HEELKUNDE
SAMENVATTING - LEGRAND
GESCHIEDENIS
Niet kennen
- Personen
• Joseph Priestley + Sir Humprey Davy
o Ontdekking van
§ Lachgas
¨ = N2O
¨ Niet gebruikt
¨ Enkel theoretisch beschreven
• Dr. Horace Wells
o Tandarts
o VS
o Gebruikte lachgas
§ Voor extractie
• William T.G. Morton
o Tandarts
o VS
o Gebruikte ether
§ Voor extractie
• Dr. James Simpson
o Gynaecoloog
o Europa
o Gebruikte chloroform
§ Voor extractie
§ Is toxisch
• Prof. Colton
o VS
o Gebruikte NO
• William Halsted + Richard Hall
o Gebruikte cocaïne
§ Via lokale anesthesie
§ Nadelen
¨ Verslavend
¨ Vasoconstrictie
• Alfred Einhorn
o Gebruikte
§ Procaine
§ Novocaine
• Nils Löfgren
o Gebruikte
§ Lidocaine
§ Xylocaine
• Emil fischer
o Gebruikte
§ Diethyl barbituric acid
§ Veronal
• Charles Teter
o Ontwikkeling van anesthesie machines
§ NO + O2
1
, • Karl Connel
o Ontwikkeling van anesthesie machines
§ Flowmeter
• Dr. John Lundy
o Ontdekker concept
§ Balanced anesthesia
ANESTHESIE
- Pijn
• Subjectieve gewaarwording
• Functie
o Signaleren voor actie ondernemen
- Definitie
• Opheffen van alle sensibele prikkels
o Pijn, druk, aanraking, temperatuur, tastzin
- Soorten
• Iatrosedatie
o Doel
§ Reduceren angst patiënt
o Via
§ GEEN medicatie
§ Gedrag behandelaar + assistenten
§ Werkomgeving
§ Inrichting
§ Informatie
o Bv. bij tandsteen verwijderen
• Topische anesthesie
o Doel
§ Gevoelsuitval
o Mbv zalf, gel, watje, spray
§ Via diffusie
§ Werkt verdovend
¨ Doorboort NIET de huid of mucosa
¨ Kortdurend
§ Spray
¨ Nadeel
· Risico op overdosering
· Infectierisico
o Bv. net vóór infuus/prik of piercing
• Lokale anesthesie
o Enkel analgetisch (pijnstillend)
§ Reversibel
o Werkt op zenuwen van PZS
• Orale anesthesie
o Vaak als premedicatie
§ Voor behandeling
o Soorten
§ Sedatief
¨ Hypnotisch
§ Anxiolytica
¨ Neemt angst weg
o Dosering
§ Titratie
2
, ¨ Effect bekijken na toediening
· Evt meer toedienen
à Ter plekke bij snelwerkende producten
à De volgende behandeling bij traagwerkende producten
§ Afh van andere medicatie
§ Opname
¨ Via entero hepatische circulatie
¨ Verloop
· Inname van bv pillen " absorptie door dunne darm " v. porta "
naar lever " metabolisme van deel van medicatie " v. cava " rest
van lichaam
· Bij nuchtere maag snellere maag lediging
o Voordelen
§ Gemakkelijk
§ Goedkoop
§ Weinig en zwakke neveneffecten
§ Geen naalden
o Nadelen
§ Coöperatie patiënt nodig
§ Niet te sturen
§ Langdurige werking
§ Incomplete absorptie
• Anterograde amnesie
o Geheugenverlies
§ Van recent gebeurde dingen
• Lachgas
o = Sedatie
o Manieren
§ Intermittent
¨ Via masker
· Bij weghalen masker " geen effect meer
¨ 50% O2 + 50% N2O
· Kan je lang volhouden
§ Continu
¨ Via masker
· Moet via neus ademen
o Werking
§ Sederend
§ Pijnstillend
o Voordelen
§ Snelle werking
¨ Ook snel uitgewerkt
§ Eenvoudig
§ Dosis instelbaar via flowmeter
o Nadelen
§ Goede afzuiging nodig
