Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 De nood aan behandeling, algemene
uitgangspunten en prioriteiten in verband met
behandeling
Nood aan therapie bepaald door verschillende factoren (Weiss, Gordon en Lillywhite)
1. De door de persoon verwachte of gewenste levensstijl of beroepskeuze
2. De attitudes van de directe familie en omgeving ten aanzien van het
articulatieprobleem
attitude spreker is hier van het grootste belang
3. Aard van het articulatieprobleem mbt de oorzaken, ernst en gevolgen op de
communicatie
4. Leeftijd
○ Meestal niet voor 4-4;6 : indien enkel probleem spraakklank
○ Geïsoleerde klanken: tijdsnormen
5. Etiologie
Pena-Brooks & Hedge
○ Scenario 1
Fonetische en fonologische vaardigheden normaal
Fouten eigen aan normale ontwikkeling
Geen invloed op sociaal leven, school of beroep geen therapie
○ Scenario 2
Fonetische en fonologische vaardigheid lijken normaal geen therapie
○ Scenario 3
Spraakklankstoornis doch nog geen therapie (door structurele effecten)
○ Scenario 4
Spraakklankstoornis met therapie indicatie
1.2 Algemene uitgangspunten
Gebaseerd op Weiss, Gordon en Lillywhite
1. Elimineren of minimaliseren effect beïnvloedende factoren
Kan gaan over veroorzakende, in stand houdende en/of versterkende factoren
2. Precieze omschrijving doelen en procedures
, ○ Wat de patiënt moet doen
○ Onder welke specifieke condities
○ Aan welke criteria hij/zij moet voldoen voor bepaalde taken
3. Verschil tussen de fout en de standaardproductie aanleren
4. Aandacht besteden aan het leren generaliseren
= specifieke oefeningen inschakelen voor transfer en onderhoud
5. Meerdere spraakklanken tegelijkertijd
Verschillende argumenten
1) De mate van vooruitgang bespoedigen
2) De verstaanbaarheid sneller verbeteren
3) De kansen op overgeneralisatie verminderen
4) De motivatie hoog houden
5) Financiële en economische overwegingen
6. Niveau waarop met de behandeling moet worden gestart, adequaat inschatten
○ Niveau 1: perceptuele training
○ Niveau 2: productie van fonemen
○ Niveau 3: transfer/overdracht van spraakklanken
○ Niveau 4: onderhoud van de geleerde doelklanken
7. Gedragsmatig behandelplan
8. Realistische en geïndividualiseerde aanpak
9. Minimum aan motivationele middelen
10. Spraakklanken uitlokken op de meest eenvoudige wijze
11. Zoveel mogelijk patiënt-responsen per tijdseenheid
12. Vooruitgang moet voortdurend opgevolgd worden
13. Personen uit de omgeving zo nauw mogelijk
betrekken
14. De relatie met de patiënt is zeer belangrijk
1.2.1 Variabelen van belang bij
planning therapie
Ruscello onderscheid drie variabelen
1. Cliëntfactoren
2. Therapeutfactoren
3. Omgeving
Prioriteiten van de behandeling 3 vragen
stellen
1. Hoeveel spraakklanken of fonologische
processen tegelijkertijd aanpakken
2. Op welk doelgedrag en spraakklanken
of fonologische processen meer
specifiek eerst richten
, 3. Moet er specifieke auditieve training gebeuren
1.2.2 Fasen in de articulatietherapie
Fase 1: elimineren en verminderen veroorzakende factoren
Fase 2: discriminatietraining
Fase 3: verwervings-of productiefase
Fase 4: transfer- of generalisatiefase
Fase 5: onderhouds- of habituatiefase
1.2.3 Verschil fonologische en fonetische benadering
, Hoofdstuk 2: Historiek
+/- 2500 jaar voor Christus
○ Egyptische papyrusrol
○ Instructies voor het geven van spraaktrainingen
○ In deze tijd, verband gelegd tussen stoornissen van het spreken en letsel van het
hoofd
Aristoteles
○ Als eerste een indeling van articulatiestoornissen
○ Onderscheid
1. Ischnophonos
= persoon slaagt er niet in om met gepaste snelheid de ene syllabe met de
andere te verbinden
2. Traulos
= het onvermogen om bepaalde spraakklank te produceren
3. Psellos
= het weglaten van bepaalde spraakklanken of syllaben
Galenus: opsplitsing in stem, articulatie en menselijke spraak
US
○ Elocution movement
○ Dictieleraren die in private praktijken leraars, dominees, acteurs, … hielpen om
spraak te verbeteren
1926: american academy of speech correction
1972: Van Riper “speech correction” drill
Scripture: fonetische plaatsing (facilitatietechnieken beschrijven)
> 1930: verschillende therapie methoden/technieken: smal-/breedspectrum
