Straf(proces)recht
Week 1:
Art. 662 BW = onrechtmatige daad
Ultimum remedium= Het laatste middel. (Strafrecht)
Strafrecht Staat (OM) – Burger
In het strafrechtelijke systeem is er een mogelijkheid voor slachtoffers van strafbare feiten om als
‘benadeelde partij’ schadevergoeding te verzoeken aan de strafrechter.
Het doel van straffen;
- vergelding leedtoevoeging
- Preventie Het voorkomen mensen willen geen straf, dus zullen zij gedrag dat mogelijk tot straf
leidt, zoveel mogelijk vermijden;
+Speciale preventie; De dader die in aanraking is gekomen met de gevolgen van het overschrijden
van een strafrechtelijke norm, de volgende keer wel twee keer zal nadenken, voordat hij nog eens
iets dergelijks doet. (Voorkomen of ontmoedigen)
+ Generale preventie; Ook anderen dan de gestrafte lering trekken uit het feit dat er voor het plegen
van een strafbaar feit straf opgelegd kan worden.
Materieel strafrecht;
Wat is een strafbaar feit?
Welk gedrag is niet toegestaan?
Welke personen kunnen daarvoor worden gestraft?
Formeel strafrecht;
Strafprocesrecht.
Regels van het strafproces (Strafvordering)
(NIET VERWARREN MET WETTEN IN MATERIËLE ZIN EN FORMELE ZIN)
Commune strafrecht;
Het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen.
Bijzonder strafrecht;
Het strafrecht dat in andere wetten staat. (vb. Wegenverkeerswet, wet wapens en munitie etc.)
Belangrijke wetten:
Wetboek van
strafrecht
Wwm
materieel
WED
WVW
strafrecht
enzovoorts
Wetboek van
formeel
strafvordering
1
,Strafbaar feit= Een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten.
Voorwaarden van een strafbaar feit (Vierlagenmodel):
1. Menselijke gedraging
2. Wettelijke delictsomschrijving (Bestanddelen)
3. Wederrechtelijkheid (Elementen)
4. Schuld/ verwijt (Elementen)
Menselijke gedraging:
De gedraging moet verricht zijn door een mens.
Niemand kan vervolgd of gestraft worden voor het hebben van bepaalde gedachten.
Tenlastelegging= processtuk waarin staat beschreven welke gedraging de verdachte, volgens de
officier van justitie zou hebben verricht.
Een menselijke gedraging is alleen strafbaar als het staat in de wet. (veralgemeniseerd)
Delictsomschrijving:
Bewezenverklaring= De rechter stelt vast of het bewezen is dat het feit door de verdacht is begaan.
Na de bewezenverklaring moet de rechter bepalen welke wettelijke delictsomschrijving nu precies
van toepassing is op het bewezenverklaarde.
formulering van een strafbaar feit in de wet
Bestaat uit bestanddelen:
- gedragingen
- voorwaarden waaronder een feit strafbaar is
(vb. opzettelijk, met voorbedachten rade, een ander, het leven berooft)
Bestanddelen moeten worden bewezen
Elementen:
Algemene vereisten voor strafbaarheid:
- Wederrechtelijkheid (in strijd met het recht):
Alleen wordt er gekeken naar het al dan niet gerechtvaardigd zijn van de daad.
Er kunnen omstandigheden zijn die het gedrag rechtvaardigen. (Rechtvaardigingsgrond)
Wederechtelijk gaat in op de delictsomschrijving.
- Schuld (verwijt) :
Als men van iemand in redelijkheid kan vergen dat hij zich anders gedroeg dan hij deed.
Verwijtbaarheid= Als iemand een reëel gedragsalternatief had – dat wil zeggen als iemand
redelijkerwijs een andere optie had dan het overtreden van de wet.
2
, Elementen zijn niet opgenomen in de delictsomschrijving.
Elementen hoeven niet bewezen te worden.
Kwalificatie= De naam van het artikel of hij die schuldig is aan…
!! Het schema van toepassen voor op een tentamen: (vb)
Artikel + bestanddelen Jurisprudentie Toepassing casus/
kwalificatie motivering
Art. 298 Sr Opzettelijk
Moord
Met voorbedachten rade
Een ander van het leven berooft
De strafbepaling in de meest volledige vorm bestaat uit;
- Delictsomschrijving = Welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar heeft willen stellen.
- Kwalificatie aanduiding= welke term het gedrag in juridisch opzicht benoemd moet worden.
- Strafbedreiging= welk soort straf er opgelegd kan worden en wat het maximum daarbij is.
Legaliteit en interpretatie:
Legaliteitsbeginsel= Strafbare feiten moeten in het geschreven recht terug te vinden zijn.
(Kwalificatie De rechter moet in een vonnis altijd precies aangeven waar in de wet het feit dat de
verdachte heeft gepleegd strafbaar is gesteld)
Het verbod van terugwerkende kracht= Het gedrag is pas strafbaar als het ten tijde van het begaan
van het feit in de wet strafbaar gesteld is.
Voor het interpreteren van wetstermen bestaat een aantal methoden.
Interpretatiemethoden;
-- Grammaticale interpretatie; Interpretatie op grond van betekenis die gebruikte woorden naar
gewoon spraakgebruik hebben
- Systematische interpretatie; Interpretatie o.g.v. plaats die regels binnen een systeem van regels
innemen
- Wetshistorische interpretatie; interpretatie met beroep op bedoeling van de wetgever met die
wettelijke regel (parlementaire stukken)
- Teleologische interpretatie; Beroep van de rechter op het doel, de ratio of de strekking van de
wettelijke regel. Interpretatie noem je alleen teleologisch als rechter er expliciet naar verwijst.
