Samenvatting biologie thema 2: voortplanting BVJ Havo 4

H2


BIOLOGIE

1. ONGESLACHTELIJKE VOORTPLANTING
A. Celdeling
 Bij celdeling ontstaat uit een moedercel twee identieke
dochtercellen.
 De dochtercellen bevatten dezelfde genetische
eigenschappen als de moedercel.
 Celdeling is van belang bij de voortplanting en groei van
een organisme.
B. Op natuurlijke wijze
 Bij ongeslachtelijke voortplanting
ontstaan door celdeling nakomelingen
die genetisch identiek zijn aan de ouder.
(Bacteriën, eencellige organismen, schimmels en
planten en sommige dieren)
 Uit poliepen kunnen nieuwe poliepen ontstaan
door knopvorming
 Ongeslachtelijke voortplanting bij zaadplanten:
- Vormen van uitlopers (aardbeien)
- Knoppen vormen (aardappelen)
- Bollen (bolgewassen)
C. Op kunstmatige wijze
 Stekken: Je snijdt een stuk van een stengel of een blad
af, op het snijvlak kunnen wortels ontwikkelen.
 Weefselkweek= een speciale manier van stekken.
Stukjes weefsel van een goede plant worden op een
geschikte voedingsbodem gebracht. De cellen gaan
delen. Het weefsel wordt in stukjes verdeeld en naar een
andere voedingsbodem gebracht. Hieruit groeien plantjes
en gaat alles weer opnieuw.

,  Kloon= een organisme dat door ongeslachtelijke
voortplanting uit 1 organisme is ontstaan. Het kweken
van een kloon noem je klonen.
D. Celcyclus
 Bij celdeling ontstaat uit een cel twee cellen
met dezelfde erfelijke eigenschappen. Voordat
een cel gaat delen, verdubbelt de hoeveelheid
DNA in de cel. De chromosomen worden dan
gekopieerd. Bij de celdeling ontvangt elke
nieuwe cel vervolgens een complete set
chromosomen.
 Mitose= de deling van de celkern. (Bij planten, dieren en
schimmels)
 Na mitose snoert de cel tussen de kernen in en ontstaan
er 2 nieuwe cellen. De cellen vormen na de deling nieuw
celplasma. Ook neemt het aantal celorganellen toe.
 Celcyclus:
- Tijdens de M-fase (mitotische fase) deelt de cel.
- Ongeveer halverwege de interfase wordt van elk DNA-
molecuul een kopie gemaakt (S-fase).
- De kopie blijft tijdelijk vastzitten aan het DNA waarvan
de kopie is gemaakt.
- Na de S-fase bestaat een chromosoom uit 2
chromatiden.
 Interfase= de periode tussen twee celdelingen.
 DNA-replica of DNA-synthese= als van elk DNA-molecuul
een kopie wordt gemaakt in de interfase. (S-fase)
 Chromatiden= de DNA-moleculen die nog aan elkaar
vastzitten.
 G1-fase= de periode tussen de M en S-fase
 G2-fase= de periode tussen de S en M-fase
 G0-fase= als de cellen in rust zijn. Er treden dan geen
delingen op.


2