Meetinstrumenten IZ
Domein CNA:
Inhoudelijk kennen:
NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale)
https://meetinstrumentenzorg.nl/instrumenten/national-institutes-of-health-stroke-scale/
Een observatielijst die neurologische kenmerken van een patiënt met een CVA in kaart brengt. Het
meetinstrument bevat de onderwerpen: niveau van bewustzijn en aandacht, zicht, motorische en
sensorische functies, nalatigheid en taal- en spraakproductie. Een hoge score komt overeen met een
ernstigere vorm van CVA. Evaluatief / effectiviteit en Inventariserend.
11 items met in totaal 15 onderdelen
GCS (glasgow Coma Scale)
https://meetinstrumentenzorg.nl/instrumenten/glasgow-coma-scale/
Het bewustzijnsniveau van patiënten met een verlaagd bewustzijn ten gevolge van een schedel-
hersenletsel vast te stellen en te bewaken. De schaal meet drie reacties waaronder het openen van
de ogen (E), de motorische reactie (M) en de verbale reactie (V). Inventariserend • Diagnostisch •
Evaluatief.
BI (Bartel index)
https://meetinstrumentenzorg.nl/instrumenten/barthel-index/
Mate van (lichamelijke of verbale) hulp die een persoon nodig heeft om algemene dagelijkse (ADL)
handelingen uit te voeren worden vastgesteld, ongeacht de onderliggende pathologie. De Barthel
Index bestaat uit 10 items waarbij het daadwerkelijk uitvoeren van een handeling centraal staat en
niet wat de patiënt zou kunnen. De items hebben betrekking op de afgelopen 24-48 uur. Zelfzorg (9
items), mobiliteit (6 items). Een hoge score op de Barthel Index komt overeen met een hoge mate
van onafhankelijkheid. Evaluatief/ effectiviteit.
, MMSE (Mini-Mental State Examination)
Instrument gebruikt voor het screenen van cognitieve beperkingen bij ouderen. De test evalueert de
cognitieve functies: aandacht en oriëntatie, geheugen, registratie, herinnering, berekening, taal en
praxis. Een lage score op de MMSE komt overeen met een laag cognitief niveau. Inventariserend.
Kunnen uitvoeren, evt. met omschrijvingen erbij:
TIS (Trunc Impairment Scale)
In de test wordt zowel het statisch als dynamisch evenwicht van het zitten geëvalueerd. 17 items,
ingedeeld in drie categorieën: statische zitbalans (3 items), dynamische zitbalans (10 items) en
coördinatie (4 items).
Voor het uitvoeren van de test zijn een behandelbank, een blokkussen (om 10 cm achter de
patiënt te zetten bij item 3 van ‘statische zitbalans’) en een stopwatch nodig. De
uitgangspositie bij de 17 items is dezelfde. De patiënt zit op de rand van een behandelbank
zonder arm- en rug ondersteuning. De bovenbenen maken volledig contact met de
behandelbank. De voeten worden op heupbreedte en plat op de grond geplaatst. De
kniehoek is 90 graden. De armen rusten op de benen. Indien een verhoogde tonus in de
paretische arm aanwezig is, wordt de positie van deze arm als uitgangshouding genoteerd.
Hoofd en romp zijn in middenpositie.
Indien een patiënt een score ‘nul’ behaalt op het eerste test-item, dan wordt de totale score
van de TIS ‘nul’. Elk test-item mag 3 keer afgenomen worden. De hoogste score wordt
genoteerd. Oefening van een test-item voorafgaand aan de test wordt niet toegestaan.
De patiënt mag tussen de pogingen door gecorrigeerd worden. De test-items worden verbaal
aan de patiënt uitgelegd en kunnen, indien nodig, worden voorgedaan door de testafnemer.
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/TIS-meetinstr.pdf
EMNSA (Erasmus MC modificatie van het (revised) Nottingham Sensory Assessment)
, Sensorische beperkingen van de bovenste en onderste extremiteit te meten. De geteste sensorische
functies zijn tastzin, de scherp-dof discriminatie en de propriocepsis. De bovenste extremiteit wordt
onderverdeeld in vier delen c.q. gewrichten. Voor de tastzin en scherp-dof discriminatie: 1. vingers;
2. hand; 3. onderarm; 4. bovenarm en voor de propriocepsis: 1. vingers; 2. pols; 3. elleboog; 4.
schouder. De onderste extremiteiten zijn ook onderverdeeld in viel delen c.q. gewrichten. Voor de
tastzin en scherp-dof-discriminatie: 1. tenen; 2. voet; 3. onderbeen; 4. bovenbeen. Voor de
propriocepsis 1. Tenen; 2. enkel; 3. knie; 4. heup. Bij elke type sensibiliteit wordt distaal gestart met
meten en wordt een 3 puntenschaal gebruikt met de scores 0 (afwezig), 1 (gestoord) en 2 (normaal).
Diagnostisch. Bij normale score van vingers als hand wordt ook een normale score aan boven en
onderarm gegeven, zelfde bij de tenen en voet wordt bij normale score de boven en onderbeen
normaal gescoord.
Indien in de gehele extremiteit voor de lichte aanraking de maximale score van 2 punten wordt
behaald, kan automatisch ook aan de onderdelen druk en scherpe aanraking de maximale score van
2 punten toegekend worden. Ter onderbouwing hiervan is nog wel verder onderzoek noodzakelijk.
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/EmNSA-meetinstr.pdf
https://www.youtube.com/watch?v=gqCwvHq2kY8&t=431s
Geheel uit het hoofd kunnen uitvoeren:
Tonus: MAS (Modified Ashworth Scale)
De mate van spasticiteit te kunnen objectiveren. De MAS meet de mate van hypertonie bij de linker
en rechter elleboog en knie. De therapeut beoordeelt het tonusniveau en scoort de hoogste
gevoelde tonus bij 5 herhalingen per onderdeel op een 6 puntenschaal (0 = geen verhoogde
spiertonus – 4 niet te bewegen). Diagnostisch, Evaluerend en Inventariserend.
4 testen: elleboogflexoren (m. biceps brachii), elleboogextensoren (m. tricpes
brachii), knieflexoren (mm. hamstrings) en knieextensoren (m. rectus femoris).
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/MAS-meetinstr.pdf
https://vimeo.com/384955625
Kracht: MI (Motricity Index)
Mate van hemiplegie van zowel de armen als de benen gemeten worden. Gekeken wordt naar de
mogelijkheid willekeurig te bewegen dan wel naar de maximale isometrische kracht van arm en
been. De test bestaat uit 6 bewegingen verdeeld over 6 gewrichten. Een hoge score op de Motricity
Index komt overeen met een hoge mate van kracht. Evaluatief/ effectiviteit.
Domein CNA:
Inhoudelijk kennen:
NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale)
https://meetinstrumentenzorg.nl/instrumenten/national-institutes-of-health-stroke-scale/
Een observatielijst die neurologische kenmerken van een patiënt met een CVA in kaart brengt. Het
meetinstrument bevat de onderwerpen: niveau van bewustzijn en aandacht, zicht, motorische en
sensorische functies, nalatigheid en taal- en spraakproductie. Een hoge score komt overeen met een
ernstigere vorm van CVA. Evaluatief / effectiviteit en Inventariserend.
11 items met in totaal 15 onderdelen
GCS (glasgow Coma Scale)
https://meetinstrumentenzorg.nl/instrumenten/glasgow-coma-scale/
Het bewustzijnsniveau van patiënten met een verlaagd bewustzijn ten gevolge van een schedel-
hersenletsel vast te stellen en te bewaken. De schaal meet drie reacties waaronder het openen van
de ogen (E), de motorische reactie (M) en de verbale reactie (V). Inventariserend • Diagnostisch •
Evaluatief.
BI (Bartel index)
https://meetinstrumentenzorg.nl/instrumenten/barthel-index/
Mate van (lichamelijke of verbale) hulp die een persoon nodig heeft om algemene dagelijkse (ADL)
handelingen uit te voeren worden vastgesteld, ongeacht de onderliggende pathologie. De Barthel
Index bestaat uit 10 items waarbij het daadwerkelijk uitvoeren van een handeling centraal staat en
niet wat de patiënt zou kunnen. De items hebben betrekking op de afgelopen 24-48 uur. Zelfzorg (9
items), mobiliteit (6 items). Een hoge score op de Barthel Index komt overeen met een hoge mate
van onafhankelijkheid. Evaluatief/ effectiviteit.
, MMSE (Mini-Mental State Examination)
Instrument gebruikt voor het screenen van cognitieve beperkingen bij ouderen. De test evalueert de
cognitieve functies: aandacht en oriëntatie, geheugen, registratie, herinnering, berekening, taal en
praxis. Een lage score op de MMSE komt overeen met een laag cognitief niveau. Inventariserend.
Kunnen uitvoeren, evt. met omschrijvingen erbij:
TIS (Trunc Impairment Scale)
In de test wordt zowel het statisch als dynamisch evenwicht van het zitten geëvalueerd. 17 items,
ingedeeld in drie categorieën: statische zitbalans (3 items), dynamische zitbalans (10 items) en
coördinatie (4 items).
Voor het uitvoeren van de test zijn een behandelbank, een blokkussen (om 10 cm achter de
patiënt te zetten bij item 3 van ‘statische zitbalans’) en een stopwatch nodig. De
uitgangspositie bij de 17 items is dezelfde. De patiënt zit op de rand van een behandelbank
zonder arm- en rug ondersteuning. De bovenbenen maken volledig contact met de
behandelbank. De voeten worden op heupbreedte en plat op de grond geplaatst. De
kniehoek is 90 graden. De armen rusten op de benen. Indien een verhoogde tonus in de
paretische arm aanwezig is, wordt de positie van deze arm als uitgangshouding genoteerd.
Hoofd en romp zijn in middenpositie.
Indien een patiënt een score ‘nul’ behaalt op het eerste test-item, dan wordt de totale score
van de TIS ‘nul’. Elk test-item mag 3 keer afgenomen worden. De hoogste score wordt
genoteerd. Oefening van een test-item voorafgaand aan de test wordt niet toegestaan.
De patiënt mag tussen de pogingen door gecorrigeerd worden. De test-items worden verbaal
aan de patiënt uitgelegd en kunnen, indien nodig, worden voorgedaan door de testafnemer.
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/TIS-meetinstr.pdf
EMNSA (Erasmus MC modificatie van het (revised) Nottingham Sensory Assessment)
, Sensorische beperkingen van de bovenste en onderste extremiteit te meten. De geteste sensorische
functies zijn tastzin, de scherp-dof discriminatie en de propriocepsis. De bovenste extremiteit wordt
onderverdeeld in vier delen c.q. gewrichten. Voor de tastzin en scherp-dof discriminatie: 1. vingers;
2. hand; 3. onderarm; 4. bovenarm en voor de propriocepsis: 1. vingers; 2. pols; 3. elleboog; 4.
schouder. De onderste extremiteiten zijn ook onderverdeeld in viel delen c.q. gewrichten. Voor de
tastzin en scherp-dof-discriminatie: 1. tenen; 2. voet; 3. onderbeen; 4. bovenbeen. Voor de
propriocepsis 1. Tenen; 2. enkel; 3. knie; 4. heup. Bij elke type sensibiliteit wordt distaal gestart met
meten en wordt een 3 puntenschaal gebruikt met de scores 0 (afwezig), 1 (gestoord) en 2 (normaal).
Diagnostisch. Bij normale score van vingers als hand wordt ook een normale score aan boven en
onderarm gegeven, zelfde bij de tenen en voet wordt bij normale score de boven en onderbeen
normaal gescoord.
Indien in de gehele extremiteit voor de lichte aanraking de maximale score van 2 punten wordt
behaald, kan automatisch ook aan de onderdelen druk en scherpe aanraking de maximale score van
2 punten toegekend worden. Ter onderbouwing hiervan is nog wel verder onderzoek noodzakelijk.
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/EmNSA-meetinstr.pdf
https://www.youtube.com/watch?v=gqCwvHq2kY8&t=431s
Geheel uit het hoofd kunnen uitvoeren:
Tonus: MAS (Modified Ashworth Scale)
De mate van spasticiteit te kunnen objectiveren. De MAS meet de mate van hypertonie bij de linker
en rechter elleboog en knie. De therapeut beoordeelt het tonusniveau en scoort de hoogste
gevoelde tonus bij 5 herhalingen per onderdeel op een 6 puntenschaal (0 = geen verhoogde
spiertonus – 4 niet te bewegen). Diagnostisch, Evaluerend en Inventariserend.
4 testen: elleboogflexoren (m. biceps brachii), elleboogextensoren (m. tricpes
brachii), knieflexoren (mm. hamstrings) en knieextensoren (m. rectus femoris).
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/MAS-meetinstr.pdf
https://vimeo.com/384955625
Kracht: MI (Motricity Index)
Mate van hemiplegie van zowel de armen als de benen gemeten worden. Gekeken wordt naar de
mogelijkheid willekeurig te bewegen dan wel naar de maximale isometrische kracht van arm en
been. De test bestaat uit 6 bewegingen verdeeld over 6 gewrichten. Een hoge score op de Motricity
Index komt overeen met een hoge mate van kracht. Evaluatief/ effectiviteit.
