I&M Recht en Ethiek
Belangrijkste doel van het recht: het ordenen van de samenleving en het geven van regels om
conflicten op te lossen zodat de rust kan terugkeren.
→ Burgerlijk recht: regels voor rechtsverhoudingen tussen burgers.
→ Bestuursrecht: hierdoor is de overheid in staat om te zorgen voor een goede gang van zaken in de
samenleving.
→ Staatsrecht: regels voor een democratische organisatie van de overheid.
→ Strafrecht: alle geboden en verboden die bij overtreding een schendig van onze rechtsorde
opleveren.
→ Internationaal recht: vooral in internationale verdragen.
Rechtsbron = vindplaats van het recht
Rechtsgebied = deelgebied van het recht
Gezondheidsrecht
- Recht met betrekking op zorg voor de gezondheid
- Recht met betrekking tot de positie van individuen in dat verband
- Rechten van de patiënt en het recht op gezondheidszorg
- Ethiek en aansprakelijkheid spelen hier bij een grote rol
Grondslagen gezondheidsrecht:
- Zelfbeschikkingsbeginsel
- Recht op onaantastbaarheid van het lichaam
- Recht op eerbiediging van persoonlijke levenssfeer
- Recht op manipulatie
- Recht op gezondheidszorg
- Waarborgen van kwaliteit
- Waarborgen van toegankelijkheid
Wet Kzi = Kwaliteitswet Zorginstellingen
- Waarborgen van de kwaliteit van de zorg binnen zorginstellingen.
WGBO = Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst
- Geeft regels voor de hulpverleningsrelatie tussen patiënt en hulpverlener.
- Beroepsgeheim, behandelovereenkomst, dossier en inzagerecht, informatieplicht en
toestemming voor behandeling.
Wet BOPZ = Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen
- Geeft regels voor gedwongen opname en de positie van de patiënt daar in.
WKCZ = Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector
- patiënten kunnen opkomen voor zorg die onder de maat is.
, Wet BIG = Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
- Doel: bevorderen en bewaken van de kwaliteit van beroepsuitoefening en bescherming van
publiek tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door beroepsbeoefenaren.
- Uitoefening van geneeskunst is vrij, met uitzondering van voorbehouden handelingen.
- Onderdelen van Wet BIG:
- Titelbescherming door registratie: pas als iemand zich in het Bigregister heeft laten
inschrijven, heeft diegene het recht om een bepaalde titel te voeren.
→ Registratie pas mogelijk als diegene aan bepaalde opleidingseisen voldoet.
→ Alles is openbaar en wordt bijgehouden door Inspectie van de Gezondheidszorg.
→ Inschrijving is maar 5 jaar geldig
- Titelbescherming door opleiding: bij beroepen die niet ingeschreven kunnen worden
is het gebaseerd op het afronden van een erkende opleiding.
- Voorbehouden handelingen: iedereen staat in principe vrij om handelingen op
gebied van gezondheidszorg te verrichten. Maar er zijn 13 voorbehouden
handelingen die alleen door bepaalde ‘specialisten’ zelfstandig uitgevoerd mogen
worden.
→ Handeling waarbij grote deskundigheid nodig is
→ Geldt alleen voor het beroepsmatig handelen
→ De beoefenaar
→ De beoefenaar moet niet alleen bevoegd zijn, maar ook bekwaam
→ In noodsituaties geldt dit niet!!!!
- Opdracht en functionele zelfstandigheid: een welbevoegde geeft een onbevoegde een
opdracht, mag! Mits de opdrachtnemer bekwaam is, de opdrachtgever zo nodig
aanwijzingen geeft (en de opdrachtnemer deze opvolgt) en als de opdrachtgever indien
nodig toezicht houdt en in kan grijpen.
→ Sommige onbevoegde hulpverleners met een grote mate van zelfstandigheid
mogen bepaalde voorbehouden handelingen verrichten. Dit moet wel in opdracht
zijn en de hulpverlener moet bekwaam zijn.
- Tuchtrecht: is de hulpverlener tekortgeschoten in zijn zorg voor de patiënt? (wat wel geëist
mag worden)
- Beoordeelt uitsluitend het beroepsmatig handelen
- Doel: kwaliteitsbewaking
- Maatregelen:
- Waarschuwing
- Berisping
- Schorsing van inschrijving in het beroepsregister
- Gedeeltelijke ontzegging van de bevoegdheid om het beroep en de titel te
voeren.
- Doorhaling van inschrijving in het beroepsregister
- Geldboete (max €4500,-)
- Geen betrekking tot schadevergoeding
- Strafbepalingen:
- Schade aanrichten/ overtreden van de regels van de opdracht
- Niet strafbaar in noodsituaties
- De hulpverlener valt pas onder het strafrecht als door het verrichten van
handelingen in de individuele gezondheidszorg (de kans op) schade aan de
gezondheid ontstaat.