§ Coöperatie patiënt nodig
§ Evt lekkage via mondkapje
§ Bij 100% N2O
¨ N2O is zwaarder dan lucht " bewusteloos " lachgas blijft in longen "
niet uitademen " weinig O2 bij inademen
¨ Oplossing " platleggen " eruitstromen lachgas
§ Eventuele symptomen
¨ Verminderde gevoeligheid
¨ Verminderde audio- en visuele vaardigheden
3
, ¨ Verminderde fertiliteit
¨ Verhoogd risico spontane abortus
• Intranasaal, sublinguaal, transcutaan, rectaal en intramusculair
o Omzeilen entero hepatische circulatie
o Mn bij kinderen
• Algehele anesthesie
o = IV-narcose
o Alle 4 kenmerken van balanced anesthesia
§ Ontdekt door John Lundy
§ Kenmerken
¨ Analgesie
· Geen pijn
¨ Amnesie
· Geen herinnering
¨ Bewusteloos
¨ Relaxatie
· Geen reflexen
· = Curarisatie
§ Toedienen in stappen, totdat het volledig werkt
¨ = Titratie
§ Geen 1 product bevat alle kenmerken, dus mengeling nodig van
¨ Barbituraten
¨ Opiaten
¨ Lokale anesthesie
¨ Andere producten
§ Voorbeelden
¨ Thiopental
¨ Benzodiazepines
¨ Phencyclidine afgeleiden
¨ Fentanyl
· Opoïd
· Kortwerkend (10min)
¨ Midazolam
· Kortwerkend (1h)
¨ Propofol
· Snelwerkend
o Werkt op CZS
o Bij
§ Bij angstige patiënten
¨ Zijn niet coöperatief
§ Epilepsie
§ Allergie voor LA
o Manieren
§ Parenterale weg
¨ Injectie, infuus, sublinguaal …
§ Inhalatie
o Producten
§ Dormicum en fentanyl
¨ Versterken elkaar
§ ≠ Werking
¨ Analgesie
¨ Amnesie
¨ Bewustzijnsvermindering
o Voordeel
§ Titreerbaar
4
SAMENVATTING - LEGRAND
GESCHIEDENIS
Niet kennen
- Personen
• Joseph Priestley + Sir Humprey Davy
o Ontdekking van
§ Lachgas
¨ = N2O
¨ Niet gebruikt
¨ Enkel theoretisch beschreven
• Dr. Horace Wells
o Tandarts
o VS
o Gebruikte lachgas
§ Voor extractie
• William T.G. Morton
o Tandarts
o VS
o Gebruikte ether
§ Voor extractie
• Dr. James Simpson
o Gynaecoloog
o Europa
o Gebruikte chloroform
§ Voor extractie
§ Is toxisch
• Prof. Colton
o VS
o Gebruikte NO
• William Halsted + Richard Hall
o Gebruikte cocaïne
§ Via lokale anesthesie
§ Nadelen
¨ Verslavend
¨ Vasoconstrictie
• Alfred Einhorn
o Gebruikte
§ Procaine
§ Novocaine
• Nils Löfgren
o Gebruikte
§ Lidocaine
§ Xylocaine
• Emil fischer
o Gebruikte
§ Diethyl barbituric acid
§ Veronal
• Charles Teter
o Ontwikkeling van anesthesie machines
§ NO + O2
1
, • Karl Connel
o Ontwikkeling van anesthesie machines
§ Flowmeter
• Dr. John Lundy
o Ontdekker concept
§ Balanced anesthesia
ANESTHESIE
- Pijn
• Subjectieve gewaarwording
• Functie
o Signaleren voor actie ondernemen
- Definitie
• Opheffen van alle sensibele prikkels
o Pijn, druk, aanraking, temperatuur, tastzin
- Soorten
• Iatrosedatie
o Doel
§ Reduceren angst patiënt
o Via
§ GEEN medicatie
§ Gedrag behandelaar + assistenten
§ Werkomgeving
§ Inrichting
§ Informatie
o Bv. bij tandsteen verwijderen
• Topische anesthesie
o Doel
§ Gevoelsuitval
o Mbv zalf, gel, watje, spray
§ Via diffusie
§ Werkt verdovend
