Anatomie motorisch systeem samenvatting
Beenderstelsel en beenderweefsel:
beenderstelsel
bestaat uit:
- Beenderen van het skelet
- Kraakbeen
- Botverbindingen (gewrichten)
- Banden (en andere bindweefsels) die beenderen stabiliseren/verbinden
Functies:
- Ondersteuning: biedt structurele ondersteuning voor het hele lichaam. Afzonderlijk
beenderen of beenderengroepen bieden een raamwerk voor aanhechting van zachte
weefsels en organen
- Opslag: calciumzouten en fosfaat vormen een mineraalreserve. Vetten in geel beenmerg zijn
energiereserves.
- Vorming bloedcellen (hematopoëse): rode bloedcellen (erythrocyten), witte bloedcellen
(leukocyten), bloedplaatjes (trombocyten) en andere onderdelen van het bloed worden in
het rode beenmerg gevormd.
- Bescherming: zachte weefsels en organen worden omgeven door onderdelen van het skelet.
Schedel -> hersenen. Borstkas -> hart, longen. Wervelkolom -> ruggenmerg.
- Beweging: veel beenderen werken als hefbomen-> hierdoor kan grootte en richting van
kracht die spieren uitoefenen worden gewijzigd.
Beenderweefsel:
Steunweefsel met zeer stevig matrix en gespecialiseerde cellen.
2 soorten:
- Compact beenweefsel
- Spongieus beenweefsel
Bestaat uit:
- Extracellulaire vezels
- Calciumverbindingen
- Collagene vezels
Macroscopische kenmerken van beenderen:
4 soorten vormen:
- Lange beenderen:
Langer dan breed. Bv beenderen van ledematen zoals femur
Hebben centrale schacht (diafyse) die centraal gelegen mergholte omgeeft (holte bevat
beenmerg)
Uiteindes (epifysen) zijn met gewrichtskraakbeen bedekt en is bij een gewricht met het
aangrenzend bot verbonden.
Onvolwassen bot groeit op plek waar epifyse overgaat op diafyse.
, Oppervlak van bot is met buitenste beenvlies (periost) bedekt-> isoleert het bot en speelt
rol in groei en herstel van beenderen.
Binnenste oppervlakken bedekt met endost -> actief bij groei, herstel en hermodellering
- Korte beenderen:
Ongeveer even breed als lang
Beenderen van pols en enkels
- Platte beenderen
Dun en breed bv schedelbenen
Compact beenweefsel met dun laagje spongeus beenweefsel
Bescherming organen en aanhechting spieren
- Onregelmatige beenderen:
Ingewikkelde en onregelmatige vorm bv wervels
Microscopische kenmerken beenweefsel:
Bot= ondersteunend bindweefsel
Periost bestaat uit vezelige buitenlaag en de binnenlaag bestaat uit cellen.
Beide soorten beenweefsel (compacta en spongiosa) bevatten botcellen (osteocyten) -> in kleine
groepjes (lacunen) die tussen lamellen (verkalkte matrix) liggen.
Canaliculi= kleine kanaaltjes die de lamellen onderling verbind en ook met bloedvaten verbind.
Compact beenweefsel:
De basale functionele eenheid van de compacta= het osteon= het systeem van Havers.
Centraal kanaal (kanaal van Havers) bevat meer bloedvaten -> Vanuit midden van dit kanaal groeien
osteocyten concentrisch aan
Verbindingskanalen (Volkmann-kanalen) bieden doorgangen -> hier lopen bloedvaten doorheen die
de centrale kanalen met dia van het periost en de mergholte verbinden.
Lamellen zijn cilindervormig
Compact beenweefsel komt meestal op plekken voor waar belasting slechts uit een beperkt aantal
richtingen komt.
Osteonen liggen evenwijdig aan lange as van schacht -> botten buigen niet door als op beide
uiteinden kracht wordt uitgeoefend. Bot kan wel breken als er een veel kleinere kracht op de zijkant
wordt uitgeoefend.
Spongieus beenweefsel:
Geen osteonen
Lamellen zijn anders gerangschikt -> vormen staafjes/balkjes die botbalkjes (trabecula) genoemd
worden. Door veel vertakkingen van botbalkjes ontstaat open netwerk. Holtes tussen balkjes
bevatten rood beenmerg.
Canalculi loopt vanaf lacunen tot aan de uiteinden van de botbalkjes -> hier diffunderen
voedingsstoffen en afvalstoffen tussen het merg en de botcellen.
