen ervoor dat de productiemogelijkhedencurve verder van de oorsprong liggen
Arbeidsverdeling:
§ Specialisatie in het productieproces
§ Gevolg: in vergelijking met het verleden is de arbeidsproductiviteit toegenomen
(productie peer arbeidseenheid)
Verklaring:
§ Deeltaak kan beter in overeenstemming gebracht worden met aangeboren
talenten
§ Er kan een aangepaste opleiding en scholing gegeven worden
§ Routine verhoogt meestal de vakbekwaamheid
Nadeel:
§ Arbeider is vervreemd van het eindproduct waarin hij nauwelijks zijn persoonlijke
bijdrage kan herkennen
Vooruitgang technologie -> verhoogt arbeidsproductiviteit -> verhoogt
productiemogelijkheden
Wijziging in de economische ordering kan de productiemogelijkheden verhogen
Vb. - Schoolplicht
- Afschaffing van beroepsprivileges
- Verandering in het eigendomsrecht
, HOOFDSTUK 2: HET MARKTMECHANISME
2.1 MARKTMECHANISME
Prijzen komen tot stand door enerzijds rekening te houden met de productiekosten en
anderzijds de betalingsbereidheid van de consumenten
Complementaire goederen
“Goederen die je samen gebruikt”
à Als je de prijs van het ene goed verhoogt zal de vraag van het andere goed
afnemen
à VB. auto’s kan je niet gebruiken zonder benzine, auto <-> benzine)
Substitutie goederen
“Goederen die we gebruiken ter vervanging van elkaar”
à De prijs van het ene goed heeft een positieve invloed op de vraag naar het andere
goed
2.1.1 MARKTVRAAG (V)
uitz. Arbeidsmarkt
(producenten)
Def. MARKT VRAAG (V)
= “De totale hoeveel van alle consumenten samen bereid zijn te kopen
afhankelijk van een aantal determinanten”
≠ Individuele hoeveelheid à individuele consumentengedrag (hoofdstuk3)
≠ feitelijke hoeveelheid
= horizontale sommatie van individuele vraagcurven (collectieve vraag)
Determinanten:
§ Prijs (p)
§ Pz (substitutie goederen, complementaire goederen)
§ Inkomen
§ Smaak, Verwachtingen, Kwaliteit
GRAFISCH
Ceteris paribus (c.p.)
§ Verband tussen prijs en hoeveelheid
§ Prijs verandert, andere determinanten zijn constant
*Negatief verband tussen p en q
*prijs stijgt, hoeveelheid daalt
*pv = f(p)
VERKLARING
Substitutie-effect: als prijs stijgt
à Veel consumenten gaan naar iets anders opzoek
Inkomenseffect: zelfde inkomen
à Hogere prijs à minder kopen
Verschuiving langs de curve: prijs verandert
Verschuiving van de curve: prijs onveranderlijk,
ander determinant veranderd
BELANGRIJK!!
HOOFDSTUK 1: ECONOMIE
1.1 WAT IS ECONOMIE?
BEHOEFTE SCHAARSE MIDDELEN
KEUZEPROBLEEM
Wat is economie?
“Een sociale wetenschap die tot voorwerp heeft het beheer van schaarse
middelen” (Volgens Scitovsky)
3 soorten problemen worden besproken:
1. Allocatieprobleem: geeft een antwoord op “hoe en waar gaat men die beperkte
middelen inzetten”.
2. Distributieprobleem: verderling à wie krijgt er wat?
3. Stabilisatieprobleem: vb. Hoe kunnen we een stabile economische groei
aanhouden?
Micro / Macro
Micro: Besteed aandacht aan het gedrak van de producent.
Macro: is gericht oplage inflatie en werkloosheid, een aanvaardbare economische
groei,…
Economische goederen: Aan deze goederen hangt een prijskaartje
Niet schaarse goederen: Dit zijn vrije goederen zoals; lucht
Schaarse (middelen): Middelen om iets te kopen zijn beperkt en kunnen maar 1 keer
ingezet worden.
1.2 OPPORTUNITEITSKOST
Opportuniteitskost
“De waarde van beste niet-gekozen alternatieven dat men opgeeft door een keuze
te maken”
VB.: concert gaan vs babysitten
ECONOMIE = KEUZES
ALTERNATIEVEN OPOFFEREN
MAKEN
1.3 DIVERSE ECONOMISCHE SYSTEMEN
Centrale planning Gemengde economie Vrije markt-systeem
Centraal gestuurde-economie
= Het is een combinatie van = Economie waar iedereen wordt
= Economie wordt van bovenaf beide. De overheid gaat een vrijgelaten. Er is geen overheid
gestuurd. Overheid gaat beslissen beetje ingrijpen maar voor de rest die zegt wat de burgers moeten
wat er gaat gebeuren zonder wordt de markt vrijgelaten. doen.
rekening te houden met de Vb. België (overheid grijpt soms Regelt zichzelf
burgers. Vb. Noord-Korea in)
,1.4 VRIJE MARKT ECONOMIE
Iedereen is vrij, geen overheid die ingrijpt à Regelt zichzelf allemaal
GRONDLEGGER: Adem Smith
Wealth of Nations:
à Adem vroeg zich af; “Waarom zijn bepaalde landen rijk, terwijl andere heel arm
zijn?”
