Samenvatting colleges gedragswetenschappen leerjaar 2 - periode 1

Gedragswetenschappen
GW 1 – cognitieve stoornissen
Inleiding:
 In Nederland krijgen jaarlijks naar schatting 160.000 (nieuwe) mensen te maken met een of
andere vorm van hersenletsel als gevolg van bijvoorbeeld een herseninfarct, ongeluk, tumor,
hartstilstand, hersenbloeding of operatie.
 Onder een Niet-Aangeboren Hersenletsel verstaan we; “Hersenletsel ten gevolge van welke
oorzaak dan ook, anders dan rond of vanwege de geboorte ontstaan, dat leidt tot een
onomkeerbare breuk in de levenslijn en tot het aangewezen zijn op hulpverlening”.
 De gevolgen van NAH kunnen heel verschillend zijn, maar kennen ook veel overeenkomsten.
 De volgende gevolgen kunnen optreden na een NAH:
o Zichtbare gevolgen (verlamming, incontinentie),
o Cognitieve stoornissen (onzichtbare gevolgen), (aandachtstoornissen executieve
functiestoornissen, perceptie stoornissen e.a).
o Gedragsveranderingen
o Stemmingsstoornissen


Cognitie:
 Latijns  cognoscere
 Begrip neuropsychologie:
o Waarnemen
o Denken
o Onthouden van kennis
o Toepassen en begrijpen

Ons brein:

Geheugenproces:
 Hoe werkt je geheugen?
o Geheugenproces  vermogen om te bewaren, op te slaan en later weer toe te passen.
o Geheugenstoornis  bij mensen met niet aangeboren hersenletsel




Informatieproces model:
 Multi store model –atkinson & shiffrin:
o Sensorisch geheugen:
 Informatie net lang genoeg vasthouden
om te kijken of de informatie belangrijk is
of niet. Kijken of de informatie op te slaan

, of er niks mee te doen. Heb je het nodig of is het niet nuttig de informatie die je binnen
krijgt.
o Korte termijn geheugen/werk geheugen:
 Wanneer het nuttig is wordt het naar je korte termijn geheugen
gestuurd/werkgeheugen. Worden dingen langer bewaard en het is in staat om
verbinding te leggen met informatie die al in je lange termijn geheugen zit. Dit noem je
elaboratie.
 Werkgeheugen wordt vaak geassocieerd met het getal 7, hier kun je 7 korte rubrieken
van informatie in op slaan. Wanneer dit vol zit is het moeilijk om dingen op te slaan.

Geheugentype:
 Bewust en onbewust
 Expliciet  bewuste kennis, informatie die je op
moet zoeken of uit je hoofd weet
 Impliciet  onbewuste geheugen, aangeleerde
vaardigheden, gewoontes
 Eposdisch  evenemten
 Semantisch  feiten
 Procedural  vaaridgheden en gewoonten
 Priming  feiten, sneller herkennen van dingen en de reactie hierop

Niet aangeboren hersenletsel:
 NAH:
o Traumatisch:
 Focaal  op een plek letsel
 Diffuus  verspreid letsel
o Niet traumatisch

Cognitieve stoornissen:
 Aandachtsstoornissen:
o Activatie/arousalniveau
 Vallen in slaap, kunnen niet stilzitten  kunnen niveau niet meer goed bepalen
o Gerichte aandacht
o Verdeelde aandacht
o Volgehouden aandacht
 Geheugenstoornissen:
o Retrograde amnese:
 Herinneringen die voor het letsel hebben plaatsgevonden heb/weet je niet meer. Oude
herinneringen kun je niet meer ophalen, alles wat er na gebeurde kan je wel
onthouden.
o Anterograde amnese:
 Alle herinneringen die na het letsel hebben plaatsgevonden heb/weet je niet meer. Ze
worden niet bewaard en je kunt ze niet onthouden.
 Vertraging van informatieverwerking:
toetsenbord computer printer
o Mensen met NAH hebben op elk vlak problemen, binnenkomen,
kabels kabels
filteren, verwerking en de output. Dit wordt ook wel mentale INPUT VERWERKING OUTPUT

traagheid genoemd. zenuwen zenuwen
gedachten,
o 70% van mensen na een CVA zintuigen hersenen emoties,
beweging
o Opvallend veel tijdverloop voordat patiënt reageert op vraag of
opdracht.
 Patiënt is dus extra gevoelig voor tijdsdruk