VERKLARENDE WOORDENLIJST
Thema: Kwalitatief onderzoek:
Beschrijvend onderzoek Onderzoek waarbij de centrale aandacht gericht is op de mate waarin
bepaalde variabelen (verschijnselen) voorkomen.
Coderen Het toekennen van een code (getal) aan de antwoordcategorieën van
variabelen.
Convenience sample Gelegenheidssteekproef = toevalsfactor bij selectie maar niet in de
betekenis van gerandomiseerde opzet. Lukraak mensen bevragen (bv
aan de ingang van de supermarkt staan om een bevraging over
supermarkt in te vullen).
Documentenanalyse Onderzoek waarbij gebruik gemaakt wordt van bestaande bronnen in
de vorm van documenten (dossiers, archieven,…).
Exclusiecriteria Bij het bepalen van een steekproef wordt nauwkeurig omschreven wie
in aanmerking komen voor deelname aan het onderzoek. Wanneer
daarop uitzonderingen gelden, worden deze benoemd als
exclusiecriteria.
Externe validiteit = de generaliseerbaarheid van onderzoeksresultaten. Het gaat om de
vraag in hoeverre de resultaten van een onderzoek ook van
toepassing zijn op andere populaties die vergelijkbaar zijn met die
welke deelnamen aan het onderzoek.
Focusgroep Een techniek voor het verzamelen van kwalitatieve data door het
houden van een groepsinterview over een specifiek thema.
Geloofwaardigheid (credibility) Onderzoeksresultaten moeten waar zijn.
Generaliseerbaarheid = externe validiteit = het gaat om de vraag in hoeverre de resultaten
van een onderzoek ook van toepassing zijn op andere populaties die
vergelijkbaar zijn met die welke deelnamen aan het onderzoek.
Groepsinterview = focusgroepen = in korte tijd meerdere mensen bevragen.
Inclusiecriteria Bij het vaststellen van de steekproef wordt met behulp van de
inclusiecriteria aangegeven welke personen voor deelname aan het
onderzoek in aanmerking komen.
Informed consent De respondent is geïnformeerd over de mogelijke gevolgen van het
onderzoek. De respondent geeft toestemming op basis van informed
consent.
Interpreteren
Interviews = gesprekken = een vorm van gegevensverzameling waarbij de
onderzoeker respondenten uitnodigt voor een gesprek. De gegevens
worden mondeling overgedragen.
Kwalitatief onderzoek Methode van onderzoek waarbij het gaat om de ‘aard’ van
verschijnselen. De nadruk ligt hierbij niet op het aantonen (bewijzen)
, van verbanden tussen verschijnselen, maar op het beschrijven van
verschijnselen, structureren of culturen. Het is een verkennende
methode waarbij vooral gebruikgemaakt wordt van open interviews
en participerende observatie.
Maximumvariantie Breed verschil in verschillende onderzoekspersonen, mogen sterk van
elkaar verschillen. Hoe groter de variantie, hoe meer de afzonderlijke
waarden onderling verschillen, en dus ook hoe meer de waarden van
het "gemiddelde" afwijken.
Minimumvariantie Onderzoekseenheden leunen dicht bij elkaar aan.
Niet-participerende observatie Als onderzoeker niet meedoen met de onderzoekseenheden. Louter
observeren. Door niet te participeren ga je wat er gebeurt ook niet
beïnvloeden.
Observatie Vaststellen van gegevens via waarnemingstechnieken.
Onderzoeksopzet De uitwerking van een probleemstelling in een onderzoeksplan waarin
is aangegeven welke onderzoeksmethode gebruikt wordt, hoe en bij
wie (of wat) de verschijnselen gemeten worden en hoe de
onderzoekseenheden geselecteerd worden. Bij zo’n plan is meestal
ook een tijdsplanning en een raming van de kosten opgenomen.
Ongestructureerd interview Een interview dat een open verloop heeft. De respondent wordt een
vraag of thema voorgelegd waarover hij of zij vrijelijk kan praten. Deze
methode voor gegevensverzameling wordt vooral in kwalitatief
onderzoek gebruikt.
Open vragen
Participerende observatie Als onderzoeker meedoen met de onderzoekseenheden aan de
(sociale) situatie. De methode werd van oudsher in de culturele
antropologie gebruikt. Participerende observatie wordt gebruikt bij
kwalitatief onderzoek.
Probleemstelling (1) Een uitgewerkte vraagstelling van een onderzoek
(2) Globale weergave van het onderzoeksprobleem.
(3) Doelstelling en een daaruit afgeleide vraagstelling, die
tezamen bepalen wat en waarom wordt onderzocht.
Purposive sampling = doelgerichte steekproef = het proces van systematisch selecteren
van deelnemers voor een studie.
Representativiteit = generaliseerbaarheid = de mate waarin de uitspraken uit een
onderzoek ook gelden voor vergelijkbare populaties.
Saturatie = verzadiging = er is zodanig veel data verzamelt dat er niet tot nieuwe
informatie bekomen wordt. Dataverzameling afronden en overgaan
tot data-analyse.
Semi-gestructureeerd interview Enkel topics die je bij elk interview aan bod wilt laten komen en dan
bij iedereen gaat bevragen.