à Adem had gezien dat: landen met een hoge welvaart gebruiken een vrije markt
economie
HOE WERKT VRIJE MARKT ECONOMIE? Invisible hand
Invisible hand: (à wetten van vraag & aanbod)
= Zelfregulerend mechanisme
= Prijsmechanisme: de prijzen spelen een grote rol in hoe de economie in zijn
evenwicht gaat komen.
Hoe komt dat de prijzen zo belangrijke zijn?
à De prijzen weerspiegelen de verlangens van de medeburgers
à Dit leidt tot “De wetten van vraag & aanbod”
Vb.
Bakker bakt bruinbrood
Vraag naar bruinbrood stijgt
à Prijs stijgt à winstkansen stijgen à productie stijgt
Waarom bakt de bakker meer brood?
à Hij wil zijn eigen winst maximaliseren (= egocentrisch)
“Individuele rationaliteit leidt tot collectieve rationaliteit” ß Belangrijk kenmerk vrij
markt economie
à Individuele rationaliteit = meer bruin brood
à Collectieve rationaliteit = winst voor bakker
à Prijs = is signaal voor wat gewild is.
VOORDELEN:
§ Vrijheid: van consumptie en productie
§ Coördinatie, maar geen planning (niet van bovenaf bestuurd)
§ Efficiëntie: een efficiënte uitkomst. Er word enkel aangeboden wat gevraagd wordt
zodat er geen structurele overschotten of tekorten zijn.
§ Realistisch mensbeeld: private vice, public virtue (rationeel handelen)
MAAR ook: PROBLEMEN (zie hoofdstuk 6)
§ Monopolie: 1 producent alle macht in handen
§ Publieke of collectieve goederen
§ Externe effecten
DE PRODUCTIEFUNCTIE (p.25-34)
= Een technische relatie tussen de hoeveelheid productiefactoren (inputs) en de
maximale de hoeveelheid economische goederen (outputs) die men daarmee kan
produceren
,HET VERRUIMEN VAN DE PRODUCTIEMOGELIJKHEDEN VAN EEN LAND
Belangrijke determinanten van de productiemogelijkheden zijn
§ Toenemende arbeidsverdeling & specialisatie
§ Vooruitgang in technologische kennis
§ Verbetering in de economische ordering
à Zorgen ervoor dat de productiemogelijkhedencurve verder van de oorsprong liggen
Arbeidsverdeling:
§ Specialisatie in het productieproces
§ Gevolg: in vergelijking met het verleden is de arbeidsproductiviteit toegenomen
(productie peer arbeidseenheid)
Verklaring:
§ Deeltaak kan beter in overeenstemming gebracht worden met aangeboren
talenten
§ Er kan een aangepaste opleiding en scholing gegeven worden
§ Routine verhoogt meestal de vakbekwaamheid
Nadeel:
§ Arbeider is vervreemd van het eindproduct waarin hij nauwelijks zijn persoonlijke
bijdrage kan herkennen
Vooruitgang technologie -> verhoogt arbeidsproductiviteit -> verhoogt
productiemogelijkheden
Wijziging in de economische ordering kan de productiemogelijkheden verhogen
Vb. - Schoolplicht
- Afschaffing van beroepsprivileges
- Verandering in het eigendomsrecht
, HOOFDSTUK 2: HET MARKTMECHANISME
2.1 MARKTMECHANISME
Prijzen komen tot stand door enerzijds rekening te houden met de productiekosten en
anderzijds de betalingsbereidheid van de consumenten
Complementaire goederen
“Goederen die je samen gebruikt”
à Als je de prijs van het ene goed verhoogt zal de vraag van het andere goed
afnemen
à VB. auto’s kan je niet gebruiken zonder benzine, auto <-> benzine)
Substitutie goederen
“Goederen die we gebruiken ter vervanging van elkaar”
à De prijs van het ene goed heeft een positieve invloed op de vraag naar het andere
goed
2.1.1 MARKTVRAAG (V)
uitz. Arbeidsmarkt
(producenten)
Def. MARKT VRAAG (V)
= “De totale hoeveel van alle consumenten samen bereid zijn te kopen
afhankelijk van een aantal determinanten”
≠ Individuele hoeveelheid à individuele consumentengedrag (hoofdstuk3)
≠ feitelijke hoeveelheid
= horizontale sommatie van individuele vraagcurven (collectieve vraag)
Determinanten:
§ Prijs (p)
§ Pz (substitutie goederen, complementaire goederen)
§ Inkomen
§ Smaak, Verwachtingen, Kwaliteit
GRAFISCH
Ceteris paribus (c.p.)
§ Verband tussen prijs en hoeveelheid
§ Prijs verandert, andere determinanten zijn constant
*Negatief verband tussen p en q
*prijs stijgt, hoeveelheid daalt
*pv = f(p)
VERKLARING
Substitutie-effect: als prijs stijgt
à Veel consumenten gaan naar iets anders opzoek
Inkomenseffect: zelfde inkomen
à Hogere prijs à minder kopen
Verschuiving langs de curve: prijs verandert
Verschuiving van de curve: prijs onveranderlijk,
ander determinant veranderd
BELANGRIJK!!
