AFSTUDEREN IMPLEMENTATIE
Het tijdig vervangen van infuussystemen en
infuusvloeistoffen
Naam:
Studentennummer:
Groep:
Examinator:
Tweede examinator:
Studieonderdeel: afstuderen:
Studiegidsnummer:
Aantal woorden:
Datum:
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING................................................................................................................................3
ACHTERGRONDINFORMATIE EN ANALYSE....................................................................4
IMPLEMENTATIEDIAGNOSE..............................................................................................10
IMPLEMENTATIESTRATEGIEËN.......................................................................................11
TIJDSPAD EN ACTIVITEITENSCHEMA.............................................................................13
EVALUATIE............................................................................................................................15
BORGING................................................................................................................................16
Bronnenoverzicht......................................................................................................................17
Bijlage 1: praktijkonderzoek.....................................................................................................18
Bijlage 2: enquête doelgroep.....................................................................................................20
Bijlage 3: vernieuwing doorlichten invultool...........................................................................28
Bijlage 4: OCAI........................................................................................................................30
Bijlage 5: vragenlijst interview kwaliteit accounthouder..........................................................31
Bijlage 6: poster........................................................................................................................32
Bijlage 7: borgingschecklist......................................................................................................33
2
,Dit implementatieplan is als afstudeeropdracht geschreven voor de verpleegafdeling Kind & Jeugd
van een ziekenhuisinstelling in Nederland.
INLEIDING
Meer dan 80% van de patiënten in het ziekenhuis krijgt intraveneuze therapie (1). Infusen vormen
een belangrijk deel van ziekenhuiszorg voor de toediening van vloeistof, intraveneuze
voedingsstoffen, medicijnen, bloedproducten en om de bloedsomloop van instabiele patiënten in
stand te houden. Om te waarborgen dat er verantwoord en zorgvuldig gehandeld wordt maakt de
verpleegafdeling Kind en Jeugd gebruik van het protocol ‘perifeer infuus’ (2). In de praktijk blijkt dat
het protocol ‘perifeer infuus’ niet door ieder (leerling)verpleegkundige wordt nageleefd.
Het protocol ‘perifeer infuus’ is van toepassing voor de (leerling)verpleegkundigen die werkzaam zijn
in het ziekenhuis (2). Door de (leerling)verpleegkundigen van de verpleegafdeling Kind en Jeugd
wordt het protocol niet altijd goed nageleefd, doordat de infuusvloeistoffen en infuussystemen niet
binnen de afgesproken tijd worden vervangen. Het niet op tijd vervangen kan bepaalde problemen
met zich mee brengen, zoals een infectie. Een infectie kan ertoe leiden dat patiënten langer in het
ziekenhuis moeten verblijven en kunnen zelfs levensbedreigende aandoeningen of overlijden tot
gevolg hebben. Daarnaast gaat de kwaliteit van de vloeistoffen en de systemen na een verstreken tijd
achteruit, waardoor de infuuspomp vaker alarm zal geven. Dit gaat ten koste van de kwaliteit van
zorg.
Volgens protocol moeten infuusvloeistoffen binnen 24 uur en infuussystemen binnen 96 uur
vervangen worden (2). De Werkgroep Infectiepreventie (WIP) (3) adviseert infuusvloeistoffen binnen
24 uur en infuussystemen binnen 96 uur te vervangen. De gewenste werkwijze is om het protocol en
het advies van de WIP te volgen.
Om de kwaliteit van de zorg te verbeteren is de doelstelling: per 4 oktober 2021 worden de
infuussystemen en infuusvloeistoffen door 90% van de (leerling)verpleegkundigen van de
verpleegafdeling Kind en Jeugd volgens protocol vervangen.
3
, ACHTERGRONDINFORMATIE EN ANALYSE
Setting
De verpleegafdeling Kind en Jeugd bevindt zich in een algemeen ziekenhuis in Nederland (4). Het
ziekenhuis wil de patiënten beter begrijpen en weten wat voor de patiënten belangrijk is (5). Op deze
manier willen zij de zorg en verwachtingen van de patiënt overtreffen en voldoen aan de normen,
eisen en de nieuwste inzichten en innovaties. Het ziekenhuis heeft zo’n 3000 medewerkers, 27
medische specialismen en 270 medisch specialisten.
De verpleegafdeling bestaat uit twintig kindersuites en houdt zich bezig met aandoeningen en
behandelingen van kinderen van nul tot achttien jaar (4). De opnames en medische indicaties zijn
divers. Voorkomende ziektebeelden op de afdeling zijn: appendicitis, scoliose en astma.
