Immuunpathogenese Overzicht
Transplantatie
Een paar belangrijke termen:
● Autograft: zelfde individu (bv huid)
● Isograft: ander individu, genetisch identiek (inteelt, eeneiige tweeling)
● Allograft: ander individu, dezelfde species, niet genetisch identiek
● Xenograft: andere species (bv borstbeen kalf, lever/long varken)
● Vrije transplantaat: geen vasculaire anastomosen (bv huid, cornea, kraakbeen,
bloed, delen van endocriene organen)
● Orgaan transplantaat: vasculaire anastomosen
● Statisch transplantaat: weefsel als matrix voor eigen weefsel (arterie, hartklep, pees,
bot)
Afstoting
Bij een transplantaatafstoting reageert het lichaam op transplantatie antigenen/weefsel
antigenen/ MHC. MHC antigenen komen voor op alle levende kernhoudende cellen en zijn
species en individu specifiek. MHC is polymorf en polygeen, dit betekend dat er
verschillende soorten zijn met voor iedere locus meerdere allelen. De mate van expressie
van MHC verschilt per weefsel. Zo is er op lymfocyten het meeste expressie en op
steunweefsel veel minder. Weefsels met veel expressie worden sneller afgestoten dan
weefsels met weinig expressie. Naast MHC is er ook mHC, dit kan zorgen voor afstoting op
lange termijn.
Wanneer en transplantatie tussen syngeneic (genetisch identieke) individuen uitgevoerd
wordt, zullen er geen problemen zijn.
Het weefsel zal in dit geval dus niet afgestoten
worden. Bij een transplantatie tussen allogene
individuen zal het weefsel wel afgestoten
worden. Dit komt doordat deze individuen
verschillende MHC hebben. Het transplantaat
zal na ongeveer 12 dagen afgestoten worden,
dit is de primaire afstoting. Wanneer er daarna
een nieuwe transplantatie plaatsvindt zal de
afstoting nog sneller gaan, dit is de secundaire
afstoting.
Als je leukocyten af zou nemen van een dier dat een transplantaat heeft afgestoten en deze
inspuit in een nieuw dier zal het afgestoten worden. Ook hier vindt een secundaire afstoting
plaats.
, Huidtransplantaat
Als een huidtransplantaat afgestoten wordt,
vindt er eerst celdood plaats. Dit zorgt ervoor
dat dendritische cellen naar de lymfeknopen
gaan en een immuunrespons tegen het
transplantaat opgewekt wordt. Ongeveer 6
dagen na de transplantatie bevinden
lymfocyten zich in het weefsel. Na 8 dagen
wordt het transplantaat bleek, dit komt doordat er geen doorbloeding meer is. 12-14 dagen
na de transplantatie is er een volledige afstoting, dit is een primaire afstoting.
Als je een tweede transplantatie uit zou voeren met dezelfde donor zal er een secundaire
afstoting plaatsvinden. Als de tweede transplantatie minder dan 7 dagen na de afstoting van
de eerste plaatsvindt zal het transplantaat helemaal niet aanslaan. Dit komt doordat de
effectorcellen nog aanwezig zijn op de plek van het transplantaat. Als de transplantatie meer
dan 10 dagen na afstoting van de eerste plaatsvindt zorgt dit voor memory cel activatie. Het
duurt vervolgens maar 4-7 dagen voordat de secundaire afstoting plaatsvindt.
Orgaantransplantaat
Bij een orgaantransplantatie zullen gelijk vasculaire
anastomosen vormen, dit betekent dat bloedvaten gevormd
worden. Na 3 dagen zullen lymfocyten van de gastheer in het
transplantaat terecht komen. 12 dagen na de transplantatie zal
het volledige orgaan gedestrueerd zijn.
Als het orgaan van de donor zelf antigeen-presenterende cellen
bevat zullen deze naar de lymfeklieren migreren. Hier zal T-cel
activatie plaatsvinden. Dit heet direct recognition en het komt
doordat het MHC molecuul op de APC gezien wordt als
vreemd.
T-cel activatie kan ook komen doordat gastheer apcs
onderdelen van het donor weefsel presenteren. Dit heet indirect
recognition.
Er kan ook hyperacute afstoting plaatsvinden wanneer antilichamen tegen structuren van het
donorweefsel al aanwezig zijn. Dit kan bijvoorbeeld komen door een eerdere
bloedtransfusie.
