Samenvatting leerdoelen Arbeidsrecht
Week 1
Leerdoelen
de verschillende vormen van werk tegen betaling te herkennen, benoemen en vergelijken;
de vereisten van de arbeidsovereenkomst aan de hand van de wet en jurisprudentie te
benoemen en in een eenvoudige casus te beargumenteren of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst;
de regels te formuleren over de fase voorafgaand aan de totstandkoming van een
arbeidsovereenkomst en deze regels toe te passen;
uit te leggen welke soorten arbeidsovereenkomsten er zijn en welke rechten en plichten
deze voor werknemer en werkgever met zich meebrengen;
de ketenregeling toe te passen.
Literatuur: Zie planning (paragraaf 3.2.4)
Arresten
HR 14 november 1997, NJ 1998, 149 (Groen/Schoevers)
HR 13 juli 2007, JAR 2007/231 (Thuiszorg Rotterdam/PGGM)
Werk tegen betaling
- Arbeidsovereenkomst: Belangrijk om te weten of jij als werknemer een arbeidsovereenkomst
hebt. Want je hebt daarbij veel rechten. Maar dit is niet de enige manier waarop je werk
tegen betaling kan doen. Je hebt hier bepaalde voordelen, die je bij onderstaande niet hebt.
- Overeenkomst aanneming van werk: vindt je terug in art. 7:750 BW. Kenmerk: het heeft een
resultaatverplichting. Jij spreekt met je opdrachtgever af wat er uiteindelijk moet worden
opgeleverd. Maakt niet uit wie dat doet, als je maar oplevert wat je hebt afgesproken. Bv:
verbouwing (aannemer inhuren) hij is dan niet jouw werknemer maar er is een
overeenkomst aanneming van werk. Opdracht is pas klaar als resultaat is bereikt.
- Overeenkomst van opdracht: gaat niet om een resultaat, maar inspanningsverplichting. Bv:
advocaat, hiermee spreek je af wat je bv. wil vorderen en betaald hem daarvoor. Advocaat
kan niet een resultaat garanderen, maar gaat zijn best doen (advocaat/dokter/makelaar).
Fase voorafgaand aan de arbeidsovereenkomst
De fase voordat de werknemer daadwerkelijk zijn werkzaamheden aanvangt, noemen we ook wel de
precontractuele fase of de sollicitatiefase.
1. Sollicitatiefase:
- Aantal gedragsregels om tegen te gaan dat de sollicitant ‘vogelvrij’ is tijdens de
sollicitatieprocedure (aanbevelingen van de Arbeid geen formele regels, dus geen sanctie
bij niet-nakoming)
- Wet op de medische keuringen: medisch onderzoeken van sollicitanten ALLEEN als de functie
bijzondere eisen stelt aan kandidaat op punt van medische geschiktheid (onafhankelijke
bedrijfsarts voert deze uit) uitsluitend medische geschiktheid mag worden beoordeeld
Besluit Aanstellingskeuringen en het Besluit Klachtenbehandeling aanstellingskeuringen
(Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen)
, - Sollicitatiecode opgemaakt door de Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement &
Organisatieontwikkeling: hierin staat bv op welke manier sollicitatieprocedure hoort te
verlopen (geen sanctie, wel kan sollicitant klacht indienen bij Klachteninstantie NVP)
2. Aanbod en aanvaarding:
wanneer is arbeidsovereenkomst tot stand gekomen?
- Boek 7 titel 10 BW, Boek 3 BW (rechtshandelingen) en boek 6 BW (overeenkomstenrecht)
van toepassing bij arbeidsovereenkomst.
- Een ovk is een tweezijdige rechtshandeling die door twee partijen tot stand wordt gebracht
(werknemer en werkgever)
- Overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding art. 6:217 BW: mondeling
aanbod vervalt wanneer niet onmiddellijk aanvaard, schriftelijk aanbod vervalt wanneer niet
binnen redelijke termijn wordt aanvaard art. 6:221 BW.
- Arbeidsovereenkomst mag niet in strijd zijn met goede zeden of openbare orde
3. Informatieplicht:
werkgever is verplicht schriftelijk informatie over de
arbeidsovereenkomst/arbeidsverhouding te verstrekken binnen één maand na aanvang van
de werkzaamheden art. 7:655 BW: zie artikel voor wat werkgever moet verstrekken.