Het team bestaat uit één unithoofd, één teamleider, 28 kinderverpleegkundigen, één cursist
specialistische vervolgopleiding kinderverpleegkunde, vier stagiaires HBO-V/MBO-V, vier pedagogisch
medewerkers, één stagiaire pedagogisch medewerker, zes servicemedewerkers en drie
afdelingssecretaresses (4). Voor ondersteuning en begeleiding tijdens de opnames van kinderen zijn
er andere disciplines die hulp bieden, zoals een maatschappelijk werker, logopediste, fysiotherapeut
of diëtiste.
Huidige werkwijze
Volgens protocol moeten infuusvloeistoffen binnen 24 uur en infuussystemen binnen 96 uur
vervangen worden (2). Op de afdeling Kind en Jeugd wordt dit geregistreerd door middel van een
houdbaarheidssticker met daarop de datum en tijd (afbeelding 1). Zo kunnen de
(leerling)verpleegkundigen nagaan wanneer de vloeistoffen en systemen vervangen moeten worden.
Voorheen konden de (leerling)verpleegkundige in het elektronische patiëntendossier (EPD) de dag
van de verwisseling in een oogopslag zien. Sinds de laatste update van het EPD is deze borging weg.
Enkele (leerling)verpleegkundigen noteren in het activiteitenplan van het EPD de
vloeistof/lijnwissel, maar hier zijn geen duidelijke afspraken over.
Afbeelding 1: houdbaarheidssticker
Toekomstige werkwijze
De toekomstige werkwijze is dat alle (leerling)verpleegkundigen de infuusvloeistoffen en
infuussystemen volgens het protocol ‘perifeer infuus’ en het advies van de WIP vervangen. Middels
dit implementatieplan zal aan de hand van de implementatiediagnose één of meerdere strategieën
worden gekozen, waarmee de toekomstige werkwijze succesvol zal worden nageleefd.
Nulmeting
Om de kwaliteitsverbetering te kunnen evalueren en borgen is een nulmeting uitgevoerd. Dit is
gedaan door twee weken lang bij willekeurige infuusvloeistoffen en infuussystemen te kijken of deze
volgens protocol werden verwisseld.
Uit de nulmeting bleek dat 50% van de infuusvloeistoffen en 75% van de infuussystemen geen
houdbaarheidssticker hadden (bijlage 1). Hierdoor kon niet gecontroleerd worden of de vloeistoffen
en/of systemen vervangen moesten worden. Daarnaast bleek 50% van de infuusvloeistoffen en 80%
van de infuussystemen met een houdbaarheidssticker niet binnen de afgesproken tijd vervangen te
zijn. Het niet op tijd vervangen wordt gezien als het niet naleven van het protocol.
4
Het tijdig vervangen van infuussystemen en
infuusvloeistoffen
Naam:
Studentennummer:
Groep:
Examinator:
Tweede examinator:
Studieonderdeel: afstuderen:
Studiegidsnummer:
Aantal woorden:
Datum:
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING................................................................................................................................3
ACHTERGRONDINFORMATIE EN ANALYSE....................................................................4
IMPLEMENTATIEDIAGNOSE..............................................................................................10
IMPLEMENTATIESTRATEGIEËN.......................................................................................11
TIJDSPAD EN ACTIVITEITENSCHEMA.............................................................................13
EVALUATIE............................................................................................................................15
BORGING................................................................................................................................16
Bronnenoverzicht......................................................................................................................17
Bijlage 1: praktijkonderzoek.....................................................................................................18
Bijlage 2: enquête doelgroep.....................................................................................................20
Bijlage 3: vernieuwing doorlichten invultool...........................................................................28
Bijlage 4: OCAI........................................................................................................................30
Bijlage 5: vragenlijst interview kwaliteit accounthouder..........................................................31
Bijlage 6: poster........................................................................................................................32
Bijlage 7: borgingschecklist......................................................................................................33
2
,Dit implementatieplan is als afstudeeropdracht geschreven voor de verpleegafdeling Kind & Jeugd
van een ziekenhuisinstelling in Nederland.
INLEIDING
Meer dan 80% van de patiënten in het ziekenhuis krijgt intraveneuze therapie (1). Infusen vormen
een belangrijk deel van ziekenhuiszorg voor de toediening van vloeistof, intraveneuze
voedingsstoffen, medicijnen, bloedproducten en om de bloedsomloop van instabiele patiënten in
stand te houden. Om te waarborgen dat er verantwoord en zorgvuldig gehandeld wordt maakt de
verpleegafdeling Kind en Jeugd gebruik van het protocol ‘perifeer infuus’ (2). In de praktijk blijkt dat
het protocol ‘perifeer infuus’ niet door ieder (leerling)verpleegkundige wordt nageleefd.
