Samenvatting BMW Organisme Thema 2: Invertebra - Zelfstudie Aantekeningen

BMW Organisme – Blok 2 –
Zelfstudie aantekeningen – Week
2
Inhoud
BMW Organisme – Thema 2: Invertebrata en vroegontwikkeling – Week 2..........................................2
Zelfstudie van eencellig naar meercellig (thema 2)............................................................................2
Zelfstudie: Van zygote naar blastula (thema 2)..................................................................................4
Amfibieën ontwikkeling..................................................................................................................5
Bij de eerste klievingsdeling ontstaat er een kleine intracellulaire ruimte. Deze wordt steeds
groter tijdens klievingen en vormt uiteindelijk de blastocoel.........................................................6
Vogel ontwikkeling.........................................................................................................................6
Ontwikkeling zoogdieren................................................................................................................7
Zelfstudie: Van blastula naar drie kiemlagen (thema 2).....................................................................9
Ontwikkeling van Amfibieën.........................................................................................................11
Ontwikkeling van vogels...............................................................................................................13
Ontwikkeling van zoogdieren.......................................................................................................15
Zelfstudie Mesodermdifferentiatie (thema 2)..................................................................................16
Zelfstudie Embryonale kromming en coeloomvorming (thema 2)...................................................20
Krommingsprocessen en de vorming van het coeloom................................................................20
Zelfstudie Toestandkoming lichaamsbouwplan (thema 2)...............................................................23
Proliferatie....................................................................................................................................23
Differentiatie.................................................................................................................................23
Interactie......................................................................................................................................23
Organisatie...................................................................................................................................24
Apoptose......................................................................................................................................24
Zelfstudie Vroege ontwikkeling van het zenuwstelsel – Thema 2....................................................27
Zelfstudie Van meercellig naar chordata (thema 2)..........................................................................30




1

,BMW Organisme – Thema 2: Invertebrata en
vroegontwikkeling – Week 2
Zelfstudie van eencellig naar meercellig (thema 2)
Prokaryoot = eerste organismen op aarde

 Eencellig
 groot aanpassingsvermogen
 Monera = archaea + bacteriën
 Onder te verdelen in archaea en bacteriën (vormen samen Monera)
 Bacteriën;
- pathogenen
- niet-pathogenen
 Archaea
- extremofielen
- thermofiel

Eukaryoten = cellen die ontstonden na de prokaryoten

 Meercellig
 Hoge cel complexiteit met veel celorganellen en andere interne structuren
 Was in het begin unicellulair (organisme bestaat uit 1 cel)
 Later ontwikkelde de meercelligheid (organisme bestaat uit meerdere cellen) waardoor er
multicellulaire eukaryote ontstonden

Kenmerk Prokaryoot Eukaryoot
DNA opslag Los in de cel In de kern
Cytoskelet Intermediaire filamenten, Intermediaire filamenten,
microtubuli, actine microtubuli, actine
Afgesloten nucleus met Nee Ja
envelop
Organellen RER RER, mitochondrium, Golgi


Endosymbiose theorie = de theorie die stelt dat de eukaryoot is ontstaan door de invouwing van het
celmembraan en hiermee te vorming van de kernenvelop en RER. Ook is er een symbiose aangegaan
van prokaryoten met andere structuren (zoals mitochondrium + chloroplasten). Bewijs;
- mitochondrien + chloroplast hebben hun eigen DNA
- hebben beide dubbelmembraan

Taxonomie = systeem waarin organismen zijn verdeeld op basis van phylogenie
Phylogenie = genetische afkomst
Synapomorfie = het ‘rijk’ in de taxonomie waartoe een bepaald organisme kan horen
Morfologische homologe kenmerken = kenmerken in de bouw/structuur van organisme
Protista = het rijk van de unicellulaire eukaryoten. Dit zijn simpele organismen

Opdrachten:

1. Voordelig effect prokaryoten = ze zijn erg belangrijk voor onze gezondheid omdat ze onder
andere deel zijn van ons microbioom. Dit is belangrijk voor verschillende processen in het
lichaam

2

, Nadelig effect prokaryoten = ze kunnen omringend water aantasten door algengroei. Dit is
giftig voor de mens
2. Zie tabel in tekst
3. Mitochondrium
4. De eukaryoot is ontstaan door het invouwing van het celmembraan en het vormen van een
kernenvelop en RER. Daarnaast is de cel relaties aangegaan met andere compartimenten
zoals mitochondria en chloroplasten
5. Meercellig: Unikonts + Chromalveolates




3

, Zelfstudie: Van zygote naar blastula (thema 2)
Klievingsdelingen = delingen waarbij de cel niet in omvang
toeneemt, maar waarbij er wel meerdere cellen ontstaan.
Afhankelijk van:
- verdeling van het yolk eiwit in het cytoplasma
- factoren in het cytoplasma
Yolk = eigeel in de bevruchte eicel die de klieving remt. Het
dient vooral als voeding
Zygote = bevruchte eicel

Kenmerken Klievingen

 Hoeveelheid en verdeling van yolk bepaalt:
- waar klieving ontstaat
- de grootte van de blastomeren
 Klieving wordt ook bepaald door erfelijke patronen
van de klieving
 Vegetale pool = de pool waar veel yolk is
 Animale pool = de pool waar weinig yolk is. hier gaat
de nucleus vooral naartoe
 Er zijn verschillende soorten klievingen (afhankelijk
van yolk);
- Isolecithaal
- Meroblastisch
 Vier belangrijke types klieving voor isolecithaal:
- Radiaal holoblastisch
- Spiraal holoblastisch
- biliteraal holoblastisch
- rotationaal holoblastisch

Isolecithaal = eierdooier is gelijk verdeelt over het ei zoogdieren)
Centrolectihaal = als het yolk zich vooral in het midden van de eicel bevindt
- klieving is holoblastisch. Dit betektnt dat het door het gehele ei gaat
Meroblastisch = de eieren bevatten grote opstappelingen van yolk
- een deel van cytoplasma ondergaat klieving
- centrolecithaal
- superficiale klieving
mesolecitaal = eieren waarbij de eierdooier een gemiddeld
volume inneemt
Telolecithaal = klein gedeelte van het ei is vrij van yolk
- delingen vinden alleen plaats in de kleine disk
- discoidal patroon (delingen zijn niet gelijk)



Ontwikkeling van de Nematode Caenorhabdits
elegans
- het is een heel klein organisme dat binnen 16 uur embryogene
kan ondergaan


4