Belangrijkste doel van het recht: het ordenen van de samenleving en het geven van regels om
conflicten op te lossen zodat de rust kan terugkeren.
→ Burgerlijk recht: regels voor rechtsverhoudingen tussen burgers.
→ Bestuursrecht: hierdoor is de overheid in staat om te zorgen voor een goede gang van zaken in de
samenleving.
→ Staatsrecht: regels voor een democratische organisatie van de overheid.
→ Strafrecht: alle geboden en verboden die bij overtreding een schendig van onze rechtsorde
opleveren.
→ Internationaal recht: vooral in internationale verdragen.
Rechtsbron = vindplaats van het recht
Rechtsgebied = deelgebied van het recht
Gezondheidsrecht
- Recht met betrekking op zorg voor de gezondheid
- Recht met betrekking tot de positie van individuen in dat verband
- Rechten van de patiënt en het recht op gezondheidszorg
- Ethiek en aansprakelijkheid spelen hier bij een grote rol
Grondslagen gezondheidsrecht:
- Zelfbeschikkingsbeginsel
- Recht op onaantastbaarheid van het lichaam
- Recht op eerbiediging van persoonlijke levenssfeer
- Recht op manipulatie
- Recht op gezondheidszorg
- Waarborgen van kwaliteit
- Waarborgen van toegankelijkheid
Wet Kzi = Kwaliteitswet Zorginstellingen
- Waarborgen van de kwaliteit van de zorg binnen zorginstellingen.
WGBO = Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst
- Geeft regels voor de hulpverleningsrelatie tussen patiënt en hulpverlener.
- Beroepsgeheim, behandelovereenkomst, dossier en inzagerecht, informatieplicht en
toestemming voor behandeling.
Wet BOPZ = Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen
- Geeft regels voor gedwongen opname en de positie van de patiënt daar in.
WKCZ = Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector
- patiënten kunnen opkomen voor zorg die onder de maat is.
, Wet BIG = Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
- Doel: bevorderen en bewaken van de kwaliteit van beroepsuitoefening en bescherming van
publiek tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door beroepsbeoefenaren.
- Uitoefening van geneeskunst is vrij, met uitzondering van voorbehouden handelingen.
- Onderdelen van Wet BIG:
- Titelbescherming door registratie: pas als iemand zich in het Bigregister heeft laten
inschrijven, heeft diegene het recht om een bepaalde titel te voeren.
→ Registratie pas mogelijk als diegene aan bepaalde opleidingseisen voldoet.
→ Alles is openbaar en wordt bijgehouden door Inspectie van de Gezondheidszorg.
→ Inschrijving is maar 5 jaar geldig
- Titelbescherming door opleiding: bij beroepen die niet ingeschreven kunnen worden
is het gebaseerd op het afronden van een erkende opleiding.
- Voorbehouden handelingen: iedereen staat in principe vrij om handelingen op
gebied van gezondheidszorg te verrichten. Maar er zijn 13 voorbehouden
handelingen die alleen door bepaalde ‘specialisten’ zelfstandig uitgevoerd mogen
worden.
→ Handeling waarbij grote deskundigheid nodig is
→ Geldt alleen voor het beroepsmatig handelen
→ De beoefenaar
→ De beoefenaar moet niet alleen bevoegd zijn, maar ook bekwaam
→ In noodsituaties geldt dit niet!!!!
- Opdracht en functionele zelfstandigheid: een welbevoegde geeft een onbevoegde een
opdracht, mag! Mits de opdrachtnemer bekwaam is, de opdrachtgever zo nodig
aanwijzingen geeft (en de opdrachtnemer deze opvolgt) en als de opdrachtgever indien
nodig toezicht houdt en in kan grijpen.
→ Sommige onbevoegde hulpverleners met een grote mate van zelfstandigheid
mogen bepaalde voorbehouden handelingen verrichten. Dit moet wel in opdracht
zijn en de hulpverlener moet bekwaam zijn.
- Tuchtrecht: is de hulpverlener tekortgeschoten in zijn zorg voor de patiënt? (wat wel geëist
mag worden)
- Beoordeelt uitsluitend het beroepsmatig handelen
- Doel: kwaliteitsbewaking
- Maatregelen:
- Waarschuwing
- Berisping
- Schorsing van inschrijving in het beroepsregister
- Gedeeltelijke ontzegging van de bevoegdheid om het beroep en de titel te
voeren.
- Doorhaling van inschrijving in het beroepsregister
- Geldboete (max €4500,-)
- Geen betrekking tot schadevergoeding
- Strafbepalingen:
- Schade aanrichten/ overtreden van de regels van de opdracht
- Niet strafbaar in noodsituaties
- De hulpverlener valt pas onder het strafrecht als door het verrichten van
handelingen in de individuele gezondheidszorg (de kans op) schade aan de
gezondheid ontstaat.
