Nederland 1948-2008
Kenmerkend aspecten
Ka 45: De verdeling van de wereld in 2 ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
Ka 46: De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
Ka 47: De eenwording van Europa
Ka 48: De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20 e eeuw
aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
Ka 49: De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
1948: Na de Tweede Wereldoorlog kwam er een periode van herstel, ook wel wederopbouw
genoemd. Vanaf 1948 kreeg Nederland, net als veel andere westerse landen, economische
steun van de VS. Deze Marshallhulp versnelde de wederopbouw. Er kwam meer industrie en
rond 1950 groeide de economie
2008: In 2008 brak er een bankencrisis uit in Amerika en dit vormde het startschot van een
wereldwijde economische crisis. Door de crisis werden de tegenstellingen in de samenleving
vergroot. De financiële ongelijkheid vergrootte de kloof tussen rijk en arm en veroorzaakte
maatschappelijke problemen. Nederlanders kregen minder vertrouwen in de politiek, de
rechtstaat en elkaar.
Voorgeschiedenis
Verzuilde organisaties door bezetter samengevoegd Nederland eensgezind door bezetting
Gezamenlijke vijand
Gezamenlijke misère (hongersnood)
Tijdens de oorlog was er geen sprake van verzuiling
Oorzaak: De bezitting in de Tweede Wereldoorlog (KA 42: De Duitse bezetting van
Nederland) en het verdeelde Europa in 2 ideologische blokken (KA 45: De verdeling
van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en
de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog)
Gevolg: begin van een Europese samenwerking (KA 47: De eenwording van Europa)
- Kans op meer economische groei en welvaart
- (Europese) vrede waarborgen
- Samen sterker tegen de dreiging vanuit de Sovjet-Unie
Wederopbouw Nederland
Er waren 3 vormen nodig:
1. Fysiek: Nederland lag in puin
2. Maatschappelijk: weinig vertrouwen in de medemens
3. Economisch: weinig welvaart
Doorbraakgedachte
Politieke leiders willen vernieuwing
NVB mislukt
Nederlanders willen terug naar eerdere organisaties
Verzuiling keert weer terug
, Internationale samenwerking in plaats van neutraliteitspolitiek
- Westerse staten richten de NAVO op
- Frankrijk, West-Duitsland, Italië, België, Luxemburg en Nederland richten in 1951
de EGKS op
Reden: Kolen en staal waren onmisbaar bij de wederopbouw en de wederzijds
vertrouwen was noodzakelijk in het naoorlogse Europa
Nederland kiest partij, niet langer neutraliteitspolitiek
1945 vreugde vanwege de bevrijding
Gevolg: geboortegolf -> babyboom
Oorzaken van snelle economische groei en industrialisatie
1. Marshallhulp
De VS verstrekt Europese landen geld en goederen om de maatschappij en economie
weer op te bouwen.
Tegenprestatie: een Europese samenwerking
2. Van geleide naar vrije loonpolitiek
1950 Sociaaleconomische Raad (SER) opgericht
De overheid ging zich geadviseerd door de SER bemoeien met de
loonvorming. (geleide loonpolitiek) lonen laag = goedkopere producten ->
verbetering concurrentiepositie -> investeringen met het overige geld
1960 geleide loonpolitiek -> vrije loonpolitiek
Per bedrijfstak wordt gekeken naar eventuele loonstijging
Deze vrije loonpolitiek zorgde voor toenemende welvaart en een
consumptiemaatschappij (KA 48: De toenemende westerse welvaart die vanaf de
jaren zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele
veranderingsprocessen)
De overheid gebruikt de extra winst voor:
- De fysieke wederopbouw van Nederland
- Het opzetten van een sociaal vangnet -> 1957 Algemene Ouderdomswet
3. Economisch herstel van Duitsland
Wirtschaftswunder
4. Winning van aardgas in Groningen
Verkoop van aardgas was een grote inkomstenbron
5. Rooms-rode samenwerking
Sociaaldemocraten: omstandigheden arbeiders verbeteren
Christelijke partijen: geordende samenleving en naastenliefde
Combinatie = verzorgingsstaat
Gevolgen consumptiemaatschappij
Lonen stijgen vanaf 1960
Groei koopkracht:
- (luxe) goederen: televisie, auto, koelkast, wasmachine
- Zaterdag: vrij
Kenmerkend aspecten
Ka 45: De verdeling van de wereld in 2 ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
Ka 46: De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
Ka 47: De eenwording van Europa
Ka 48: De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20 e eeuw
aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
Ka 49: De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
1948: Na de Tweede Wereldoorlog kwam er een periode van herstel, ook wel wederopbouw
genoemd. Vanaf 1948 kreeg Nederland, net als veel andere westerse landen, economische
steun van de VS. Deze Marshallhulp versnelde de wederopbouw. Er kwam meer industrie en
rond 1950 groeide de economie
2008: In 2008 brak er een bankencrisis uit in Amerika en dit vormde het startschot van een
wereldwijde economische crisis. Door de crisis werden de tegenstellingen in de samenleving
vergroot. De financiële ongelijkheid vergrootte de kloof tussen rijk en arm en veroorzaakte
maatschappelijke problemen. Nederlanders kregen minder vertrouwen in de politiek, de
rechtstaat en elkaar.