3
Week 1:
Art. 662 BW = onrechtmatige daad
Ultimum remedium= Het laatste middel. (Strafrecht)
Strafrecht Staat (OM) – Burger
In het strafrechtelijke systeem is er een mogelijkheid voor slachtoffers van strafbare feiten om als
‘benadeelde partij’ schadevergoeding te verzoeken aan de strafrechter.
Het doel van straffen;
- vergelding leedtoevoeging
- Preventie Het voorkomen mensen willen geen straf, dus zullen zij gedrag dat mogelijk tot straf
leidt, zoveel mogelijk vermijden;
+Speciale preventie; De dader die in aanraking is gekomen met de gevolgen van het overschrijden
van een strafrechtelijke norm, de volgende keer wel twee keer zal nadenken, voordat hij nog eens
iets dergelijks doet. (Voorkomen of ontmoedigen)
+ Generale preventie; Ook anderen dan de gestrafte lering trekken uit het feit dat er voor het plegen
van een strafbaar feit straf opgelegd kan worden.
Materieel strafrecht;
Wat is een strafbaar feit?
Welk gedrag is niet toegestaan?
Welke personen kunnen daarvoor worden gestraft?
Formeel strafrecht;
Strafprocesrecht.
Regels van het strafproces (Strafvordering)
(NIET VERWARREN MET WETTEN IN MATERIËLE ZIN EN FORMELE ZIN)
Commune strafrecht;
Het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen.
Bijzonder strafrecht;
Het strafrecht dat in andere wetten staat. (vb. Wegenverkeerswet, wet wapens en munitie etc.)
Belangrijke wetten:
Wetboek van
strafrecht
Wwm
materieel
WED
WVW
strafrecht
enzovoorts
Wetboek van
formeel
strafvordering
1
,Strafbaar feit= Een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten.
Voorwaarden van een strafbaar feit (Vierlagenmodel):
1. Menselijke gedraging
2. Wettelijke delictsomschrijving (Bestanddelen)
3. Wederrechtelijkheid (Elementen)
4. Schuld/ verwijt (Elementen)
Menselijke gedraging:
De gedraging moet verricht zijn door een mens.
Niemand kan vervolgd of gestraft worden voor het hebben van bepaalde gedachten.
Tenlastelegging= processtuk waarin staat beschreven welke gedraging de verdachte, volgens de
officier van justitie zou hebben verricht.
Een menselijke gedraging is alleen strafbaar als het staat in de wet. (veralgemeniseerd)
Delictsomschrijving:
Bewezenverklaring= De rechter stelt vast of het bewezen is dat het feit door de verdacht is begaan.
Na de bewezenverklaring moet de rechter bepalen welke wettelijke delictsomschrijving nu precies
van toepassing is op het bewezenverklaarde.
formulering van een strafbaar feit in de wet
Bestaat uit bestanddelen:
- gedragingen
- voorwaarden waaronder een feit strafbaar is
(vb. opzettelijk, met voorbedachten rade, een ander, het leven berooft)
Bestanddelen moeten worden bewezen
Elementen:
Algemene vereisten voor strafbaarheid:
- Wederrechtelijkheid (in strijd met het recht):
Alleen wordt er gekeken naar het al dan niet gerechtvaardigd zijn van de daad.
Er kunnen omstandigheden zijn die het gedrag rechtvaardigen. (Rechtvaardigingsgrond)
Wederechtelijk gaat in op de delictsomschrijving.
- Schuld (verwijt) :
Als men van iemand in redelijkheid kan vergen dat hij zich anders gedroeg dan hij deed.
Verwijtbaarheid= Als iemand een reëel gedragsalternatief had – dat wil zeggen als iemand
redelijkerwijs een andere optie had dan het overtreden van de wet.
2
, Elementen zijn niet opgenomen in de delictsomschrijving.
Elementen hoeven niet bewezen te worden.
Kwalificatie= De naam van het artikel of hij die schuldig is aan…
!! Het schema van toepassen voor op een tentamen: (vb)
Artikel + bestanddelen Jurisprudentie Toepassing casus/
kwalificatie motivering
Art. 298 Sr Opzettelijk
Moord
Met voorbedachten rade
Een ander van het leven berooft
De strafbepaling in de meest volledige vorm bestaat uit;
- Delictsomschrijving = Welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar heeft willen stellen.
- Kwalificatie aanduiding= welke term het gedrag in juridisch opzicht benoemd moet worden.
- Strafbedreiging= welk soort straf er opgelegd kan worden en wat het maximum daarbij is.
Legaliteit en interpretatie:
Legaliteitsbeginsel= Strafbare feiten moeten in het geschreven recht terug te vinden zijn.
(Kwalificatie De rechter moet in een vonnis altijd precies aangeven waar in de wet het feit dat de
verdachte heeft gepleegd strafbaar is gesteld)
Het verbod van terugwerkende kracht= Het gedrag is pas strafbaar als het ten tijde van het begaan
van het feit in de wet strafbaar gesteld is.
Voor het interpreteren van wetstermen bestaat een aantal methoden.
Interpretatiemethoden;
-- Grammaticale interpretatie; Interpretatie op grond van betekenis die gebruikte woorden naar
gewoon spraakgebruik hebben
- Systematische interpretatie; Interpretatie o.g.v. plaats die regels binnen een systeem van regels
innemen
- Wetshistorische interpretatie; interpretatie met beroep op bedoeling van de wetgever met die
wettelijke regel (parlementaire stukken)
- Teleologische interpretatie; Beroep van de rechter op het doel, de ratio of de strekking van de
wettelijke regel. Interpretatie noem je alleen teleologisch als rechter er expliciet naar verwijst.
3