4. Minderjarigheid:
art. 7:612 BW bepaalt dat een minderjarige die ten minste 16 jaar oud is, bekwaam is tot het
zelfstandig sluiten van een arbeidsovereenkomst. Onder de 16 jaar heeft de wettelijke
vertegenwoordiger de mogelijkheid de arbeidsovereenkomst binnen 4 weken te vernietigen.
Arbeidsovereenkomst art. 7:610 BW
bijzondere overeenkomst: want te maken met sterkere partij werkgever en zwakkere partij
werknemer
4 vereisten wil er sprake zijn van arbeidsovereenkomst:
1. Arbeid
- Productief: er moet sprake zijn van economische productiviteit. Arbeid moet in belang zijn
van werkgever. Bij stage geen sprake van productiviteit (want leert).
- Persoonlijk gericht: je kan niet iemand anders sturen
2. Loon art. 7:617 BW
Sub b: zaken die geschikt zijn voor persoonlijk gebruik kunnen worden aangemerkt als loon.
Maar mag niet schadelijk zijn voor gezondheid.
- Geld
- Natura
Hoogte van loon is niet van belang om sprake te zijn van arbeidsovereenkomst
Belangrijk arrest: HR Hotel New York
3. Gezag art. 7:660 BW
Bevoegdheid tot het geven van instructies: werkwijze, uiterlijk, bedrijfskleding, werktijden,
pauze etc. Dit kan botsen met bepaalde grondrechten: bv. verbieden dragen geloofsuitingen.
Worden behelst door proportionaliteitsbeginsel: is de instructie nou nodig met het oog op
het te bereiken doel? En het subsidiariteitsbeginsel: kan er niet op een minder vergaande
wijze het doel worden bereikt?
4. Zekere tijd: je kan ook arbeidsovereenkomst hebben van 1 dag. Hoeft geen langere periode
te zijn.
Twijfel? Soms niet duidelijk of er sprake is van arbeidsovereenkomst. Dan 2 mogelijkheden, a.d.h.v.:
Jurisprudentie (HR Groen/Schoevers & HR Stichting Thuiszorg R’dm/PGGM)
, - Partijbedoeling: wat bedoelde partijen? Arbeid/loon/gezag
- Feitelijke uitvoering: hoe hebben de partijen feitelijk uitvoering gegeven aan de
overeenkomst?
- In onderlinge samen: je gaat kijken hoe die vereisten zijn ingevuld
- Maatschappelijke positie van partijen: hoeverre hebben beide partijen kennis van het recht
Rechtsvermoeden Art. 7:610a BW: indien er sprake is van wekelijks verrichte arbeid of
arbeid ten minste voor 20 u per maand verricht, en dat wordt minstens 3 opeenvolgende
maanden gedaan, dan is er volgens de wet sprake van een rechtsvermoeden van een
arbeidsovereenkomst. Werkgever moet dan aantonen dat er GEEN sprake is van een
arbeidsovereenkomst.
HR Groen:
De heer Groen werkte voor belastingadvies kantoor en werd daarbij 1 dag uitgeleend aan
opleidingsinstituut Schoevers (als docent). Schoevers betaalde aan kantoor waar Groen werkte
bepaald bedrag per maand (incl BTW). Het bedrijf betaalde dat vervolgens door naar Groen.
Schoevers heeft op enig moment aan Groen laten weten dat hij niet meer hoeft te komen. Groen zei
dat hij niet ontslagen kan worden omdat er sprake is van arbeidsovereenkomst. Dus de rechter zei
toen dat het belangrijk was om te kijken naar 4 onderdelen: partijbedoeling, feitelijke uitvoering, in
onderlinge samen, maatschappelijke positie. In dit arrest was er voor beide partijen geen bedoeling
om arbeidsovereenkomst tot stand te laten komen (nooit gevraagd, facturen, nooit privé aan groen
bedrag overgemaakt). Schoevers gaf bepaalde richtlijnen aan Groen. Maar dit betekende niet dat er
sprake was van een arbeidsverhouding. HR vond dat de partijbedoeling was dat er sprake was van
een overeenkomst tot opdracht, en dus geen arbeidsovereenkomst.
