BIOSTATISTIEK
SAMENVATTING
COLLEGE 1
Tovenarij/kwakzalverij
- Oude geneeskunde
- Op basis van macht en invloed
• Voor kwetsbare/goedgelovige slachtoffers
• Brengen leven van albinisme patiënten in gevaar
Sir Archibald Garrod
- Heeft stofwisselingsziekte bedacht
• Verband tussen gen en functie
- Door alkaptonurie
Waarheid
- Nodig
• Kritisch denken
o Reflectief
o Brede interesse
o Opzoek naar waarheid en vernieuwing
o Mening opbouwen en beargumenteren
o Wetenschap erkennen als basis van kennis
o Kennis van medische geschiedenis
• Wetenschap gebruiken
o Interpreteren van richtlijnen
o Kennis toepassen in nieuwe situaties
o EBM gebruiken en zoeken
o Omgaan met onzekerheid/onvoorspelbaarheid
o Omgaan met ethische kwesties/dilemma’s
o Samenwerken
o Wetenschappelijke kennis op begrijpelijke manier overbrengen
o Bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek
o Sommige studies kloppen niet (bv. fraude)
o Elke publicatie moet kritisch bekeken worden
- Wetenschap ontdekt de waarheid
- Interpretatie van waarheid veranderd in tijd
• Door nieuwe inzichten en feiten
- Halve waarheden zijn mogelijk
• Niet alle fenomenen die men waarneemt kunnen worden uitgelegd
Paradigma
- Thomas Kuhn
- Verzameling van ideeën, opvattingen en praktische benaderingen van bepaald
onderzoeksdomein
- Elementen
• Wat valt er te observeren/meten?
1
, • Welke vragen kan je stellen over onderzoeksdomein?
• Hoe stel je een nieuw experiment op?
• Hoe kun je nieuwe resultaten interpreteren?
- Bij grote groep denkers over groot geheel
Paradigmaverschuivingen
- Op een andere manier gaan nadenken over iets
- Aanleiding tot verschuiving (volgens Kuhn)
• Opstapeling van anomaliën (studie/observatie klopt niet)
• Voorstellen van een nieuw idee
- Vitalisme
• Grootste verschuiving in geneeskunde
• Verschil in leven en dode natuur
• Kernpunten
o Animisme
§ Ziel stuurt lichaam
§ Bloedsomloop, ademhaling …
o Levenskracht
§ Is basis voor evolutie
o Mechanismen
§ Leven kan niet met mechanismen worden verklaard
§ Bv. natuurwetten
o Humoren
§ 4 vochten/temparamenten
¨ Bloed, slijm, gele gal en zwarte gal
¨ Ziekte bij verstoring balans
· Bv. jicht (overmaat slijm in hoofd " ophoping in teen)
· Bv. melancholie (overmaat zwarte gal)
§ Flegmatisch: blij
§ Cholerisch: boos
§ Sanguinisch: vurig
§ Melancholisch: verdriet
1900 2017 Deuken
Mens Perfect Imperfect
Leven gekoppeld aan Nee Ja MOCO
mechanismen - Voor normale werking hersenen
Biochemische processen
- Niet altijd levende cellen nodig
(Buchner)
Leven onderworpen aan Nee Ja
natuurwetten
Scheiding lichaam en geest Ja Nee (psychiatrie)
(Darwin)
Mens is superieur Ja Nee
(een van vele takken)
(Darwin)
Perfect geschapen Ja Nee
(Paley) (leven vertoont fouten)
• Jöns Jakob Berzelius
o Scheikunde dode natuur (anorganisch) ≠ scheikunde leven (organisch)
2
SAMENVATTING
COLLEGE 1
Tovenarij/kwakzalverij
- Oude geneeskunde
- Op basis van macht en invloed
• Voor kwetsbare/goedgelovige slachtoffers
• Brengen leven van albinisme patiënten in gevaar
Sir Archibald Garrod
- Heeft stofwisselingsziekte bedacht
• Verband tussen gen en functie
- Door alkaptonurie
Waarheid
- Nodig
• Kritisch denken
o Reflectief
o Brede interesse
o Opzoek naar waarheid en vernieuwing
o Mening opbouwen en beargumenteren
o Wetenschap erkennen als basis van kennis
o Kennis van medische geschiedenis
• Wetenschap gebruiken
o Interpreteren van richtlijnen
o Kennis toepassen in nieuwe situaties
o EBM gebruiken en zoeken
o Omgaan met onzekerheid/onvoorspelbaarheid
o Omgaan met ethische kwesties/dilemma’s
o Samenwerken
o Wetenschappelijke kennis op begrijpelijke manier overbrengen
o Bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek
o Sommige studies kloppen niet (bv. fraude)
o Elke publicatie moet kritisch bekeken worden
- Wetenschap ontdekt de waarheid
- Interpretatie van waarheid veranderd in tijd
• Door nieuwe inzichten en feiten
- Halve waarheden zijn mogelijk
• Niet alle fenomenen die men waarneemt kunnen worden uitgelegd
Paradigma
- Thomas Kuhn
- Verzameling van ideeën, opvattingen en praktische benaderingen van bepaald
onderzoeksdomein
- Elementen
• Wat valt er te observeren/meten?
1
, • Welke vragen kan je stellen over onderzoeksdomein?
• Hoe stel je een nieuw experiment op?
• Hoe kun je nieuwe resultaten interpreteren?
- Bij grote groep denkers over groot geheel
Paradigmaverschuivingen
- Op een andere manier gaan nadenken over iets
- Aanleiding tot verschuiving (volgens Kuhn)
• Opstapeling van anomaliën (studie/observatie klopt niet)
• Voorstellen van een nieuw idee
- Vitalisme
• Grootste verschuiving in geneeskunde
• Verschil in leven en dode natuur
• Kernpunten
o Animisme
§ Ziel stuurt lichaam
§ Bloedsomloop, ademhaling …
o Levenskracht
§ Is basis voor evolutie
o Mechanismen
§ Leven kan niet met mechanismen worden verklaard
§ Bv. natuurwetten
o Humoren
§ 4 vochten/temparamenten
¨ Bloed, slijm, gele gal en zwarte gal
¨ Ziekte bij verstoring balans
· Bv. jicht (overmaat slijm in hoofd " ophoping in teen)
· Bv. melancholie (overmaat zwarte gal)
§ Flegmatisch: blij
§ Cholerisch: boos
§ Sanguinisch: vurig
§ Melancholisch: verdriet
1900 2017 Deuken
Mens Perfect Imperfect
Leven gekoppeld aan Nee Ja MOCO
mechanismen - Voor normale werking hersenen
Biochemische processen
- Niet altijd levende cellen nodig
(Buchner)
Leven onderworpen aan Nee Ja
natuurwetten
Scheiding lichaam en geest Ja Nee (psychiatrie)
(Darwin)
Mens is superieur Ja Nee
(een van vele takken)
(Darwin)
Perfect geschapen Ja Nee
(Paley) (leven vertoont fouten)
• Jöns Jakob Berzelius
o Scheikunde dode natuur (anorganisch) ≠ scheikunde leven (organisch)
2