Transplantatie
Een paar belangrijke termen:
● Autograft: zelfde individu (bv huid)
● Isograft: ander individu, genetisch identiek (inteelt, eeneiige tweeling)
● Allograft: ander individu, dezelfde species, niet genetisch identiek
● Xenograft: andere species (bv borstbeen kalf, lever/long varken)
● Vrije transplantaat: geen vasculaire anastomosen (bv huid, cornea, kraakbeen,
bloed, delen van endocriene organen)
● Orgaan transplantaat: vasculaire anastomosen
● Statisch transplantaat: weefsel als matrix voor eigen weefsel (arterie, hartklep, pees,
bot)
Afstoting
Bij een transplantaatafstoting reageert het lichaam op transplantatie antigenen/weefsel
antigenen/ MHC. MHC antigenen komen voor op alle levende kernhoudende cellen en zijn
species en individu specifiek. MHC is polymorf en polygeen, dit betekend dat er
verschillende soorten zijn met voor iedere locus meerdere allelen. De mate van expressie
van MHC verschilt per weefsel. Zo is er op lymfocyten het meeste expressie en op
steunweefsel veel minder. Weefsels met veel expressie worden sneller afgestoten dan
weefsels met weinig expressie. Naast MHC is er ook mHC, dit kan zorgen voor afstoting op
lange termijn.
Wanneer en transplantatie tussen syngeneic (genetisch identieke) individuen uitgevoerd
wordt, zullen er geen problemen zijn.
Het weefsel zal in dit geval dus niet afgestoten
worden. Bij een transplantatie tussen allogene
individuen zal het weefsel wel afgestoten
worden. Dit komt doordat deze individuen
verschillende MHC hebben. Het transplantaat
zal na ongeveer 12 dagen afgestoten worden,
dit is de primaire afstoting. Wanneer er daarna
een nieuwe transplantatie plaatsvindt zal de
afstoting nog sneller gaan, dit is de secundaire
afstoting.
Als je leukocyten af zou nemen van een dier dat een transplantaat heeft afgestoten en deze
inspuit in een nieuw dier zal het afgestoten worden. Ook hier vindt een secundaire afstoting
plaats.
, Huidtransplantaat
Als een huidtransplantaat afgestoten wordt,
vindt er eerst celdood plaats. Dit zorgt ervoor
dat dendritische cellen naar de lymfeknopen
gaan en een immuunrespons tegen het
transplantaat opgewekt wordt. Ongeveer 6
dagen na de transplantatie bevinden
lymfocyten zich in het weefsel. Na 8 dagen
wordt het transplantaat bleek, dit komt doordat er geen doorbloeding meer is. 12-14 dagen
na de transplantatie is er een volledige afstoting, dit is een primaire afstoting.
Als je een tweede transplantatie uit zou voeren met dezelfde donor zal er een secundaire
afstoting plaatsvinden. Als de tweede transplantatie minder dan 7 dagen na de afstoting van
de eerste plaatsvindt zal het transplantaat helemaal niet aanslaan. Dit komt doordat de
effectorcellen nog aanwezig zijn op de plek van het transplantaat. Als de transplantatie meer
dan 10 dagen na afstoting van de eerste plaatsvindt zorgt dit voor memory cel activatie. Het
duurt vervolgens maar 4-7 dagen voordat de secundaire afstoting plaatsvindt.
Orgaantransplantaat
Bij een orgaantransplantatie zullen gelijk vasculaire
anastomosen vormen, dit betekent dat bloedvaten gevormd
worden. Na 3 dagen zullen lymfocyten van de gastheer in het
transplantaat terecht komen. 12 dagen na de transplantatie zal
het volledige orgaan gedestrueerd zijn.
Als het orgaan van de donor zelf antigeen-presenterende cellen
bevat zullen deze naar de lymfeklieren migreren. Hier zal T-cel
activatie plaatsvinden. Dit heet direct recognition en het komt
doordat het MHC molecuul op de APC gezien wordt als
vreemd.
T-cel activatie kan ook komen doordat gastheer apcs
onderdelen van het donor weefsel presenteren. Dit heet indirect
recognition.
Er kan ook hyperacute afstoting plaatsvinden wanneer antilichamen tegen structuren van het
donorweefsel al aanwezig zijn. Dit kan bijvoorbeeld komen door een eerdere
bloedtransfusie.