Stichting Thuiszorg R’dam/PGGM
Het ging in dit geval over de heer Knipschaar. Had managementovereenkomst gesloten met
Thuiszorg R’dam. De vraag was of Thuiszorg premie moest afdragen voor de heer Knipschaar aan
PGGM. Of Knipschaar op basis van zijn managementovereenkomst eigenlijk werknemer was
geworden. HR keek naar bedoeling partijen en feitelijke uitvoering. Bedragen werden rechtstreeks
aan Knipschaar uitgekeerd. In dit geval wel sprake van arbeidsovereenkomst.
Platformarbeid
Het is belangrijk om te weten of er een arbeidsovereenkomst is, omdat werknemer dan beschermt
wordt en rechten heeft. Een bedrijf die daar slim mee om is gegaan is Deliveroo. Voorheen maakte zij
gebruik van arbeidsovereenkomsten, maar hebben besloten dat zij met een ZZP constructie zijn gaan
werken. Alle bezorgers moeten zelf een bedrijf inschrijven bij de KvK. Deliveroo huurt hun dan in,
waardoor er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst maar overeenkomst tot opdracht of
aanneming van werk. MAAR er is hierdoor wat ontevredenheid bij de werknemers. 2 werknemers
zijn bij de rechter gekomen en de rechter heeft daar beoordeeld of er sprake is van
arbeidsovereenkomst. 2 uitspraken op BB (handig). Opvallend is dat er twee uitspraken zijn geweest
en deze hebben allebei iets anders beoordeeld.
Verschijningsvormen arbeidsovereenkomst
- ‘’Gewone’’ arbeidsovereenkomst
Denk aan arbeidsovereenkomst bepaalde of onbepaalde tijd (aantal uren per week
overeengekomen). Bv. 20 u per week bij AH/Kantoor.
- Oproepovereenkomst (WAB!)
art. 7:628a lid 9 BW definitie.
Kort gezegd is een oproepovereenkomst een overeenkomst als de omvang van de arbeid
Week 1
Leerdoelen
de verschillende vormen van werk tegen betaling te herkennen, benoemen en vergelijken;
de vereisten van de arbeidsovereenkomst aan de hand van de wet en jurisprudentie te
benoemen en in een eenvoudige casus te beargumenteren of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst;
de regels te formuleren over de fase voorafgaand aan de totstandkoming van een
arbeidsovereenkomst en deze regels toe te passen;
uit te leggen welke soorten arbeidsovereenkomsten er zijn en welke rechten en plichten
deze voor werknemer en werkgever met zich meebrengen;
de ketenregeling toe te passen.
Literatuur: Zie planning (paragraaf 3.2.4)
Arresten
HR 14 november 1997, NJ 1998, 149 (Groen/Schoevers)
HR 13 juli 2007, JAR 2007/231 (Thuiszorg Rotterdam/PGGM)
Werk tegen betaling
- Arbeidsovereenkomst: Belangrijk om te weten of jij als werknemer een arbeidsovereenkomst
hebt. Want je hebt daarbij veel rechten. Maar dit is niet de enige manier waarop je werk
tegen betaling kan doen. Je hebt hier bepaalde voordelen, die je bij onderstaande niet hebt.
- Overeenkomst aanneming van werk: vindt je terug in art. 7:750 BW. Kenmerk: het heeft een
resultaatverplichting. Jij spreekt met je opdrachtgever af wat er uiteindelijk moet worden
opgeleverd. Maakt niet uit wie dat doet, als je maar oplevert wat je hebt afgesproken. Bv:
verbouwing (aannemer inhuren) hij is dan niet jouw werknemer maar er is een
overeenkomst aanneming van werk. Opdracht is pas klaar als resultaat is bereikt.
- Overeenkomst van opdracht: gaat niet om een resultaat, maar inspanningsverplichting. Bv:
advocaat, hiermee spreek je af wat je bv. wil vorderen en betaald hem daarvoor. Advocaat
kan niet een resultaat garanderen, maar gaat zijn best doen (advocaat/dokter/makelaar).
