Samenvatting ethiek
1. Ethiek
Ethiek= een moraalwetenschap die zich bezighoudt met het juiste handelen. Met name houdt ze zich
bezig met kwesties wanneer er geen wetgeving is die hier handvatten voor biedt.
- Descriptieve ethiek beschrijft termen, richtlijnen van moraal zonder hierover een standpunt
in te nemen.
- Prescriptieve ethiek bestaat uit standpunten ingenomen door ethici waarin zij uitdragen wat
juist of onjuist is, en waarom.
Ethos= houdt in dat het publiek overtuigd wordt door de spreker omdat die spreker als
geloofwaardig en eerlijk wordt gezien.
Pathos= draait om overtuiging via de emoties die worden opgeroepen door de spreker, het gevoel.
Logos= gaat over de overtuigingskracht via argumentatie, logica.
Normen= richtlijnen over hoe je sociaal gewenst met elkaar omgaat. Gedraging naar een waarde.
Waarden= de zaken die waardevol gevonden worden door iemand of de samenleving.
1. Doel en middelen: welk doel wil je bereiken en welk middel zet je in?
2. Keuzevrijheid: heb je zelf een keuze?
3. Verantwoordelijkheid: wie is er verantwoordelijk?
4. Aanvaardbaarheid: wat vinden we wel en niet kunnen?
5. Universaliteit: normen en waarden verschillen heel erg per cultuur.
2. Ethiek en Media
Ook in het werkveld van de media speelt ethiek een grote rol. Als mediamaker heb je ook een
verantwoordelijkheid om moreel te handelen en je bewust te zijn van verschillende media-effecten.
Zo dien je als reclamemaker te weten wat de effecten zijn op bijvoorbeeld meisjes van het
idealiseren/perfectioneren van mensen in de media door het toepassen van bewerkingstechnieken
en als journalist wat de mogelijke consequenties zijn van het plaatsen van berichten over
familiedrama’s. (ad 1: meisjes die veel naar geïdealiseerde beelden van mensen kijken voelen zich
onzekerder, zijn vaker depressief en hebben meer kans op eetproblematiek. ad 2: hoe meer
aandacht er besteed wordt aan een familiedrama, hoe groter de kans dat het op korte termijn weer
plaatsvindt). Deze kennis over mediaeffecten is nodig om verantwoord met media om te kunnen
gaan en als producent weloverwogen keuzes te kunnen maken.
2. Psychologische experimenten
In de psychologie (en aanverwante wetenschappelijke gebieden) zijn veel experimenten gedaan om
menselijk gedrag te verklaren.
Het Asch experiment= een sociaal psychologisch experiment naar conformeren (aanpassen) aan een
groep. Solomon Asch liet proefpersonen de lengte van lijnstukken inschatten. Het experiment keek
hoeveel en hoe vaak de proefpersonen conformeerde (meegaan met/aanpassen) aan de groep. Uit
de resultaten kwam naar voren dat 75% van de proefpersonen minstens eenmaal conformeerde aan
de groep. In sommige gevallen was dit zelfs meer dan 90%.
, Een aantal factoren is hier verantwoordelijk voor:
- Omvang van de unanimiteit: des te meer deelnemers van tevoren een ander (fout)
antwoord hadden gegeven, des te groter de kans dat de proefpersoon zich conformeerde
aan de groep.
- Bekwaamheid en deskundigheid: hoe meer vertrouwen een proefpersoon in zijn eigen
capaciteiten om de taak uit te voeren, des te kleiner de kans dat deze persoon zich
conformeert aan de groep en andersom.
- Groepscohesie: Wanneer men de andere groepsgenoten niet kent, wordt er eerder
geconformeerd. Individuen zijn bang om buiten de groep te vallen en passen daardoor
sneller hun mening aan.
- Stimulus Ambiguïteit: Bij grote verschillen tussen de lijnstukken wordt er minder
geconformeerd.
- Openbaarheid: heeft te maken met op welke manier de proefpersoon zijn keuze kenbaar
moet maken. Moet de proefpersoon hardop zeggen wat hij/zij denkt, dan is de kans op
conformeren groter.
De keerzijde van conformeren is dat mensen, ook in situaties dat ze beter iets anders kunnen doen
dan de groep, hetzelfde doen als de groep.
Het bystander effect laat zien dat wanneer een individu hulp nodig heeft, deze persoon beter af is
met weinig mensen om zich heen, dan met veel mensen. Wanneer er veel mensen zijn voelt niemand
zich verantwoordelijk om het individu in nood te helpen.
We noemen dat gedeelde verantwoordelijkheid. Iedereen denkt dat een ander wel helpt of zorgt
voor hulp, met als gevolg dat uiteindelijk niemand helpt.