¨ Doorboort NIET de huid of mucosa
¨ Kortdurend
§ Spray
¨ Nadeel
· Risico op overdosering
· Infectierisico
o Bv. net vóór infuus/prik of piercing
• Lokale anesthesie
o Enkel analgetisch (pijnstillend)
§ Reversibel
o Werkt op zenuwen van PZS
• Orale anesthesie
o Vaak als premedicatie
§ Voor behandeling
o Soorten
§ Sedatief
¨ Hypnotisch
§ Anxiolytica
¨ Neemt angst weg
o Dosering
§ Titratie
2
, ¨ Effect bekijken na toediening
· Evt meer toedienen
à Ter plekke bij snelwerkende producten
à De volgende behandeling bij traagwerkende producten
§ Afh van andere medicatie
§ Opname
¨ Via entero hepatische circulatie
¨ Verloop
· Inname van bv pillen " absorptie door dunne darm " v. porta "
naar lever " metabolisme van deel van medicatie " v. cava " rest
van lichaam
· Bij nuchtere maag snellere maag lediging
o Voordelen
§ Gemakkelijk
§ Goedkoop
§ Weinig en zwakke neveneffecten
§ Geen naalden
o Nadelen
§ Coöperatie patiënt nodig
§ Niet te sturen
§ Langdurige werking
§ Incomplete absorptie
• Anterograde amnesie
o Geheugenverlies
§ Van recent gebeurde dingen
• Lachgas
o = Sedatie
o Manieren
§ Intermittent
¨ Via masker
· Bij weghalen masker " geen effect meer
¨ 50% O2 + 50% N2O
· Kan je lang volhouden
§ Continu
¨ Via masker
· Moet via neus ademen
o Werking
§ Sederend
§ Pijnstillend
o Voordelen
§ Snelle werking
¨ Ook snel uitgewerkt
§ Eenvoudig
§ Dosis instelbaar via flowmeter
o Nadelen
§ Goede afzuiging nodig
§ Coöperatie patiënt nodig
§ Evt lekkage via mondkapje
§ Bij 100% N2O
¨ N2O is zwaarder dan lucht " bewusteloos " lachgas blijft in longen "
niet uitademen " weinig O2 bij inademen
¨ Oplossing " platleggen " eruitstromen lachgas
§ Eventuele symptomen
¨ Verminderde gevoeligheid
¨ Verminderde audio- en visuele vaardigheden
3
, ¨ Verminderde fertiliteit
¨ Verhoogd risico spontane abortus
• Intranasaal, sublinguaal, transcutaan, rectaal en intramusculair
o Omzeilen entero hepatische circulatie
o Mn bij kinderen
• Algehele anesthesie
o = IV-narcose
o Alle 4 kenmerken van balanced anesthesia
§ Ontdekt door John Lundy
§ Kenmerken
¨ Analgesie
· Geen pijn
¨ Amnesie
· Geen herinnering
¨ Bewusteloos
¨ Relaxatie
· Geen reflexen
· = Curarisatie
§ Toedienen in stappen, totdat het volledig werkt
¨ = Titratie
§ Geen 1 product bevat alle kenmerken, dus mengeling nodig van
¨ Barbituraten
¨ Opiaten
¨ Lokale anesthesie
¨ Andere producten
§ Voorbeelden
¨ Thiopental
¨ Benzodiazepines
¨ Phencyclidine afgeleiden
¨ Fentanyl
· Opoïd
· Kortwerkend (10min)
¨ Midazolam
· Kortwerkend (1h)
¨ Propofol
· Snelwerkend
o Werkt op CZS
o Bij
§ Bij angstige patiënten
¨ Zijn niet coöperatief
§ Epilepsie
§ Allergie voor LA
o Manieren
§ Parenterale weg
¨ Injectie, infuus, sublinguaal …
§ Inhalatie
o Producten
§ Dormicum en fentanyl
¨ Versterken elkaar
§ ≠ Werking
¨ Analgesie
¨ Amnesie
¨ Bewustzijnsvermindering
o Voordeel
§ Titreerbaar
4
