Samenvatting Financieel gedrag en ondersteuning
Financieel gedrag > de manier waarop mensen omgaan met hun geld. Dit wordt beïnvloedt of ontstaan door:
- Persoonlijke kenmerken > persoonlijkheid, karakter > bijv. impulsief of beïnvloedbaar.
- Omgevingskenmerken > milieu waarin iemand is opgegroeid, opvoeding, levensstijl vanuit omgeving.
Altijd sprake van een wisselwerking van beide kenmerken > dus door allebei word het beïnvloedt of ontstaan.
Sociale psychologie = De wetenschap die bestudeert hoe de gedachten, opvattingen, gevoelens en
gedragingen van een persoon worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen > probeert antwoordt te
vinden op de invloed van omgevingsfactoren op het gedrag van een individu.
Keuzegedrag: Mens als homo economicus versus mens als sociaal dier.
Homo economicus > bij elke keuze een zakelijke afweging maakt en maakt economische beste keuze.
Sociaal dier > sociale karakter van mensen en gevolgen van keuze daarvan > bijv. keuze voor biologisch iets.
Nibud > Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting > informeert en adviseert over financiën van huishoudens.
Missie is het verhogen van financiële redzaamheid. Doet onderzoek naar financieel gedrag.
Financiële redzaamheid = “Iemand is financieel redzaam wanneer hij/zij zijn/haar inkomsten en uitgaven in
balans houdt, nu en in de toekomst”. Essentieel hierbij zijn:
- Kennis > wat je weet over financiën
- Vaardigheden > weet je hoe je ermee om moet gaan
- Gedrag > maak je de juiste keuze
Nibud heeft competenties voor het goed omgaan met geld > van toepassing op volwassenen.
Om financieel redzaamheid te hebben moet je verschillende vaardigheden hebben:
1. Basisvaardigheden
2. Financiële kennis en vaardigheden
3. Netwerkvaardigheden
Nibud-competenties:
1. Voldoende inkomsten verwerven om van te leven
Om in eigen levensonderhoud kan voorzien, rekening houdende met zijn/haar rechten, plichten en
verantwoordelijkheden. Inkomen op sociaal minimum, toeslag of subsidie kan aanvragen én
belastingaangifte kan doen evt. met behulp van ander.
2. Geldzaken organiseren
Overzicht inkomsten en uitgaven, balans. Subthema’s:
- Betalingen veilig en adequaat uitvoeren > online aankopen en fysiek.
- Administratie op orde brengen en houden > DigiD aanvragen, rekeningen bewaren.
- Inkomsten en uitgaven in kaart brengen > saldo checken, maken overzicht.
3. Verantwoord besteden
Passen bij persoonlijke voorkeuren en budget, balans. Subthema’s:
- Keuzes maken in zijn/haar bestedingen > prioriteiten stellen in uitgaven, reclame en sociale druk.
- Zich opstellen als kritische consument > aanbiedingen kan beoordelen, prijs-kwaliteit, voorwaarden.
- Financiële tekorten signaleren en aanpakken
- Verantwoord lenen > alternatieven en financiële gevolgen van lenen weten.
4. Voorbereid zijn op (on)voorziene gebeurtenissen
Gevolgen inzien, bewust kiezen. Subthema’s:
- Rekening houden met toekomstige wensen en gebeurtenissen > jaarbegroting maken, financiele doelen
vaststellen en uitgaven daarop aanpassen, sparen.
- Anticiperen op ongeplande omstandigheden > uitgaven aanpassen aan onverwachte veranderingen.
- Bewust financiële producten kiezen > verzekeringen en of je ze nodig hebt.
Week 2: Financieel gedrag
Bewust gedrag > bestaat uit acties die een persoon willens en wetens uitvoert op basis van eigen afwegingen
en inschattingen.
Onbewust gedrag > bestaat uit automatische handelingen > grootste deel van ons gedrag.