1.1 De nood aan behandeling, algemene
uitgangspunten en prioriteiten in verband met
behandeling
Nood aan therapie bepaald door verschillende factoren (Weiss, Gordon en Lillywhite)
1. De door de persoon verwachte of gewenste levensstijl of beroepskeuze
2. De attitudes van de directe familie en omgeving ten aanzien van het
articulatieprobleem
attitude spreker is hier van het grootste belang
3. Aard van het articulatieprobleem mbt de oorzaken, ernst en gevolgen op de
communicatie
4. Leeftijd
○ Meestal niet voor 4-4;6 : indien enkel probleem spraakklank
○ Geïsoleerde klanken: tijdsnormen
5. Etiologie
Pena-Brooks & Hedge
○ Scenario 1
Fonetische en fonologische vaardigheden normaal
Fouten eigen aan normale ontwikkeling
Geen invloed op sociaal leven, school of beroep geen therapie
○ Scenario 2
Fonetische en fonologische vaardigheid lijken normaal geen therapie
○ Scenario 3
Spraakklankstoornis doch nog geen therapie (door structurele effecten)
○ Scenario 4
Spraakklankstoornis met therapie indicatie
1.2 Algemene uitgangspunten
Gebaseerd op Weiss, Gordon en Lillywhite
1. Elimineren of minimaliseren effect beïnvloedende factoren
Kan gaan over veroorzakende, in stand houdende en/of versterkende factoren
2. Precieze omschrijving doelen en procedures
, ○ Wat de patiënt moet doen
○ Onder welke specifieke condities
○ Aan welke criteria hij/zij moet voldoen voor bepaalde taken
3. Verschil tussen de fout en de standaardproductie aanleren
4. Aandacht besteden aan het leren generaliseren
= specifieke oefeningen inschakelen voor transfer en onderhoud
5. Meerdere spraakklanken tegelijkertijd
Verschillende argumenten
1) De mate van vooruitgang bespoedigen
2) De verstaanbaarheid sneller verbeteren
3) De kansen op overgeneralisatie verminderen
4) De motivatie hoog houden
5) Financiële en economische overwegingen
6. Niveau waarop met de behandeling moet worden gestart, adequaat inschatten
○ Niveau 1: perceptuele training
○ Niveau 2: productie van fonemen
○ Niveau 3: transfer/overdracht van spraakklanken
○ Niveau 4: onderhoud van de geleerde doelklanken
7. Gedragsmatig behandelplan
8. Realistische en geïndividualiseerde aanpak
9. Minimum aan motivationele middelen
10. Spraakklanken uitlokken op de meest eenvoudige wijze
11. Zoveel mogelijk patiënt-responsen per tijdseenheid
12. Vooruitgang moet voortdurend opgevolgd worden
13. Personen uit de omgeving zo nauw mogelijk
betrekken
14. De relatie met de patiënt is zeer belangrijk
1.2.1 Variabelen van belang bij
planning therapie
Ruscello onderscheid drie variabelen
1. Cliëntfactoren
2. Therapeutfactoren
3. Omgeving
Prioriteiten van de behandeling 3 vragen
stellen
1. Hoeveel spraakklanken of fonologische
processen tegelijkertijd aanpakken
2. Op welk doelgedrag en spraakklanken
of fonologische processen meer
specifiek eerst richten
, 3. Moet er specifieke auditieve training gebeuren
1.2.2 Fasen in de articulatietherapie
Fase 1: elimineren en verminderen veroorzakende factoren
Fase 2: discriminatietraining
Fase 3: verwervings-of productiefase
Fase 4: transfer- of generalisatiefase
Fase 5: onderhouds- of habituatiefase
1.2.3 Verschil fonologische en fonetische benadering
, Hoofdstuk 2: Historiek
+/- 2500 jaar voor Christus
○ Egyptische papyrusrol
○ Instructies voor het geven van spraaktrainingen
○ In deze tijd, verband gelegd tussen stoornissen van het spreken en letsel van het
hoofd
Aristoteles
○ Als eerste een indeling van articulatiestoornissen
○ Onderscheid
1. Ischnophonos
= persoon slaagt er niet in om met gepaste snelheid de ene syllabe met de
andere te verbinden
2. Traulos
= het onvermogen om bepaalde spraakklank te produceren
3. Psellos
= het weglaten van bepaalde spraakklanken of syllaben
Galenus: opsplitsing in stem, articulatie en menselijke spraak
US
○ Elocution movement
○ Dictieleraren die in private praktijken leraars, dominees, acteurs, … hielpen om
spraak te verbeteren
1926: american academy of speech correction
1972: Van Riper “speech correction” drill
Scripture: fonetische plaatsing (facilitatietechnieken beschrijven)
> 1930: verschillende therapie methoden/technieken: smal-/breedspectrum