Fase voorafgaand aan de arbeidsovereenkomst
De fase voordat de werknemer daadwerkelijk zijn werkzaamheden aanvangt, noemen we ook wel de
precontractuele fase of de sollicitatiefase.
1. Sollicitatiefase:
- Aantal gedragsregels om tegen te gaan dat de sollicitant ‘vogelvrij’ is tijdens de
sollicitatieprocedure (aanbevelingen van de Arbeid geen formele regels, dus geen sanctie
bij niet-nakoming)
- Wet op de medische keuringen: medisch onderzoeken van sollicitanten ALLEEN als de functie
bijzondere eisen stelt aan kandidaat op punt van medische geschiktheid (onafhankelijke
bedrijfsarts voert deze uit) uitsluitend medische geschiktheid mag worden beoordeeld
Besluit Aanstellingskeuringen en het Besluit Klachtenbehandeling aanstellingskeuringen
(Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen)
, - Sollicitatiecode opgemaakt door de Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement &
Organisatieontwikkeling: hierin staat bv op welke manier sollicitatieprocedure hoort te
verlopen (geen sanctie, wel kan sollicitant klacht indienen bij Klachteninstantie NVP)
2. Aanbod en aanvaarding:
wanneer is arbeidsovereenkomst tot stand gekomen?
- Boek 7 titel 10 BW, Boek 3 BW (rechtshandelingen) en boek 6 BW (overeenkomstenrecht)
van toepassing bij arbeidsovereenkomst.
- Een ovk is een tweezijdige rechtshandeling die door twee partijen tot stand wordt gebracht
(werknemer en werkgever)
- Overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding art. 6:217 BW: mondeling
aanbod vervalt wanneer niet onmiddellijk aanvaard, schriftelijk aanbod vervalt wanneer niet
binnen redelijke termijn wordt aanvaard art. 6:221 BW.
- Arbeidsovereenkomst mag niet in strijd zijn met goede zeden of openbare orde
3. Informatieplicht:
werkgever is verplicht schriftelijk informatie over de
arbeidsovereenkomst/arbeidsverhouding te verstrekken binnen één maand na aanvang van
de werkzaamheden art. 7:655 BW: zie artikel voor wat werkgever moet verstrekken.
4. Minderjarigheid:
art. 7:612 BW bepaalt dat een minderjarige die ten minste 16 jaar oud is, bekwaam is tot het
zelfstandig sluiten van een arbeidsovereenkomst. Onder de 16 jaar heeft de wettelijke
vertegenwoordiger de mogelijkheid de arbeidsovereenkomst binnen 4 weken te vernietigen.
Arbeidsovereenkomst art. 7:610 BW
bijzondere overeenkomst: want te maken met sterkere partij werkgever en zwakkere partij
werknemer
4 vereisten wil er sprake zijn van arbeidsovereenkomst:
1. Arbeid
- Productief: er moet sprake zijn van economische productiviteit. Arbeid moet in belang zijn
van werkgever. Bij stage geen sprake van productiviteit (want leert).
- Persoonlijk gericht: je kan niet iemand anders sturen
2. Loon art. 7:617 BW
Sub b: zaken die geschikt zijn voor persoonlijk gebruik kunnen worden aangemerkt als loon.
Maar mag niet schadelijk zijn voor gezondheid.
- Geld
- Natura
Hoogte van loon is niet van belang om sprake te zijn van arbeidsovereenkomst
Belangrijk arrest: HR Hotel New York
3. Gezag art. 7:660 BW
Bevoegdheid tot het geven van instructies: werkwijze, uiterlijk, bedrijfskleding, werktijden,
pauze etc. Dit kan botsen met bepaalde grondrechten: bv. verbieden dragen geloofsuitingen.
Worden behelst door proportionaliteitsbeginsel: is de instructie nou nodig met het oog op
het te bereiken doel? En het subsidiariteitsbeginsel: kan er niet op een minder vergaande
wijze het doel worden bereikt?
4. Zekere tijd: je kan ook arbeidsovereenkomst hebben van 1 dag. Hoeft geen langere periode
te zijn.