Voorgeschiedenis
Verzuilde organisaties door bezetter samengevoegd Nederland eensgezind door bezetting
Gezamenlijke vijand
Gezamenlijke misère (hongersnood)
Tijdens de oorlog was er geen sprake van verzuiling
Oorzaak: De bezitting in de Tweede Wereldoorlog (KA 42: De Duitse bezetting van
Nederland) en het verdeelde Europa in 2 ideologische blokken (KA 45: De verdeling
van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en
de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog)
Gevolg: begin van een Europese samenwerking (KA 47: De eenwording van Europa)
- Kans op meer economische groei en welvaart
- (Europese) vrede waarborgen
- Samen sterker tegen de dreiging vanuit de Sovjet-Unie
Wederopbouw Nederland
Er waren 3 vormen nodig:
1. Fysiek: Nederland lag in puin
2. Maatschappelijk: weinig vertrouwen in de medemens
3. Economisch: weinig welvaart
Doorbraakgedachte
Politieke leiders willen vernieuwing
NVB mislukt
Nederlanders willen terug naar eerdere organisaties
Verzuiling keert weer terug
, Internationale samenwerking in plaats van neutraliteitspolitiek
- Westerse staten richten de NAVO op
- Frankrijk, West-Duitsland, Italië, België, Luxemburg en Nederland richten in 1951
de EGKS op
Reden: Kolen en staal waren onmisbaar bij de wederopbouw en de wederzijds
vertrouwen was noodzakelijk in het naoorlogse Europa
Nederland kiest partij, niet langer neutraliteitspolitiek
1945 vreugde vanwege de bevrijding
Gevolg: geboortegolf -> babyboom
Oorzaken van snelle economische groei en industrialisatie
1. Marshallhulp
De VS verstrekt Europese landen geld en goederen om de maatschappij en economie
weer op te bouwen.
Tegenprestatie: een Europese samenwerking
2. Van geleide naar vrije loonpolitiek
1950 Sociaaleconomische Raad (SER) opgericht
De overheid ging zich geadviseerd door de SER bemoeien met de
loonvorming. (geleide loonpolitiek) lonen laag = goedkopere producten ->
verbetering concurrentiepositie -> investeringen met het overige geld
1960 geleide loonpolitiek -> vrije loonpolitiek
Per bedrijfstak wordt gekeken naar eventuele loonstijging
Deze vrije loonpolitiek zorgde voor toenemende welvaart en een
consumptiemaatschappij (KA 48: De toenemende westerse welvaart die vanaf de
jaren zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele
veranderingsprocessen)
De overheid gebruikt de extra winst voor:
- De fysieke wederopbouw van Nederland
- Het opzetten van een sociaal vangnet -> 1957 Algemene Ouderdomswet
3. Economisch herstel van Duitsland
Wirtschaftswunder
4. Winning van aardgas in Groningen
Verkoop van aardgas was een grote inkomstenbron
5. Rooms-rode samenwerking
Sociaaldemocraten: omstandigheden arbeiders verbeteren
Christelijke partijen: geordende samenleving en naastenliefde
Combinatie = verzorgingsstaat
Gevolgen consumptiemaatschappij
Lonen stijgen vanaf 1960
Groei koopkracht:
- (luxe) goederen: televisie, auto, koelkast, wasmachine
- Zaterdag: vrij