Beenderstelsel en beenderweefsel:
beenderstelsel
bestaat uit:
- Beenderen van het skelet
- Kraakbeen
- Botverbindingen (gewrichten)
- Banden (en andere bindweefsels) die beenderen stabiliseren/verbinden
Functies:
- Ondersteuning: biedt structurele ondersteuning voor het hele lichaam. Afzonderlijk
beenderen of beenderengroepen bieden een raamwerk voor aanhechting van zachte
weefsels en organen
- Opslag: calciumzouten en fosfaat vormen een mineraalreserve. Vetten in geel beenmerg zijn
energiereserves.
- Vorming bloedcellen (hematopoëse): rode bloedcellen (erythrocyten), witte bloedcellen
(leukocyten), bloedplaatjes (trombocyten) en andere onderdelen van het bloed worden in
het rode beenmerg gevormd.
- Bescherming: zachte weefsels en organen worden omgeven door onderdelen van het skelet.
Schedel -> hersenen. Borstkas -> hart, longen. Wervelkolom -> ruggenmerg.
- Beweging: veel beenderen werken als hefbomen-> hierdoor kan grootte en richting van
kracht die spieren uitoefenen worden gewijzigd.
Beenderweefsel:
Steunweefsel met zeer stevig matrix en gespecialiseerde cellen.
2 soorten:
- Compact beenweefsel
- Spongieus beenweefsel
Bestaat uit:
- Extracellulaire vezels
- Calciumverbindingen
- Collagene vezels
Macroscopische kenmerken van beenderen:
4 soorten vormen:
- Lange beenderen:
Langer dan breed. Bv beenderen van ledematen zoals femur
Hebben centrale schacht (diafyse) die centraal gelegen mergholte omgeeft (holte bevat
beenmerg)
Uiteindes (epifysen) zijn met gewrichtskraakbeen bedekt en is bij een gewricht met het
aangrenzend bot verbonden.
Onvolwassen bot groeit op plek waar epifyse overgaat op diafyse.
, Oppervlak van bot is met buitenste beenvlies (periost) bedekt-> isoleert het bot en speelt
rol in groei en herstel van beenderen.
Binnenste oppervlakken bedekt met endost -> actief bij groei, herstel en hermodellering
- Korte beenderen:
Ongeveer even breed als lang
Beenderen van pols en enkels
- Platte beenderen
Dun en breed bv schedelbenen
Compact beenweefsel met dun laagje spongeus beenweefsel
Bescherming organen en aanhechting spieren
- Onregelmatige beenderen:
Ingewikkelde en onregelmatige vorm bv wervels
Microscopische kenmerken beenweefsel:
Bot= ondersteunend bindweefsel
Periost bestaat uit vezelige buitenlaag en de binnenlaag bestaat uit cellen.
Beide soorten beenweefsel (compacta en spongiosa) bevatten botcellen (osteocyten) -> in kleine
groepjes (lacunen) die tussen lamellen (verkalkte matrix) liggen.
Canaliculi= kleine kanaaltjes die de lamellen onderling verbind en ook met bloedvaten verbind.
Compact beenweefsel:
De basale functionele eenheid van de compacta= het osteon= het systeem van Havers.
Centraal kanaal (kanaal van Havers) bevat meer bloedvaten -> Vanuit midden van dit kanaal groeien
osteocyten concentrisch aan
Verbindingskanalen (Volkmann-kanalen) bieden doorgangen -> hier lopen bloedvaten doorheen die
de centrale kanalen met dia van het periost en de mergholte verbinden.
Lamellen zijn cilindervormig
Compact beenweefsel komt meestal op plekken voor waar belasting slechts uit een beperkt aantal
richtingen komt.
Osteonen liggen evenwijdig aan lange as van schacht -> botten buigen niet door als op beide
uiteinden kracht wordt uitgeoefend. Bot kan wel breken als er een veel kleinere kracht op de zijkant
wordt uitgeoefend.
Spongieus beenweefsel:
Geen osteonen
Lamellen zijn anders gerangschikt -> vormen staafjes/balkjes die botbalkjes (trabecula) genoemd
worden. Door veel vertakkingen van botbalkjes ontstaat open netwerk. Holtes tussen balkjes
bevatten rood beenmerg.
Canalculi loopt vanaf lacunen tot aan de uiteinden van de botbalkjes -> hier diffunderen
voedingsstoffen en afvalstoffen tussen het merg en de botcellen.