Twijfel? Soms niet duidelijk of er sprake is van arbeidsovereenkomst. Dan 2 mogelijkheden, a.d.h.v.:
Jurisprudentie (HR Groen/Schoevers & HR Stichting Thuiszorg R’dm/PGGM)
, - Partijbedoeling: wat bedoelde partijen? Arbeid/loon/gezag
- Feitelijke uitvoering: hoe hebben de partijen feitelijk uitvoering gegeven aan de
overeenkomst?
- In onderlinge samen: je gaat kijken hoe die vereisten zijn ingevuld
- Maatschappelijke positie van partijen: hoeverre hebben beide partijen kennis van het recht
Rechtsvermoeden Art. 7:610a BW: indien er sprake is van wekelijks verrichte arbeid of
arbeid ten minste voor 20 u per maand verricht, en dat wordt minstens 3 opeenvolgende
maanden gedaan, dan is er volgens de wet sprake van een rechtsvermoeden van een
arbeidsovereenkomst. Werkgever moet dan aantonen dat er GEEN sprake is van een
arbeidsovereenkomst.
HR Groen:
De heer Groen werkte voor belastingadvies kantoor en werd daarbij 1 dag uitgeleend aan
opleidingsinstituut Schoevers (als docent). Schoevers betaalde aan kantoor waar Groen werkte
bepaald bedrag per maand (incl BTW). Het bedrijf betaalde dat vervolgens door naar Groen.
Schoevers heeft op enig moment aan Groen laten weten dat hij niet meer hoeft te komen. Groen zei
dat hij niet ontslagen kan worden omdat er sprake is van arbeidsovereenkomst. Dus de rechter zei
toen dat het belangrijk was om te kijken naar 4 onderdelen: partijbedoeling, feitelijke uitvoering, in
onderlinge samen, maatschappelijke positie. In dit arrest was er voor beide partijen geen bedoeling
om arbeidsovereenkomst tot stand te laten komen (nooit gevraagd, facturen, nooit privé aan groen
bedrag overgemaakt). Schoevers gaf bepaalde richtlijnen aan Groen. Maar dit betekende niet dat er
sprake was van een arbeidsverhouding. HR vond dat de partijbedoeling was dat er sprake was van
een overeenkomst tot opdracht, en dus geen arbeidsovereenkomst.
Stichting Thuiszorg R’dam/PGGM
Het ging in dit geval over de heer Knipschaar. Had managementovereenkomst gesloten met
Thuiszorg R’dam. De vraag was of Thuiszorg premie moest afdragen voor de heer Knipschaar aan
PGGM. Of Knipschaar op basis van zijn managementovereenkomst eigenlijk werknemer was
geworden. HR keek naar bedoeling partijen en feitelijke uitvoering. Bedragen werden rechtstreeks
aan Knipschaar uitgekeerd. In dit geval wel sprake van arbeidsovereenkomst.
Platformarbeid
Het is belangrijk om te weten of er een arbeidsovereenkomst is, omdat werknemer dan beschermt
wordt en rechten heeft. Een bedrijf die daar slim mee om is gegaan is Deliveroo. Voorheen maakte zij
gebruik van arbeidsovereenkomsten, maar hebben besloten dat zij met een ZZP constructie zijn gaan
werken. Alle bezorgers moeten zelf een bedrijf inschrijven bij de KvK. Deliveroo huurt hun dan in,
waardoor er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst maar overeenkomst tot opdracht of
aanneming van werk. MAAR er is hierdoor wat ontevredenheid bij de werknemers. 2 werknemers
zijn bij de rechter gekomen en de rechter heeft daar beoordeeld of er sprake is van
arbeidsovereenkomst. 2 uitspraken op BB (handig). Opvallend is dat er twee uitspraken zijn geweest
en deze hebben allebei iets anders beoordeeld.
Verschijningsvormen arbeidsovereenkomst
- ‘’Gewone’’ arbeidsovereenkomst
Denk aan arbeidsovereenkomst bepaalde of onbepaalde tijd (aantal uren per week
overeengekomen). Bv. 20 u per week bij AH/Kantoor.
- Oproepovereenkomst (WAB!)
art. 7:628a lid 9 BW definitie.
Kort gezegd is een oproepovereenkomst een overeenkomst als de omvang van de arbeid