Milgram experiment= een experiment naar de vatbaarheid voor autoriteit oftewel; wat doen
mensen in opdracht van een ander? Stanley Milgram bedacht de volgende experimentele setting:
1. Ethiek
Ethiek= een moraalwetenschap die zich bezighoudt met het juiste handelen. Met name houdt ze zich
bezig met kwesties wanneer er geen wetgeving is die hier handvatten voor biedt.
- Descriptieve ethiek beschrijft termen, richtlijnen van moraal zonder hierover een standpunt
in te nemen.
- Prescriptieve ethiek bestaat uit standpunten ingenomen door ethici waarin zij uitdragen wat
juist of onjuist is, en waarom.
Ethos= houdt in dat het publiek overtuigd wordt door de spreker omdat die spreker als
geloofwaardig en eerlijk wordt gezien.
Pathos= draait om overtuiging via de emoties die worden opgeroepen door de spreker, het gevoel.
Logos= gaat over de overtuigingskracht via argumentatie, logica.
Normen= richtlijnen over hoe je sociaal gewenst met elkaar omgaat. Gedraging naar een waarde.
Waarden= de zaken die waardevol gevonden worden door iemand of de samenleving.
1. Doel en middelen: welk doel wil je bereiken en welk middel zet je in?
2. Keuzevrijheid: heb je zelf een keuze?
3. Verantwoordelijkheid: wie is er verantwoordelijk?
4. Aanvaardbaarheid: wat vinden we wel en niet kunnen?
5. Universaliteit: normen en waarden verschillen heel erg per cultuur.
2. Ethiek en Media
Ook in het werkveld van de media speelt ethiek een grote rol. Als mediamaker heb je ook een
verantwoordelijkheid om moreel te handelen en je bewust te zijn van verschillende media-effecten.
Zo dien je als reclamemaker te weten wat de effecten zijn op bijvoorbeeld meisjes van het
idealiseren/perfectioneren van mensen in de media door het toepassen van bewerkingstechnieken
en als journalist wat de mogelijke consequenties zijn van het plaatsen van berichten over
familiedrama’s. (ad 1: meisjes die veel naar geïdealiseerde beelden van mensen kijken voelen zich
onzekerder, zijn vaker depressief en hebben meer kans op eetproblematiek. ad 2: hoe meer
aandacht er besteed wordt aan een familiedrama, hoe groter de kans dat het op korte termijn weer
plaatsvindt). Deze kennis over mediaeffecten is nodig om verantwoord met media om te kunnen
gaan en als producent weloverwogen keuzes te kunnen maken.
2. Psychologische experimenten
In de psychologie (en aanverwante wetenschappelijke gebieden) zijn veel experimenten gedaan om
menselijk gedrag te verklaren.
Het Asch experiment= een sociaal psychologisch experiment naar conformeren (aanpassen) aan een
groep. Solomon Asch liet proefpersonen de lengte van lijnstukken inschatten. Het experiment keek
hoeveel en hoe vaak de proefpersonen conformeerde (meegaan met/aanpassen) aan de groep. Uit
de resultaten kwam naar voren dat 75% van de proefpersonen minstens eenmaal conformeerde aan
de groep. In sommige gevallen was dit zelfs meer dan 90%.
, Een aantal factoren is hier verantwoordelijk voor:
- Omvang van de unanimiteit: des te meer deelnemers van tevoren een ander (fout)
antwoord hadden gegeven, des te groter de kans dat de proefpersoon zich conformeerde
aan de groep.
- Bekwaamheid en deskundigheid: hoe meer vertrouwen een proefpersoon in zijn eigen
capaciteiten om de taak uit te voeren, des te kleiner de kans dat deze persoon zich
conformeert aan de groep en andersom.
- Groepscohesie: Wanneer men de andere groepsgenoten niet kent, wordt er eerder
geconformeerd. Individuen zijn bang om buiten de groep te vallen en passen daardoor
sneller hun mening aan.
- Stimulus Ambiguïteit: Bij grote verschillen tussen de lijnstukken wordt er minder
geconformeerd.
- Openbaarheid: heeft te maken met op welke manier de proefpersoon zijn keuze kenbaar
moet maken. Moet de proefpersoon hardop zeggen wat hij/zij denkt, dan is de kans op
conformeren groter.
De keerzijde van conformeren is dat mensen, ook in situaties dat ze beter iets anders kunnen doen
dan de groep, hetzelfde doen als de groep.
Het bystander effect laat zien dat wanneer een individu hulp nodig heeft, deze persoon beter af is
met weinig mensen om zich heen, dan met veel mensen. Wanneer er veel mensen zijn voelt niemand
zich verantwoordelijk om het individu in nood te helpen.
We noemen dat gedeelde verantwoordelijkheid. Iedereen denkt dat een ander wel helpt of zorgt
voor hulp, met als gevolg dat uiteindelijk niemand helpt.
Milgram experiment= een experiment naar de vatbaarheid voor autoriteit oftewel; wat doen
mensen in opdracht van een ander? Stanley Milgram bedacht de volgende experimentele setting:
