Samenvatting Biotechnologie en gezondheid leerjaar 1

Samenvatting biotechnologie en gezondheid
l. Methods for manipulating DNA

 Genetic engineering: gebruik van in vitro technieken om genetisch materiaal aan te
passen in het laboratorium
 M.b.v. technieken als:
- Restrictie enzymen
- Gelelektroforese
- Nucleïnezuur hybridisatie
- Nucleïnezuur proves
- Moleculair klonen
- Klonen vectoren

§11.1 Restrictie enzymen en nucleïnezuren scheiding
 Restrictie enzymen: herkennen van specifieke DNA sequenties en het knippen van
DNA op deze plekken.
- Wijdverbreid onder prokaryoten
- Zeldzaam in eukaryoten
- Beschermen prokaryoten tegen vijandig vreemd DNA
- Essentieel voor in vitro DNA manipulatie

 Drie klasses van restrictie enzymen
- Type ll klieven dna binnen hun herkenningsvolgorde en zijn het meest bruikbaar
voor specifieke dna-manipulatie
 Restrictie enzymen herkennen palindromen (omgekeerde herhalende sequenties)
- Typisch 4-8 basenparen lang (palindromen) ; EcoRI herkent een 6-basenparen
sequentie.
 Restrictie enzymen beschermen cellen tegen het binnendringen van vreemd DNA.
- Vernietigen vreemd DNA
- Moeten hun eigen DNA beschermen tegen onopzettelijke vernietiging
 Sommige restrictie-enzymen geven rechte uiteinden ('blunt ends'). Andere geven
ongelijke einden ('sticky ends') die ook weer makkelijk aan elkaar binden.

,  Modificatie enzymen: beschermen het DNA van de cel tegen restrictie-enzymen.
Hierdoor hebben restrictie-enzymen niet de mogelijkheid om in ons DNA te gaan
knippen. Dit gebeurd door:
- Nucleotiden chemisch te wijzigen in restrictie herkenning
- Deze modificatie bestaat over het algemeen uit het methylering van DNA.
- Ons DNA is gemethyleerd.




 Gelelektroforese: het scheiden van DNA moleculen op basis van grootte.
 Elektroforese gebruikt een elektrisch veld om moleculen te verdelen op basis van hun
lading.
- Gellen zijn gemaakt van agarose; een polysacharide
- Nucleïnezuren migreren door de gel naar de positieve elektrode, omdat zij een
negatief geladen fosfaatgroep bevatten.
 Gellen kunnen worden gekleurd met ethidium bromide en DNA kan daardoor
bekeken worden onder UV-licht.

§11.3 The Polymerase Chain Reaction
 Wordt gebruikt voor het vermeerderen van genetisch materiaal
 Bestaat uit drie stappen:
- Denaturatie  DNA gaat uit elkaar
- Annealing  hechten primer aan target sequence
- Elongation  verlengen van DNA
 dit wordt herhaald




 Verschillende soorten PCR:
- Reverse trancription PCR (RT PCR)
 kan DNA maken van een RNA template
 maken gebruik van het enzym reverse transcriptase
- Kwantitatieve PCR (q PCR)