Rationele keuzetheorie
Mens voorgesteld als homo economicus (berekenende mens) die:
- Zijn keuze baseert op rationeel en bewust denken
Financieel gedrag > de manier waarop mensen omgaan met hun geld. Dit wordt beïnvloedt of ontstaan door:
- Persoonlijke kenmerken > persoonlijkheid, karakter > bijv. impulsief of beïnvloedbaar.
- Omgevingskenmerken > milieu waarin iemand is opgegroeid, opvoeding, levensstijl vanuit omgeving.
Altijd sprake van een wisselwerking van beide kenmerken > dus door allebei word het beïnvloedt of ontstaan.
Sociale psychologie = De wetenschap die bestudeert hoe de gedachten, opvattingen, gevoelens en
gedragingen van een persoon worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen > probeert antwoordt te
vinden op de invloed van omgevingsfactoren op het gedrag van een individu.
Keuzegedrag: Mens als homo economicus versus mens als sociaal dier.
Homo economicus > bij elke keuze een zakelijke afweging maakt en maakt economische beste keuze.
Sociaal dier > sociale karakter van mensen en gevolgen van keuze daarvan > bijv. keuze voor biologisch iets.
Nibud > Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting > informeert en adviseert over financiën van huishoudens.
Missie is het verhogen van financiële redzaamheid. Doet onderzoek naar financieel gedrag.
Financiële redzaamheid = “Iemand is financieel redzaam wanneer hij/zij zijn/haar inkomsten en uitgaven in
balans houdt, nu en in de toekomst”. Essentieel hierbij zijn:
- Kennis > wat je weet over financiën
- Vaardigheden > weet je hoe je ermee om moet gaan
- Gedrag > maak je de juiste keuze
Nibud heeft competenties voor het goed omgaan met geld > van toepassing op volwassenen.
Om financieel redzaamheid te hebben moet je verschillende vaardigheden hebben:
1. Basisvaardigheden
2. Financiële kennis en vaardigheden
3. Netwerkvaardigheden
Nibud-competenties:
1. Voldoende inkomsten verwerven om van te leven
Om in eigen levensonderhoud kan voorzien, rekening houdende met zijn/haar rechten, plichten en
verantwoordelijkheden. Inkomen op sociaal minimum, toeslag of subsidie kan aanvragen én
belastingaangifte kan doen evt. met behulp van ander.
2. Geldzaken organiseren
Overzicht inkomsten en uitgaven, balans. Subthema’s:
- Betalingen veilig en adequaat uitvoeren > online aankopen en fysiek.
- Administratie op orde brengen en houden > DigiD aanvragen, rekeningen bewaren.
- Inkomsten en uitgaven in kaart brengen > saldo checken, maken overzicht.
3. Verantwoord besteden
Passen bij persoonlijke voorkeuren en budget, balans. Subthema’s:
- Keuzes maken in zijn/haar bestedingen > prioriteiten stellen in uitgaven, reclame en sociale druk.
- Zich opstellen als kritische consument > aanbiedingen kan beoordelen, prijs-kwaliteit, voorwaarden.
- Financiële tekorten signaleren en aanpakken
- Verantwoord lenen > alternatieven en financiële gevolgen van lenen weten.
4. Voorbereid zijn op (on)voorziene gebeurtenissen
Gevolgen inzien, bewust kiezen. Subthema’s:
- Rekening houden met toekomstige wensen en gebeurtenissen > jaarbegroting maken, financiele doelen
vaststellen en uitgaven daarop aanpassen, sparen.
- Anticiperen op ongeplande omstandigheden > uitgaven aanpassen aan onverwachte veranderingen.
- Bewust financiële producten kiezen > verzekeringen en of je ze nodig hebt.
Week 2: Financieel gedrag
Bewust gedrag > bestaat uit acties die een persoon willens en wetens uitvoert op basis van eigen afwegingen
en inschattingen.
Onbewust gedrag > bestaat uit automatische handelingen > grootste deel van ons gedrag.
Rationele keuzetheorie
Mens voorgesteld als homo economicus (berekenende mens) die:
- Zijn keuze baseert op rationeel en bewust denken