Sneeuwbalmethode Een enquête afnemen bij iemand en op het einde vragen of die
Thema: Kwalitatief onderzoek:
Beschrijvend onderzoek Onderzoek waarbij de centrale aandacht gericht is op de mate waarin
bepaalde variabelen (verschijnselen) voorkomen.
Coderen Het toekennen van een code (getal) aan de antwoordcategorieën van
variabelen.
Convenience sample Gelegenheidssteekproef = toevalsfactor bij selectie maar niet in de
betekenis van gerandomiseerde opzet. Lukraak mensen bevragen (bv
aan de ingang van de supermarkt staan om een bevraging over
supermarkt in te vullen).
Documentenanalyse Onderzoek waarbij gebruik gemaakt wordt van bestaande bronnen in
de vorm van documenten (dossiers, archieven,…).
Exclusiecriteria Bij het bepalen van een steekproef wordt nauwkeurig omschreven wie
in aanmerking komen voor deelname aan het onderzoek. Wanneer
daarop uitzonderingen gelden, worden deze benoemd als
exclusiecriteria.
Externe validiteit = de generaliseerbaarheid van onderzoeksresultaten. Het gaat om de
vraag in hoeverre de resultaten van een onderzoek ook van
toepassing zijn op andere populaties die vergelijkbaar zijn met die
welke deelnamen aan het onderzoek.
Focusgroep Een techniek voor het verzamelen van kwalitatieve data door het
houden van een groepsinterview over een specifiek thema.
Geloofwaardigheid (credibility) Onderzoeksresultaten moeten waar zijn.
Generaliseerbaarheid = externe validiteit = het gaat om de vraag in hoeverre de resultaten
van een onderzoek ook van toepassing zijn op andere populaties die
vergelijkbaar zijn met die welke deelnamen aan het onderzoek.
Groepsinterview = focusgroepen = in korte tijd meerdere mensen bevragen.
Inclusiecriteria Bij het vaststellen van de steekproef wordt met behulp van de
inclusiecriteria aangegeven welke personen voor deelname aan het
onderzoek in aanmerking komen.
Informed consent De respondent is geïnformeerd over de mogelijke gevolgen van het
onderzoek. De respondent geeft toestemming op basis van informed
consent.
Interpreteren
Interviews = gesprekken = een vorm van gegevensverzameling waarbij de
onderzoeker respondenten uitnodigt voor een gesprek. De gegevens
worden mondeling overgedragen.
Kwalitatief onderzoek Methode van onderzoek waarbij het gaat om de ‘aard’ van
verschijnselen. De nadruk ligt hierbij niet op het aantonen (bewijzen)
, van verbanden tussen verschijnselen, maar op het beschrijven van
verschijnselen, structureren of culturen. Het is een verkennende
methode waarbij vooral gebruikgemaakt wordt van open interviews
en participerende observatie.
Maximumvariantie Breed verschil in verschillende onderzoekspersonen, mogen sterk van
elkaar verschillen. Hoe groter de variantie, hoe meer de afzonderlijke
waarden onderling verschillen, en dus ook hoe meer de waarden van
het "gemiddelde" afwijken.
Minimumvariantie Onderzoekseenheden leunen dicht bij elkaar aan.
Niet-participerende observatie Als onderzoeker niet meedoen met de onderzoekseenheden. Louter
observeren. Door niet te participeren ga je wat er gebeurt ook niet
beïnvloeden.
Observatie Vaststellen van gegevens via waarnemingstechnieken.
Onderzoeksopzet De uitwerking van een probleemstelling in een onderzoeksplan waarin
is aangegeven welke onderzoeksmethode gebruikt wordt, hoe en bij
wie (of wat) de verschijnselen gemeten worden en hoe de
onderzoekseenheden geselecteerd worden. Bij zo’n plan is meestal
ook een tijdsplanning en een raming van de kosten opgenomen.
Ongestructureerd interview Een interview dat een open verloop heeft. De respondent wordt een
vraag of thema voorgelegd waarover hij of zij vrijelijk kan praten. Deze
methode voor gegevensverzameling wordt vooral in kwalitatief
onderzoek gebruikt.
Open vragen
Participerende observatie Als onderzoeker meedoen met de onderzoekseenheden aan de
(sociale) situatie. De methode werd van oudsher in de culturele
antropologie gebruikt. Participerende observatie wordt gebruikt bij
kwalitatief onderzoek.
Probleemstelling (1) Een uitgewerkte vraagstelling van een onderzoek
(2) Globale weergave van het onderzoeksprobleem.
(3) Doelstelling en een daaruit afgeleide vraagstelling, die
tezamen bepalen wat en waarom wordt onderzocht.
Purposive sampling = doelgerichte steekproef = het proces van systematisch selecteren
van deelnemers voor een studie.
Representativiteit = generaliseerbaarheid = de mate waarin de uitspraken uit een
onderzoek ook gelden voor vergelijkbare populaties.
Saturatie = verzadiging = er is zodanig veel data verzamelt dat er niet tot nieuwe
informatie bekomen wordt. Dataverzameling afronden en overgaan
tot data-analyse.
Semi-gestructureeerd interview Enkel topics die je bij elk interview aan bod wilt laten komen en dan
bij iedereen gaat bevragen.
Sneeuwbalmethode Een enquête afnemen bij iemand en op het einde vragen of die