Het protocol ‘perifeer infuus’ is van toepassing voor de (leerling)verpleegkundigen die werkzaam zijn
in het ziekenhuis (2). Door de (leerling)verpleegkundigen van de verpleegafdeling Kind en Jeugd
wordt het protocol niet altijd goed nageleefd, doordat de infuusvloeistoffen en infuussystemen niet
binnen de afgesproken tijd worden vervangen. Het niet op tijd vervangen kan bepaalde problemen
met zich mee brengen, zoals een infectie. Een infectie kan ertoe leiden dat patiënten langer in het
ziekenhuis moeten verblijven en kunnen zelfs levensbedreigende aandoeningen of overlijden tot
gevolg hebben. Daarnaast gaat de kwaliteit van de vloeistoffen en de systemen na een verstreken tijd
achteruit, waardoor de infuuspomp vaker alarm zal geven. Dit gaat ten koste van de kwaliteit van
zorg.
Volgens protocol moeten infuusvloeistoffen binnen 24 uur en infuussystemen binnen 96 uur
vervangen worden (2). De Werkgroep Infectiepreventie (WIP) (3) adviseert infuusvloeistoffen binnen
24 uur en infuussystemen binnen 96 uur te vervangen. De gewenste werkwijze is om het protocol en
het advies van de WIP te volgen.
Om de kwaliteit van de zorg te verbeteren is de doelstelling: per 4 oktober 2021 worden de
infuussystemen en infuusvloeistoffen door 90% van de (leerling)verpleegkundigen van de
verpleegafdeling Kind en Jeugd volgens protocol vervangen.
3
, ACHTERGRONDINFORMATIE EN ANALYSE
Setting
De verpleegafdeling Kind en Jeugd bevindt zich in een algemeen ziekenhuis in Nederland (4). Het
ziekenhuis wil de patiënten beter begrijpen en weten wat voor de patiënten belangrijk is (5). Op deze
manier willen zij de zorg en verwachtingen van de patiënt overtreffen en voldoen aan de normen,
eisen en de nieuwste inzichten en innovaties. Het ziekenhuis heeft zo’n 3000 medewerkers, 27
medische specialismen en 270 medisch specialisten.
De verpleegafdeling bestaat uit twintig kindersuites en houdt zich bezig met aandoeningen en
behandelingen van kinderen van nul tot achttien jaar (4). De opnames en medische indicaties zijn
divers. Voorkomende ziektebeelden op de afdeling zijn: appendicitis, scoliose en astma.
Het team bestaat uit één unithoofd, één teamleider, 28 kinderverpleegkundigen, één cursist
specialistische vervolgopleiding kinderverpleegkunde, vier stagiaires HBO-V/MBO-V, vier pedagogisch
medewerkers, één stagiaire pedagogisch medewerker, zes servicemedewerkers en drie
afdelingssecretaresses (4). Voor ondersteuning en begeleiding tijdens de opnames van kinderen zijn
er andere disciplines die hulp bieden, zoals een maatschappelijk werker, logopediste, fysiotherapeut
of diëtiste.
Huidige werkwijze
Volgens protocol moeten infuusvloeistoffen binnen 24 uur en infuussystemen binnen 96 uur
vervangen worden (2). Op de afdeling Kind en Jeugd wordt dit geregistreerd door middel van een
houdbaarheidssticker met daarop de datum en tijd (afbeelding 1). Zo kunnen de
(leerling)verpleegkundigen nagaan wanneer de vloeistoffen en systemen vervangen moeten worden.
Voorheen konden de (leerling)verpleegkundige in het elektronische patiëntendossier (EPD) de dag
van de verwisseling in een oogopslag zien. Sinds de laatste update van het EPD is deze borging weg.
Enkele (leerling)verpleegkundigen noteren in het activiteitenplan van het EPD de
vloeistof/lijnwissel, maar hier zijn geen duidelijke afspraken over.
Afbeelding 1: houdbaarheidssticker
Toekomstige werkwijze
De toekomstige werkwijze is dat alle (leerling)verpleegkundigen de infuusvloeistoffen en
infuussystemen volgens het protocol ‘perifeer infuus’ en het advies van de WIP vervangen. Middels
dit implementatieplan zal aan de hand van de implementatiediagnose één of meerdere strategieën
worden gekozen, waarmee de toekomstige werkwijze succesvol zal worden nageleefd.
Nulmeting
Om de kwaliteitsverbetering te kunnen evalueren en borgen is een nulmeting uitgevoerd. Dit is
gedaan door twee weken lang bij willekeurige infuusvloeistoffen en infuussystemen te kijken of deze
volgens protocol werden verwisseld.
Uit de nulmeting bleek dat 50% van de infuusvloeistoffen en 75% van de infuussystemen geen
houdbaarheidssticker hadden (bijlage 1). Hierdoor kon niet gecontroleerd worden of de vloeistoffen
en/of systemen vervangen moesten worden. Daarnaast bleek 50% van de infuusvloeistoffen en 80%
van de infuussystemen met een houdbaarheidssticker niet binnen de afgesproken tijd vervangen te
zijn. Het niet op tijd vervangen wordt gezien als het niet naleven van het protocol.
4
